اسلام و هیئت: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | '
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | ')
 
(۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۵: خط ۱۵:
| مکان نشر =قم - ایران
| مکان نشر =قم - ایران
| سال نشر = 1387 ش  
| سال نشر = 1387 ش  
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE17434AUTOMATIONCODE
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE17434AUTOMATIONCODE
| چاپ =1
| چاپ =1
| تعداد جلد =1
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =  
| کتابخانۀ دیجیتال نور =17434
| کتابخوان همراه نور =17434
| کتابخوان همراه نور =17434
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
خط ۲۵: خط ۲۴:
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
'''اسلام و هيئت'''، اثر [[شهرستانی، سید هبةالدین|علامه سيد‌ ‎هبةالدين شهرستانى]]، با ترجمه و توضيحات [[خسروشاهی، سید هادی|سيد‌ ‎هادى خسروشاهى]]، کتابى است پيرامون علم نجوم و هيئت در اسلام كه به زبان عربى و در سال 1356ق، نوشته شده است.
'''اسلام و هيئت'''، اثر [[شهرستانی، سید هبةالدین|علامه سيد‌ ‎هبةالدين شهرستانى]]، با ترجمه و توضيحات [[خسروشاهی، سید هادی|سيد‌ ‎هادى خسروشاهى]]، کتابى است پيرامون علم نجوم و هيئت در اسلام كه به زبان عربى و در سال 1356ق، نوشته شده است.


خط ۳۲: خط ۳۰:
#حفظ و نگهبانى عقايد كسانى كه به مسائل و فنون فلسفى، به‌ويژه هيئت جديد اشتغال دارند، اعم از اساتيد و شاگردان در مدارس و شنوندگان گفتارها و كنفرانس‌ها و خوانندگان روزنامه‌ها و مجله‌ها و كسانى كه از اكتشافات جديد جهان غرب، اطلاعاتى دارند.
#حفظ و نگهبانى عقايد كسانى كه به مسائل و فنون فلسفى، به‌ويژه هيئت جديد اشتغال دارند، اعم از اساتيد و شاگردان در مدارس و شنوندگان گفتارها و كنفرانس‌ها و خوانندگان روزنامه‌ها و مجله‌ها و كسانى كه از اكتشافات جديد جهان غرب، اطلاعاتى دارند.
#اتمام حجت بر كسانى كه با ما در دين و مذهب مخالفت كرده و باوركنندگان راه پيامبر(ص) و اهل‌بيت(ع) را سرزنش مى‌كنند.
#اتمام حجت بر كسانى كه با ما در دين و مذهب مخالفت كرده و باوركنندگان راه پيامبر(ص) و اهل‌بيت(ع) را سرزنش مى‌كنند.
#تقديس ساحت پيامبر «امّى» - درس‌نخوانده - و دفع آن چيزى كه بعضى از اهل شك و زندقه آن را خيال كرده و ايشان را بيان‌كننده آراى فلاسفه بشرى و ترجمان افكار آنان و توضيح‌دهنده مطالب کتاب‌هاى گذشتگان پنداشته‌اند.<ref>مقدمه، ص55</ref>
#تقديس ساحت پيامبر «امّى» - درس‌نخوانده - و دفع آن چيزى كه بعضى از اهل شك و زندقه آن را خيال كرده و ايشان را بيان‌كننده آراى فلاسفه بشرى و ترجمان افكار آنان و توضيح‌دهنده مطالب کتاب‌هاى گذشتگان پنداشته‌اند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=55&viewType=html مقدمه، ص55]</ref>


دانشمند بزرگ «طالب اوف» از روسيه، درباره این کتاب مى‌نويسد: «من گمشده خودم را در کتاب اسلام و هيئت يافتم، ولى متأسفانه این کتاب وقتى به دست من رسيد ‎كه چشمانم از روشنايى افتاده و من از فيض ترجمه آن به زبان روسى محروم شده‌ام و اگر چنين توفيقى نصيب من مى‌شد، جهانيان مى‌ديدند كه چگونه دانشمندان روسيه، به اسلام روى مى‌آورند».<ref>همان، ص39</ref>
دانشمند بزرگ «طالب اوف» از روسيه، درباره این کتاب مى‌نويسد: «من گمشده خودم را در کتاب اسلام و هيئت يافتم، ولى متأسفانه این کتاب وقتى به دست من رسيد ‎كه چشمانم از روشنايى افتاده و من از فيض ترجمه آن به زبان روسى محروم شده‌ام و اگر چنين توفيقى نصيب من مى‌شد، جهانيان مى‌ديدند كه چگونه دانشمندان روسيه، به اسلام روى مى‌آورند».<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=39&viewType=html همان، ص39]</ref>


==ساختار==
==ساختار==
خط ۴۰: خط ۳۸:


