الحلية فيما لکل فعل من تصريف و بنية

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    الحلية فيما لکل فعل من تصريف و بنية
    الحلية فيما لکل فعل من تصريف و بنية
    پدیدآورانابن عنتره، يوسف بن محمد (نويسنده) ابن حمزه، مصطفی (محقق)
    ناشرالمملکة المغربیة. وزارة الأوقاف و الشؤون الإسلامیة
    مکان نشرمغرب - رباط
    سال نشر2005م
    چاپ1
    شابک9954-0-5037-x
    زبانعربی
    تعداد جلد2
    کد کنگره
    /الف2ح8 6131 PJ
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الحلية لكل فعل من تصريف و بنية، اثر یوسف بن محمد بن عنتره، کتابی است در علم صرف که با روشی جدید، به بررسی ریشه افعال پرداخته و با تحقیق مصطفی بن حمزه به چاپ رسیده است.

    اثر حاضر، از لحاظ موضوع و روش‌شناسی، منبعی خاص و برجسته بشمار می‌رود؛ زیرا نویسنده آن، روش جدیدی را در توزیع مطالب و فصل‌بندی مباحث کتاب در پنجاه فصل ابداع کرده است که هر فصل صرف یک فعل را نقطه شروعی برای مطالعه بسیاری از مسائل صرفی مربوط به آن فعل دانسته است؛ با توجه و اشاره به اینکه هر فعل نشان‌دهنده پدیده‌های صرفی است که در بقیه افعال کتاب وجود ندارد[۱].

    شاید بتوان یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب را اعتماد و اقتباس نویسنده از روش احتمالات و مفروضات صرفی دانست که روشی است که در ملاحظات عقلی، اعتقادی و ریاضی، بر اساس فهرست کردن و شمردن احتمالات و ذکر پیامدهای هریک از احتمالات جایز و ممتنع صورت می‌گیرد[۲].

    این کتاب همچنین به‌واسطه احتجاج نویسنده به قرائت‌های قرآنی و توجیحات دقیق و ظریف آن و نیز احتجاج به احادیث شریف نبوی و یقین به صحت آن، برخلاف عده‌ای از علما که در این موضوع، محتاطانه و محافظه‌کارانه رفتار می‌کنند، از سایر تألیفاتی که در این زمینه به رشته تحریر درآمده، متمایز شده است. نویسنده با این روش و رویکرد، نمایانگر ویژگی مکتب لغوی غرب اسلامی بوده است[۳].

    نویسنده آگاهی عمیقی از لغت عربی و مسائل و قضایای مربوط به آن از خود نشان داده و اطلاعات گسترده و وسیعی که در مورد تعدادی از منابع اصیل و معتبر این علم داشته، وی را در نگارش کتاب، یاری کرده است که از جمله این منابع، می‌توان به «مشكل إعراب القرآن» مکی بن ابی‌طالب قیسی اندلسی، «غريب القرآن» محمد بن عزیز سجستانی، «التفسير» محمد بن عبدالله بن عیسی بن محمد مری البیری معروف به ابن ابی‌زمنین، «الفصيح» احمد بن یحیی بن زید بن یسار معروف به ثعلب، «الأمالي» ابوعلی قالی، «المقدمة الجزولية» و «الإيضاح» و «التكلمة» ابوعلی فارسی، «أدب الكاتب» ابن قتیبه دینوری و «إصلاح المنطق» ابن سکیت اشاره نمود[۴].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه، ص3
    2. ر.ک: همان، ص4
    3. ر.ک: همان
    4. ر.ک: همان و متن کتاب، ص149-‌213

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.

    وابسته‌ها