الجامع تفسير القرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۱ اوت ۲۰۱۹
جز
جایگزینی متن - 'ی‎ش' به 'ی‌ش'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ی‎ش' به 'ی‌ش')
خط ۴۲: خط ۴۲:
در سال 1939م مستشرق فرانسوی دیوید ویل در سلسله منشورات مؤسسه فرانسوی آثار شرقی در قاهره نسخه نادری از کتاب الجامع فقیه و محدث [[ابن وهب، عبد الله بن وهب|ابومحمد عبدالله بن وهب مصری]] را منتشر کرد. این نسخه خطی در حوالی شهر ادفو در ناحیه صعید مصر (منطقه‎ای در جنوب مصر کنونی) پیدا شد. این تفسیر بر گیاه بردی نوشته شده است. در مصر از زمان‎های گذشته انتشار با این گیاه رایج بوده است. تاریخ این نسخه به نیمه قرن سوم هجری به روایت حرملة بن یحیی یکی از شاگردان مؤلف باز می‎گردد. شایسته ذکر است که محقق کتاب با همراه تحقیقاتش همه تصاویر لوحه‎های کتاب اصلی را برای اطمینان و توثیق تحقیقاتش منتشر کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39566/1/5 ر.ک: مقدمه، ج1، ص5]</ref>‏.
در سال 1939م مستشرق فرانسوی دیوید ویل در سلسله منشورات مؤسسه فرانسوی آثار شرقی در قاهره نسخه نادری از کتاب الجامع فقیه و محدث [[ابن وهب، عبد الله بن وهب|ابومحمد عبدالله بن وهب مصری]] را منتشر کرد. این نسخه خطی در حوالی شهر ادفو در ناحیه صعید مصر (منطقه‎ای در جنوب مصر کنونی) پیدا شد. این تفسیر بر گیاه بردی نوشته شده است. در مصر از زمان‎های گذشته انتشار با این گیاه رایج بوده است. تاریخ این نسخه به نیمه قرن سوم هجری به روایت حرملة بن یحیی یکی از شاگردان مؤلف باز می‎گردد. شایسته ذکر است که محقق کتاب با همراه تحقیقاتش همه تصاویر لوحه‎های کتاب اصلی را برای اطمینان و توثیق تحقیقاتش منتشر کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39566/1/5 ر.ک: مقدمه، ج1، ص5]</ref>‏.


در سال 1996م انتشارات ابن الجوزی این کتاب را با تحقیق دکتر مصطفی حسن حسین محمد ابوالخیر در عربستان در دو مجلد تحت عنوان «الجامع في الحديث» منتشر کرد. از خلال مقدمه محقق معلوم می‎شود که او بر همان نسخه‎ای که مستشرق مذکور در سال 1939م تحقیق و منتشر کرده اعتماد کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39566/1/6 ر.ک: همان، ص6]</ref>‏.
در سال 1996م انتشارات ابن الجوزی این کتاب را با تحقیق دکتر مصطفی حسن حسین محمد ابوالخیر در عربستان در دو مجلد تحت عنوان «الجامع في الحديث» منتشر کرد. از خلال مقدمه محقق معلوم می‌شود که او بر همان نسخه‎ای که مستشرق مذکور در سال 1939م تحقیق و منتشر کرده اعتماد کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39566/1/6 ر.ک: همان، ص6]</ref>‏.


محقق کتاب در ابتدای جزء دوم کتاب چنین می‎نویسد: این جزئی که اکنون در دست ماست، کامل و مشتمل بر 27 ورقه است. البته اغلب صفحات آن دچار رطوبت شده و از سطرهای آن کلمات بسیاری محو شده است. از عنوان این جزء بر ورقه اول نیز حروف اندکی باقی مانده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39567/1/6 ر.ک: مقدمه، جلد2، ص6]</ref>‏.
محقق کتاب در ابتدای جزء دوم کتاب چنین می‎نویسد: این جزئی که اکنون در دست ماست، کامل و مشتمل بر 27 ورقه است. البته اغلب صفحات آن دچار رطوبت شده و از سطرهای آن کلمات بسیاری محو شده است. از عنوان این جزء بر ورقه اول نیز حروف اندکی باقی مانده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39567/1/6 ر.ک: مقدمه، جلد2، ص6]</ref>‏.


در مقدمه جزء سوم نیز چنین می‎خوانیم: عنوان دقیق این جزء از الجامع را نمی‎دانیم؛ چراکه ورقه اول این جزء کامل نیست و بسیاری از اطلاعات مهم آن مانند روایت کتاب و حتی نام مؤلف آن افتاده است. البته این کتاب بدون شک به کتابی که ابن وهب در تفسیر قرآن نوشته است اضافه می‎شود. با توجه به مطالبی که در این جزء اخیر آمده است مانند ترغیب القرآن، اختلاف حروف قرآن، ناسخ و منسوخ و مانند آن به این کتاب عنوان خاصی که جایگاه آن را در این فن مشخص کند اعطا کردم که عبارت از «علوم القرآن» باشد. ابن عبدالبر از «ترغیب القرآن» یاد کرده و آن را به الموطأ ابن وهب نسبت داده است. من معتقدم که این جزء سوم را مؤلف یا راوی یا ناسخش «ترغیب القرآن» نامیده است؛ زیرا همان‎گونه که خواننده اثر خواهد دید مشتمل بر بیشتر ابوابی است که قدما در علوم و فضائل قرآن و مباحث مترتب بر آن نوشته‎اند<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39816/1/7 ر.ک: مقدمه، جلد3، ص 7]</ref>‏.
در مقدمه جزء سوم نیز چنین می‎خوانیم: عنوان دقیق این جزء از الجامع را نمی‎دانیم؛ چراکه ورقه اول این جزء کامل نیست و بسیاری از اطلاعات مهم آن مانند روایت کتاب و حتی نام مؤلف آن افتاده است. البته این کتاب بدون شک به کتابی که ابن وهب در تفسیر قرآن نوشته است اضافه می‌شود. با توجه به مطالبی که در این جزء اخیر آمده است مانند ترغیب القرآن، اختلاف حروف قرآن، ناسخ و منسوخ و مانند آن به این کتاب عنوان خاصی که جایگاه آن را در این فن مشخص کند اعطا کردم که عبارت از «علوم القرآن» باشد. ابن عبدالبر از «ترغیب القرآن» یاد کرده و آن را به الموطأ ابن وهب نسبت داده است. من معتقدم که این جزء سوم را مؤلف یا راوی یا ناسخش «ترغیب القرآن» نامیده است؛ زیرا همان‎گونه که خواننده اثر خواهد دید مشتمل بر بیشتر ابوابی است که قدما در علوم و فضائل قرآن و مباحث مترتب بر آن نوشته‎اند<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39816/1/7 ر.ک: مقدمه، جلد3، ص 7]</ref>‏.


سحنون بن سعید همان عبدالله بن سعید تنوخی (متوفی 240ق)، امام مذهب مالکی در افریقیا بوده که به جهت شهرت و آثارش درباره مذهب مالکی نیاز به معرفی ندارد. سحنون در اثنای سفرش به مصر در درس عبدالله بن وهب حاضر شد و از او فقه آموخت و موطأ را از او روایت کرد. همچنین المحاربة و القضاء فی البیوع و الجامع را نیز از او روایت کرد<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39566/1/18 ر.ک: مقدمه، جلد1، ص18]</ref>‏.
سحنون بن سعید همان عبدالله بن سعید تنوخی (متوفی 240ق)، امام مذهب مالکی در افریقیا بوده که به جهت شهرت و آثارش درباره مذهب مالکی نیاز به معرفی ندارد. سحنون در اثنای سفرش به مصر در درس عبدالله بن وهب حاضر شد و از او فقه آموخت و موطأ را از او روایت کرد. همچنین المحاربة و القضاء فی البیوع و الجامع را نیز از او روایت کرد<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39566/1/18 ر.ک: مقدمه، جلد1، ص18]</ref>‏.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش