الأغراض الطبية و المباحث العلائية: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۸
جز
جایگزینی متن - 'پزشك' به 'پزشک'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'پزشك' به 'پزشک')
خط ۴۰: خط ۴۰:
|}
|}
</div>
</div>
'''الاغراض الطبّيه و المباحث العلائيه''' تأليف [[جرجانی، اسماعیل بن حسن|سيد اسماعيل جرجانى]] بزرگ‌ترين پزشك قرن ششم هجرى (متوفى 531ق) به زبان فارسى است. جرجانى در دوران حكومت علاء الدوله آتسز خوارزمشاه و به درخواست وى كه كتاب خفى علائى را كم‌حجم و ذخيره خوارزمشاهى را مبسوط مى‌دانستند، اين كتاب را نگاشت.
'''الاغراض الطبّيه و المباحث العلائيه''' تأليف [[جرجانی، اسماعیل بن حسن|سيد اسماعيل جرجانى]] بزرگ‌ترين پزشک قرن ششم هجرى (متوفى 531ق) به زبان فارسى است. جرجانى در دوران حكومت علاء الدوله آتسز خوارزمشاه و به درخواست وى كه كتاب خفى علائى را كم‌حجم و ذخيره خوارزمشاهى را مبسوط مى‌دانستند، اين كتاب را نگاشت.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۵۰: خط ۵۰:
كتاب الاغراض تنها خلاصه ساده و گسترده ذخيره خوارزمشاهى نيست، بلكه كتابى نوين است كه مؤلف دانشمند و بزرگوار آن پس از چندين دهه كار، در وقت كمال و پايان عمر نگاشته است. وى كتاب مادر يعنى ذخيره را به‌هم ريخته، برخى از باب‌ها و مطلب‌ها را از نو درهم آميخته، خلاصه و تكميل كرده، گاهى سخن‌هايى ديگر آورده و برخى از مشكلات را حل كرده، در بحث تصرف نموده، و خلاصه طرحى نو در انداخته است.
كتاب الاغراض تنها خلاصه ساده و گسترده ذخيره خوارزمشاهى نيست، بلكه كتابى نوين است كه مؤلف دانشمند و بزرگوار آن پس از چندين دهه كار، در وقت كمال و پايان عمر نگاشته است. وى كتاب مادر يعنى ذخيره را به‌هم ريخته، برخى از باب‌ها و مطلب‌ها را از نو درهم آميخته، خلاصه و تكميل كرده، گاهى سخن‌هايى ديگر آورده و برخى از مشكلات را حل كرده، در بحث تصرف نموده، و خلاصه طرحى نو در انداخته است.


الاغراض الطبيه يكى از منابع اصيل واژگان و تركيب كلمات زبان فارسى، چه پزشكى و چه غيرپزشكى است. اين كتاب گرانقدر به حد خود، همان ارجمندى ذخيره خوارزمشاهى را دارد، و بر هر فارسى زبان دانش‌پژوهى است كه از اين خرمن گل، برگ‌هايى برگيرد و از شكوفائى آن، بهره معنوى گيرد. آنان كه به ژرفناى اين كتاب بنگرند، رگه‌هائى از كلمات مولوى و سعدى و حافظ را در آن مى‌يابند. بر همت والاى ادب دوستان پارسى است كه از فوائد ادبى و دستورى آن بهره‌مند شوند و به ديگران بهره رسانند.
الاغراض الطبيه يكى از منابع اصيل واژگان و تركيب كلمات زبان فارسى، چه پزشکى و چه غيرپزشکى است. اين كتاب گرانقدر به حد خود، همان ارجمندى ذخيره خوارزمشاهى را دارد، و بر هر فارسى زبان دانش‌پژوهى است كه از اين خرمن گل، برگ‌هايى برگيرد و از شكوفائى آن، بهره معنوى گيرد. آنان كه به ژرفناى اين كتاب بنگرند، رگه‌هائى از كلمات مولوى و سعدى و حافظ را در آن مى‌يابند. بر همت والاى ادب دوستان پارسى است كه از فوائد ادبى و دستورى آن بهره‌مند شوند و به ديگران بهره رسانند.


الاغراض الطبيه، گذشته از آن‌كه نمايانگر ژرفناى پزشكى كهن ايران و مشرق زمين است و از اين جهت جويندگان اين رشته را بسيار به كار آيد، هنوز نيز قسمت‌هايى از آن كاربرد مفيد دارد و بر هر پزشك ايران دوست و فرهيخته‌اى است كه آن را بخواند و از آن كسب فيض نمايد.
الاغراض الطبيه، گذشته از آن‌كه نمايانگر ژرفناى پزشکى كهن ايران و مشرق زمين است و از اين جهت جويندگان اين رشته را بسيار به كار آيد، هنوز نيز قسمت‌هايى از آن كاربرد مفيد دارد و بر هر پزشک ايران دوست و فرهيخته‌اى است كه آن را بخواند و از آن كسب فيض نمايد.


علاوه بر اين، كتاب الاغراض الطبّيه همانند اثر ديگر مؤلف يعنى ذخيره خوارزمشاهى منبعى از اقوال و سخنان پزشكان بزرگ قبل از مؤلف و نيز نوآورى‌ها و تجربيات ارزنده او به شمار مى‌رود كه خواننده كتاب با اندك تورقى صدق اين مدعا را تأييد خواهد نمود.  
علاوه بر اين، كتاب الاغراض الطبّيه همانند اثر ديگر مؤلف يعنى ذخيره خوارزمشاهى منبعى از اقوال و سخنان پزشکان بزرگ قبل از مؤلف و نيز نوآورى‌ها و تجربيات ارزنده او به شمار مى‌رود كه خواننده كتاب با اندك تورقى صدق اين مدعا را تأييد خواهد نمود.  


خلاصه مطالب كتاب به شرح زير است:
خلاصه مطالب كتاب به شرح زير است:
خط ۸۵: خط ۸۵:
كتاب به كوشش دكتر حسن تاج‌بخش بر اساس پنج نسخه خطى تصحيح و منتشر شده است.محقق در مقدمه‌اى مفصل كه بر اين كتاب نگاشته به زندگى و آثار [[جرجانی، اسماعیل بن حسن|سيد اسماعيل جرجانى]]، كتاب الاغراض الطبيه و شيوه تصحيح آن اشاره مى‌نمايد.
كتاب به كوشش دكتر حسن تاج‌بخش بر اساس پنج نسخه خطى تصحيح و منتشر شده است.محقق در مقدمه‌اى مفصل كه بر اين كتاب نگاشته به زندگى و آثار [[جرجانی، اسماعیل بن حسن|سيد اسماعيل جرجانى]]، كتاب الاغراض الطبيه و شيوه تصحيح آن اشاره مى‌نمايد.


همچنين درپايان جلد دوم فرهنگ‌نامه‌اى تدوين شده، تا مطالعه كتاب الاغراض الطبيه آسان‌تر شود. در اين فرهنگ نامهاى لاتين و انگليسى گياهان دارويى با مراجعه به مدارك و منابع معتبر و اصلى ضبط شده و براى ساير داروها و همچنين واژگان پزشكى اصلى كتاب معادل‌هاى انگليسى ارائه شده است.
همچنين درپايان جلد دوم فرهنگ‌نامه‌اى تدوين شده، تا مطالعه كتاب الاغراض الطبيه آسان‌تر شود. در اين فرهنگ نامهاى لاتين و انگليسى گياهان دارويى با مراجعه به مدارك و منابع معتبر و اصلى ضبط شده و براى ساير داروها و همچنين واژگان پزشکى اصلى كتاب معادل‌هاى انگليسى ارائه شده است.


پاورقى‌هاى كتاب بيشتر پيرامون اختلاف نسخ است و برخى از پاورقى‌ها هم مقايسه‌اى بين الاغراض الطبيه و ذخيره خوارزمشاهى است.
پاورقى‌هاى كتاب بيشتر پيرامون اختلاف نسخ است و برخى از پاورقى‌ها هم مقايسه‌اى بين الاغراض الطبيه و ذخيره خوارزمشاهى است.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش