ابن نجار، محمد بن محمود: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۱: خط ۱۱:
|-
|-
|نام پدر  
|نام پدر  
| data-type="authorfatherName" |
| data-type="authorfatherName" |محمود
|-
|-
|متولد  
|متولد  
| data-type="authorbirthDate" |
| data-type="authorbirthDate" |23 ذیقعده 578
|-
|-
|محل تولد
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |
| data-type="authorBirthPlace" |بغداد
|-
|-
|رحلت  
|رحلت  
خط ۲۳: خط ۲۳:
|-
|-
|اساتید
|اساتید
| data-type="authorTeachers" |
| data-type="authorTeachers" |[[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابى الفرج بن جوزى]]
 
ابى الفرج عبدالمنعم بن كليب
 
يحيى بن بوش، ذاكر بن كامل
|-
|-
|برخی آثار
|برخی آثار
خط ۳۹: خط ۴۳:


== ولادت ==
== ولادت ==
در سال 578ق در شهر بغداد به دنيا آمد. پدرش مردی نجار و مادرش صفیه دختر کثیربن سالم هیتی از خاندانی اهل دانش بود. وی 7 ساله بود که پدرش را از دست داد.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، ص35]</ref>  
در سال 578ق در شهر بغداد به دنيا آمد. پدرش مردی نجار و مادرش صفیه دختر کثیربن سالم هیتی از خاندانی اهل دانش بود. وی 7 ساله بود که پدرش را از دست داد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، ص35]</ref>  


== تحصیلات ==
== تحصیلات ==
در کودکی حافظ قرآن شد و پس از آن به فراگیری نحو عربی و استماع و کتابت حدیث آغاز کرد. در نظامیۀ بغداد نیز به تحصیل علم پرداخت و در دوره‌ای نسبتاً طولانی در زادگاهش نزد کسانی چون ابن جوزی، عبدالوهاب‌بن سُکَینۀ بغدادی و ذاکربن کامل خفّاف دانش آموخت و حدیث شنید. سپس به حجاز رفت و در 607ق در مکه و چندی در مدینه استماع حدیث کرد. در 608ق وارد شام شد و در آنجا نزد ابوالیمن کندی به تحصیل علم پرداخت. در همین سفر در حلب نیز اندکی درنگ کرد و در راه بازگشت به بغداد، از شیوخ حرّان، موصل، تکریت و جز آنها نیز حدیث شنید.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref>   
در کودکی حافظ قرآن شد و پس از آن به فراگیری نحو عربی و استماع و کتابت حدیث آغاز کرد. در نظامیۀ بغداد نیز به تحصیل علم پرداخت و در دوره‌ای نسبتاً طولانی در زادگاهش نزد کسانی چون ابن جوزی، عبدالوهاب‌بن سُکَینۀ بغدادی و ذاکربن کامل خفّاف دانش آموخت و حدیث شنید. سپس به حجاز رفت و در 607ق در مکه و چندی در مدینه استماع حدیث کرد. در 608ق وارد شام شد و در آنجا نزد ابوالیمن کندی به تحصیل علم پرداخت. در همین سفر در حلب نیز اندکی درنگ کرد و در راه بازگشت به بغداد، از شیوخ حرّان، موصل، تکریت و جز آنها نیز حدیث شنید.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref>   


ابن نجار در 609ق در موطن خود بود، اما اندکی بعد روی به شرق نهاد و در شهرهای همدان و اصفهان به طلب دانش برخاست و سپس به خراسان رفت و در نیشابور از کسانی چون مؤیدبن محمد طوسی و در مرو از عبدالرحیم، فرزند عبدالکریم سمعانی بهره‌ها برد و در بازگشت به بغداد در بسطام، دامغان، ری، ساوه، همدان و شهرهای دیگر از مشایخ عصر حدیث شنید و به تکمیل تحصیلات خود پرداخت. اقامت ابن نجار در این نوبت در بغداد نیز دیری نپایید و یک سال بعد راه سفر در پیش گرفت و برای بار دوم به بلاد جبل روی نهاد و به نهاوند و سپس به اصفهان درآمد و چندی در آن شهر اقامت گزید. به نظر می‌رسد او در همین دوره، باز به خراسان رفته باشد. چون مغولان بر اصفهان چیره شدند، ابن نجار به بغداد بازگشت (620ق) و سپس راه شام در پیش گرفت و در انجا مدتی به تدریس و تحدیث پرداخت. در 621ق به مصر رفت و از مشایخ آنجا و اسکندریه بهره جست. در مصر الملک‌الکامل ایوبی وی را نواخت و از او خواست در آنجا اقامت گزیند، اما نپذیرفت.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref> 
ابن نجار در 609ق در موطن خود بود، اما اندکی بعد روی به شرق نهاد و در شهرهای همدان و اصفهان به طلب دانش برخاست و سپس به خراسان رفت و در نیشابور از کسانی چون مؤیدبن محمد طوسی و در مرو از عبدالرحیم، فرزند عبدالکریم سمعانی بهره‌ها برد و در بازگشت به بغداد در بسطام، دامغان، ری، ساوه، همدان و شهرهای دیگر از مشایخ عصر حدیث شنید و به تکمیل تحصیلات خود پرداخت. اقامت ابن نجار در این نوبت در بغداد نیز دیری نپایید و یک سال بعد راه سفر در پیش گرفت و برای بار دوم به بلاد جبل روی نهاد و به نهاوند و سپس به اصفهان درآمد و چندی در آن شهر اقامت گزید. به نظر می‌رسد او در همین دوره، باز به خراسان رفته باشد. چون مغولان بر اصفهان چیره شدند، ابن نجار به بغداد بازگشت (620ق) و سپس راه شام در پیش گرفت و در انجا مدتی به تدریس و تحدیث پرداخت. در 621ق به مصر رفت و از مشایخ آنجا و اسکندریه بهره جست. در مصر الملک‌الکامل ایوبی وی را نواخت و از او خواست در آنجا اقامت گزیند، اما نپذیرفت.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref> 


آنچه در مورد مسیر سفرهای ابن نجار گفته شد، برداشتی از اطلاعات داده شده توسط ابن شعار در عقودالجمان و تکمیل آن توسط منابع دیگر بود، اما در برخی منابع از گذار وی بر شهرهایی چون غور و یمن نیز سخن رفته است. ابن نجار سرانجام پس از سالها سفر در 624ق در بغداد رحل اقامت افکند. مدت زمان این سفرها را، منابع به اختلاف 27 یا 28 سال آورده‌اند، اما با توجه به تاریخ آغاز سفرها و سال بازگشت او به بغداد، باید گفت که این ارقام جز تحریفی از اعداد 17 یا 18 نیست. وی در طول سفرهایش علاوه بر شنیدن حدیث و فراگیری معارف اسلامی به ادب نیز می‌پرداخته و از محضر شاعران بسیاری استفاده می برده و در عین حال از جمع‌آوری اطلاعات رجالی و تاریخی برای تألیف کتابهایش به ویژه ذیل تاریخ بغداد،غافل نمانده است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref> 
آنچه در مورد مسیر سفرهای ابن نجار گفته شد، برداشتی از اطلاعات داده شده توسط ابن شعار در عقودالجمان و تکمیل آن توسط منابع دیگر بود، اما در برخی منابع از گذار وی بر شهرهایی چون غور و یمن نیز سخن رفته است. ابن نجار سرانجام پس از سالها سفر در 624ق در بغداد رحل اقامت افکند. مدت زمان این سفرها را، منابع به اختلاف 27 یا 28 سال آورده‌اند، اما با توجه به تاریخ آغاز سفرها و سال بازگشت او به بغداد، باید گفت که این ارقام جز تحریفی از اعداد 17 یا 18 نیست. وی در طول سفرهایش علاوه بر شنیدن حدیث و فراگیری معارف اسلامی به ادب نیز می‌پرداخته و از محضر شاعران بسیاری استفاده می برده و در عین حال از جمع‌آوری اطلاعات رجالی و تاریخی برای تألیف کتابهایش به ویژه ذیل تاریخ بغداد،غافل نمانده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref> 


==اساتید==
==اساتید==


از اساتيد وى، ابى الفرج عبدالمنعم بن كليب، يحيى بن بوش، ذاكر بن كامل، مبارک بن معطوش، ابى الفرج بن جوزى، مى‌توان نام برد.
از اساتيد وى، ابى الفرج عبدالمنعم بن كليب، يحيى بن بوش، ذاكر بن كامل، مبارک بن معطوش، [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابى الفرج بن جوزى]]، مى‌توان نام برد.


مشايخ او به 3000 شيخ و 400 نفر زن مى رسد.
مشايخ او به 3000 شيخ و 400 نفر زن مى رسد.


ابن نجار دورۀ پایانی عمر خود را در بغداد به تدریس و تألیف گذراند و پس از تأسیس مدرسۀ مستنصریه (631ق) به تدریس در آنجا گمارده شد.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref>  
ابن نجار دورۀ پایانی عمر خود را در بغداد به تدریس و تألیف گذراند و پس از تأسیس مدرسۀ مستنصریه (631ق) به تدریس در آنجا گمارده شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref>  


== وفات ==
== وفات ==
سرانجام وی در 643ق در بغداد از دنیا رفت<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/6174/1/21 ابن نجار، محمد بن محمود، ص21]</ref> و در گورستان باب‌الحرب دفن شد. در رثای او مرثیه‌های بسیاری سرودند. بنا به وصیت او کتابخانه‌اش وقف مدرسۀ نظامیه گردید.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref> 
سرانجام وی در 643ق در بغداد از دنیا رفت<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/6174/1/21 ابن نجار، محمد بن محمود، ص21]</ref> و در گورستان باب‌الحرب دفن شد. در رثای او مرثیه‌های بسیاری سرودند. بنا به وصیت او کتابخانه‌اش وقف مدرسۀ نظامیه گردید.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5037 انصاری، حسن، همان]</ref> 


==آثار==
==آثار==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش