الحرکة الأباضیة في المشرق العربي

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    الحرکة الأباضیة في المشرق العربي
    الحرکة الأباضیة في المشرق العربي
    پدیدآورانطالب هاشم، مهدی (نويسنده)
    ناشرمؤسسه انتشاراتی راه نو
    مکان نشرانگلیس - لندن
    سال نشر2001م
    چاپ1
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ه2ح4 242 BP
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الحركة الأباضية في المشرق العربي، اثر مهدی طالب هاشم، تحقیق و پژوهشی است پیرامون جنبش اباضیه و چگونگی شکل‌گیری و توسعه این حرکت در بصره، یمن، حجاز و عمان.

    مطالب کتاب در هفت فصل تنظیم شده است. نویسنده در فصل نخست، به بررسی و تحلیل منابع اصیلی پرداخته که در تهیه و تدوین مطالب و محتوای کتاب، بدان اعتماد کرده است؛ زیرا اکثر منابع اباضیه، خطی بوده و پژوهشگران از تحقیق و مطالعه علمی این منابع و مصادر، غافل نشده و از اینجا، اهمیت و ضرورت اختصاص فصلی ویژه به مطالعه این منابع، به‌خوبی درک می‌شود[۱]. این مصادر، به هشت دسته زیر تقسیم شده است:

    1. تاریخ محلی، مانند: «تحفة الأعيان بسيرة أهل عمان»، اثر نورالدین عبدالله بن حمید سالمی (متوفی 1332ق)؛
    2. کتب طبقات، مانند: کتاب درجینی متوفی حدود قرن هفتم هجری، موسوم به «طبقات الأباضية»؛
    3. کتب سیره و زندگی‌نامه اهل عمان، مانند: «الحجة علی من أبطل السؤال في الحدث الواقع بعمان»، اثر ابوالحسن بن محمد بسیوی؛
    4. انساب، مانند: «أنساب الأشراف» بلاذری؛
    5. فقه و عقاید، مانند «شرح مقدمة التوحيد» شماخی؛
    6. تاریخ، مانند: «السنة و الجماعة و ذم الهوی و ترك الخوارج»، اثر ابوعبدالله محمد بن عمر واقدی (متوفی 207ق)؛
    7. جغرافیا، مانند: «المسالك و الممالك» اصطخری (متوفی 341ق)؛
    8. مراجع و مقالات جدید، مانند: «ببلیوغرافيا في تاريخ عمان» فاروق عمر فوزی[۲].

    ازآنجاکه حرکت اباضیه از نظر تأسیس یا فعالیت سیاسی، یکی از دعوت‌های ناشناخته در تاریخ عرب و اسلامی می‌باشد، در فصل دوم به ریشه‌های تاریخی پیدایش این دعوت پرداخته شده است[۳]. سیره ابن اباض، شرایط سیاسی که باعث پیدایش اباضیه گردید، ابوبلال مرداس و تأثیر وی در دعوت اباضیه، رابطه میان عبیدالله بن اباض و دولت اموی، فعالیت‌های مخفی دعوت اباضیه و شکوفا شدن و سازمان‌دهی اباضیه، از جمله مطالب و موضوعات مطرح‌شده در این فصل می‌باشد[۴].

    نویسنده در فصل سوم، به بحث پیرامون آغاز فعالیت سیاسی دعوت اباضیه در کشورهایی که در شرق عربستان قرار دارند و تلاش آنها برای تأسیس امامت اباضیه در سال 129ق/ 746م پرداخته[۵] و در فصل چهارم، پنجم و ششم، فعالیت این گروه در عمان را بررسی کرده است[۶]. در آخرین فصل نیز ابعاد نظری سیاست اباضیه، بحث و بررسی شده است[۷].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه، ص11
    2. ر.ک: متن کتاب، ص15-39
    3. ر.ک: مقدمه، ص11
    4. ر.ک: متن کتاب، ص41-81
    5. ر.ک: مقدمه، ص12
    6. ر.ک: همان
    7. ر.ک: همان، ص13

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.


    وابسته‌ها