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
در مقدمه مترجم، نكاتى پيرامون کتاب و ترجمه آن عنوان گرديده است.<ref>مقدمه مترجم، ص13</ref>
در مقدمه مترجم، نكاتى پيرامون کتاب و ترجمه آن عنوان گرديده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=13&viewType=html مقدمه مترجم، ص13]</ref>


در مقدمه نویسنده، ضمن اشاره به اهداف تدوين کتاب، به توضيح راه اعتماد به اقوال و منابع کتاب، راه ترجيح یکى از متعارضين، شواهد داخلى بر صحت نسبت، فرق میان پيشگويى و كشف مجهول، چرا اديان ديگر درباره اسرار هستى و جهان ساكت هستند و نظرياتى درباره مسائل هيئت و اتفاق و اختلاف هيئت‌ها پرداخته شده است.<ref>مقدمه، ص55</ref>
در مقدمه نویسنده، ضمن اشاره به اهداف تدوين کتاب، به توضيح راه اعتماد به اقوال و منابع کتاب، راه ترجيح یکى از متعارضين، شواهد داخلى بر صحت نسبت، فرق میان پيشگويى و كشف مجهول، چرا اديان ديگر درباره اسرار هستى و جهان ساكت هستند و نظرياتى درباره مسائل هيئت و اتفاق و اختلاف هيئت‌ها پرداخته شده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=55&viewType=html مقدمه، ص55]</ref>


در مسئله اول، به حقيقت فلك و معناى آن پرداخته شده است. نویسنده در این مسئله، به دنبال پاسخ به این سؤال است كه اگر به حكم براهین قاطع و ادله واضح، اساسا فلك، موهوم بوده و داراى وجود خارجى نباشد، گفته‌هاى اسلام را كه مكرر اشاره و تصريح به وجود فلك نموده است، به چه معنا مى‌توان حمل كرد.<ref>متن کتاب، ص109</ref>
در مسئله اول، به حقيقت فلك و معناى آن پرداخته شده است. نویسنده در این مسئله، به دنبال پاسخ به این سؤال است كه اگر به حكم براهین قاطع و ادله واضح، اساسا فلك، موهوم بوده و داراى وجود خارجى نباشد، گفته‌هاى اسلام را كه مكرر اشاره و تصريح به وجود فلك نموده است، به چه معنا مى‌توان حمل كرد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=109&viewType=html متن کتاب، ص109]</ref>


شريعت اسلام، كره زمین را مسطح و هموار مى‌داند، درصورتى‌كه امروز همگى دانشمندان با دلايل علمى ثابت كرده‌اند كه شكل زمین كروى است، پس با آن حسن عقيده‌اى كه ما نسبت به این دين داريم، این اشكال مهم را چگونه حل كنيم؟ نویسنده در مسئله دوم، به این پرسش پاسخ داده است.<ref>همان، ص126</ref>
شريعت اسلام، كره زمین را مسطح و هموار مى‌داند، درصورتى‌كه امروز همگى دانشمندان با دلايل علمى ثابت كرده‌اند كه شكل زمین كروى است، پس با آن حسن عقيده‌اى كه ما نسبت به این دين داريم، این اشكال مهم را چگونه حل كنيم؟ نویسنده در مسئله دوم، به این پرسش پاسخ داده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=126&viewType=html همان، ص126]</ref>


در مسئله سوم، به این پرسش پرداخته شده كه چرا شرع مقدس اسلام كه اسرار اجرام فلكى را برای ما بيان كرده، در خصوص مسئله حركت زمین و ستارگان سكوت اختيار كرده است.<ref>همان، ص137</ref>
در مسئله سوم، به این پرسش پرداخته شده كه چرا شرع مقدس اسلام كه اسرار اجرام فلكى را برای ما بيان كرده، در خصوص مسئله حركت زمین و ستارگان سكوت اختيار كرده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=137&viewType=html همان، ص137]</ref>


ديگر مطالبى كه در ساير مسائل بدان پرداخته شده، عبارت است از: تعدد زمین، سيارات نه‌گانه و زمین‌هاى هفت‌گانه، حقيقت آسمان‌ها و زمین‌ها، ترتيب آسمان‌ها و زمین‌ها، مركزيت خورشيد، تحقق در صفات خورشيد، چگونگى ماه، تعداد سيارات، حيات در سيارات، شهاب‌ها و دنباله‌دارها و تعدد عوالم و نظامات.
ديگر مطالبى كه در ساير مسائل بدان پرداخته شده، عبارت است از: تعدد زمین، سيارات نه‌گانه و زمین‌هاى هفت‌گانه، حقيقت آسمان‌ها و زمین‌ها، ترتيب آسمان‌ها و زمین‌ها، مركزيت خورشيد، تحقق در صفات خورشيد، چگونگى ماه، تعداد سيارات، حيات در سيارات، شهاب‌ها و دنباله‌دارها و تعدد عوالم و نظامات.


در پایان کتاب به چند مقاله پيرامون موضوع مورد بحث، اشاره گرديده است.<ref>همان، ص455</ref>
در پایان کتاب به چند مقاله پيرامون موضوع مورد بحث، اشاره گرديده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=455&viewType=html همان، ص455]</ref>


از جمله موضوعاتى كه در ده گفتار مطرح شده، عبارتند از: اسلام و در پيرامون آن؛ هيئت، تاريخ، موضوع، تعاريف و چگونگى ارتباط آن با اسلام؛ «اسلام و هيئت و سبب تأليف آن»؛ تقريظهاى دانشمندان؛ ترجمه‌هاى این کتاب و امتياز این ترجمه؛ منابع کتاب؛ شرح حال مؤلف؛ شرح حال مترجم چاپ اول؛ دو چكامه درباره اسلام و هيئت.<ref>همان، ص267 - 537</ref>
از جمله موضوعاتى كه در ده گفتار مطرح شده، عبارتند از: اسلام و در پيرامون آن؛ هيئت، تاريخ، موضوع، تعاريف و چگونگى ارتباط آن با اسلام؛ «اسلام و هيئت و سبب تأليف آن»؛ تقريظهاى دانشمندان؛ ترجمه‌هاى این کتاب و امتياز این ترجمه؛ منابع کتاب؛ شرح حال مؤلف؛ شرح حال مترجم چاپ اول؛ دو چكامه درباره اسلام و هيئت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=267&viewType=html همان، ص267 - 537]</ref>


خلاصه سخن درباره این کتاب این است كه: «محكم‌ترين و عمده‌ترين سلاح این کتاب، شرح و تفسير چهار موضوع مهم مى‌باشد كه در دين اسلام آمده است: در آسمان نيز موجوداتى وجود دارد؛ قبه آسمان؛ دحو الارض و تعدد زمین‌ها. این موضوعات در احاديث آمده است، ولى مفاهيم آن‌ها در نظر مردم مجهول و مبهم بود، تا آنكه نویسنده، آن‌ها را به بهترين وجه، تفسير و توجيه نمود و حقايق آن موضوعات روشن گرديد».<ref>مقدمه، ص40</ref>
خلاصه سخن درباره این کتاب این است كه: «محكم‌ترين و عمده‌ترين سلاح این کتاب، شرح و تفسير چهار موضوع مهم مى‌باشد كه در دين اسلام آمده است: در آسمان نيز موجوداتى وجود دارد؛ قبه آسمان؛ دحو الارض و تعدد زمین‌ها. این موضوعات در احاديث آمده است، ولى مفاهيم آن‌ها در نظر مردم مجهول و مبهم بود، تا آنكه نویسنده، آن‌ها را به بهترين وجه، تفسير و توجيه نمود و حقايق آن موضوعات روشن گرديد».<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=40&viewType=html مقدمه، ص40]</ref>


«اين کتاب در هر كشور و اجتماعى، احساس و ادراك نیکويى نسبت به دين اسلام و مذهب اهل‌بيت نبوى(ع) ايجاد كرد؛ چنان‌كه شوق وافرى در دل‌ها برای كسب و اخذ علوم جديد و كشفيات نوظهور و روحى قوى نسبت به تمدن شرقى، برانگيخت؛ چنان‌كه احساسات پاک و عمیقى برای تمسك به دين و جمع كردن بين آن و افكار جديد و آراى متجدّدين، به وجود آورد».<ref>مقدمه، ص49</ref>
«اين کتاب در هر كشور و اجتماعى، احساس و ادراك نیکويى نسبت به دين اسلام و مذهب اهل‌بيت نبوى(ع) ايجاد كرد؛ چنان‌كه شوق وافرى در دل‌ها برای كسب و اخذ علوم جديد و كشفيات نوظهور و روحى قوى نسبت به تمدن شرقى، برانگیخت؛ چنان‌كه احساسات پاک و عمیقى برای تمسك به دين و جمع كردن بين آن و افكار جديد و آراى متجدّدين، به وجود آورد».<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=49&viewType=html مقدمه، ص49]</ref>


اين نكته نيز گفتنى است كه مراد نویسنده از هيئت جديد در این اثر، همان علم هيئتى مى‌باشد كه بر ضد هيئت قديم است. در واقع مراد وى اصول كلى مربوط به: حركت زمین، مركزيت خورشيد، سياره بودن دنباله‌دارها، عنصر بودن عوالم سياره‌ها و عدم وجود جسم فلكى بطلمیوسى، مى‌باشد. این علم با این اصول پنج‌گانه، مبتنى بر آلات و ادواتى نظير تلسكوب، میکروسكوپ و اسپكترسكوپ است و با توجه به این نكته، ديگر مهم نيست كه بقيه مسائل هيئت جديد هر روز تغيير يابد يا بر همان وضع خود باقى بماند.<ref>همان، ص46</ref>
اين نكته نيز گفتنى است كه مراد نویسنده از هيئت جديد در این اثر، همان علم هيئتى مى‌باشد كه بر ضد هيئت قديم است. در واقع مراد وى اصول كلى مربوط به: حركت زمین، مركزيت خورشيد، سياره بودن دنباله‌دارها، عنصر بودن عوالم سياره‌ها و عدم وجود جسم فلكى بطلمیوسى، مى‌باشد. این علم با این اصول پنج‌گانه، مبتنى بر آلات و ادواتى نظير تلسكوب، میکروسكوپ و اسپكترسكوپ است و با توجه به این نكته، ديگر مهم نيست كه بقيه مسائل هيئت جديد هر روز تغيير يابد يا بر همان وضع خود باقى بماند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=46&viewType=html همان، ص46]</ref>


==نگاهى به ترجمه==
==نگاهى به ترجمه==
خط ۶۸: خط ۶۶:
==وضعيت کتاب==
==وضعيت کتاب==


بسيارى از پاورقى‌هاى مؤلف در این چاپ آمده است كه در چاپ قبلى اصولا وجود نداشت. رموز پاورقى‌ها با حرف اول شهرت نويسندگان انتخاب شده: (چ): چرندابى، (ف): ترجمه فارسی،(س): سراج انصارى، (خ): [[خسروشاهی، سید هادی|خسروشاهى]] و پاورقى‌هایى هم كه بى‌امضا مى‌باشند، اغلب از مؤلف است.<ref>مقدمه، ص26</ref>
بسيارى از پاورقى‌هاى مؤلف در این چاپ آمده است كه در چاپ قبلى اصولا وجود نداشت. رموز پاورقى‌ها با حرف اول شهرت نويسندگان انتخاب شده: (چ): چرندابى، (ف): ترجمه فارسی،(س): سراج انصارى، (خ): [[خسروشاهی، سید هادی|خسروشاهى]] و پاورقى‌هایى هم كه بى‌امضا مى‌باشند، اغلب از مؤلف است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=26&viewType=html مقدمه، ص26]</ref>


علاوه بر ترجمه حاضر، ترجمه‌هاى ديگرى هم به زبان‌هاى مختلف، از کتاب «الهيئة و الإسلام» صورت گرفته كه برخى از آنها عبارتند از:
علاوه بر ترجمه حاضر، ترجمه‌هاى ديگرى هم به زبان‌هاى مختلف، از کتاب «الهيئة و الإسلام» صورت گرفته كه برخى از آنها عبارتند از:
خط ۷۷: خط ۷۵:
#ترجمه به فارسی توسط دكتر [[شهابی، محمود|محمود شهابى]]، استاد دانشكده معقول و منقول تهران، در سال 1340ق.
#ترجمه به فارسی توسط دكتر [[شهابی، محمود|محمود شهابى]]، استاد دانشكده معقول و منقول تهران، در سال 1340ق.
#ترجمه به فارسی به‌وسيله فردوس فراهانى، این ترجمه نخست در روزنامه اراك، چاپ «سلطان‌آباد» درج گرديد و سپس به‌طور مستقل در سال 1356ق، در نجف چاپ شد.
#ترجمه به فارسی به‌وسيله فردوس فراهانى، این ترجمه نخست در روزنامه اراك، چاپ «سلطان‌آباد» درج گرديد و سپس به‌طور مستقل در سال 1356ق، در نجف چاپ شد.
#ترجمه به زبان انگليسى توسط سيد‌ ‎میرعلى هندى، ولى متأسفانه این ترجمه پایان نيافت و مترجم آن درگذشت.<ref>مقدمه، ص42</ref>
#ترجمه به زبان انگليسى توسط سيد‌ ‎میرعلى هندى، ولى متأسفانه این ترجمه پایان نيافت و مترجم آن درگذشت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17434/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DB%8C%D8%AA?pageNumber=42&viewType=html مقدمه، ص42]</ref>


فهرست مطالب در ابتدا و نمايه اعلام، مكان‌ها و کتاب‌ها، در انتهاى کتاب آمده است.
فهرست مطالب در ابتدا و نمايه اعلام، مكان‌ها و کتاب‌ها، در انتهاى کتاب آمده است.
خط ۸۴: خط ۸۲:


==پانويس==
==پانويس==
<references />
<references/>
 
==منابع مقاله==
==منابع مقاله==


مقدمه و متن کتاب.
مقدمه و متن کتاب.


==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[الهیئة و الإسلام]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:نجوم]]
[[رده:اردیبهشت (1401)]]