إرشاد الطالب إلی التعليق علی المكاسب: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - '}} '''' به '}} '''')
    جز (جایگزینی متن - '↵↵|' به ' |')
     
    (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۲۵: خط ۲۵:
    | مکان نشر =قم - ایران
    | مکان نشر =قم - ایران
    | سال نشر = 1399 ق  
    | سال نشر = 1399 ق  
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE00020AUTOMATIONCODE
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE00020AUTOMATIONCODE
    | چاپ =1
    | چاپ =1
    | تعداد جلد =4
    | تعداد جلد =4
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =324
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =00020
    | کتابخوان همراه نور =00020
    | کتابخوان همراه نور =00020
    | کد پدیدآور =
    | کد پدیدآور =
    خط ۳۶: خط ۳۵:
    }}
    }}


    '''إرشاد الطالب إلی التعليق علی المكاسب''' تألیف [[تبریزی، جواد|آیت‌الله شيخ جواد تبریزی]] است كه شرحى مبسوط بر کتاب مكاسب [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]] است كه در چهار جلد تدوین شده است.


    '''إرشاد الطالب إلی التعليق علی المكاسب ''' تألیف آیت‌الله شيخ [[تبریزی، جواد|جواد تبریزی]] است كه شرحى مبسوط بر کتاب مكاسب [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]] است كه در چهار جلد تدوین شده است.
    ==انگیزه تألیف==
     
    ==انگيزه تألیف==
     


    هدف از تألیف این مجموعه شرح و توضيح نقاط مشكل و مجمل کتاب مكاسب [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]] است.
    هدف از تألیف این مجموعه شرح و توضيح نقاط مشكل و مجمل کتاب مكاسب [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]] است.
    خط ۴۸: خط ۴۵:


    ==گزارش محتوا==
    ==گزارش محتوا==
    در ابتدا، مباحث مربوط به مكاسب محرمه شرح داده شده و ادله مربوط به حرمت كسب اشياى نجس از آيات و روايات تبيين شده و فرق بين مكاسب و متاجر بيان گرديده است. نگارنده در همین زمینه به رواياتى درباره معاوضه و خريد و فروش بول حيوانات و عذره آنها، خريد و فروش خون، مردار، سگ، خوك، شراب، آب جو (فقاع) و ديگر اشياى نجس، خريد و فروش شخص كافر، خريد و فروش سگ برای شكار و صيادى، خريد و فروش عصير عنبى و ساير عصاره‌هاى نجس، خريد و فروش روغن نجس و سبب حرمت خريد و فروش آنها اشاره كرده و به این نتيجه مى‌رسد كه این معاملات نجس در صورتى كه منفعت عقلائيه معتد به داشته باشد و مستلزم عمل حرامى نباشد جايز است. در ادامه، وى به حرمت خريد و فروش مجسمه و صليب و ساير انتفاعات حاصل از آن پرداخته و حرمت خريد و فروش انگور به كسى كه از آن شراب تولید مى‌كند را نيز بررسى نموده است. در قسمت‌هاى بعدى کتاب حكم كمك كردن شخصى بر كار حرام، وجوب امر به معروف و نهى از منكر و شرايط آن، خريد و فروش اسلحه با كفار و دشمنان دين، حكم تدليس ماشطه (تزيين كردن زن زشت و زيبا جلوه دادن او برای ازدواج)، حرمت پوشيدن لباس ابريشمى برای مردان و بر تن كردن لباس زنان توسط آنان، حرمت آوازه‌خوانى زنان، حرمت تصویرگرى و اكتساب به وسيله آن، حرمت كم‌فروشى و كم گذاشتن جنس هنگام خريد و فروش در ترازو، حرمت ستاره شناسى (تنجيم)، حرمت حفظ كتب ضلال، حرمت تراشيدن ريش، حرمت وضعى و تكليفى رشوه، حرمت فحش دادن به مؤمن، حرمت سحر و جادوگرى، حرمت غش در معامله، حرمت غنا و موسيقى حرام، حرمت غيبت و استماع آن، حرمت دروغ و حكم توريه و استثناهاى دروغ، حرمت كهانت، حرمت لهو و لعب و كمك كردن به ظالمین، حكم سخن‌چينى و نوحه‌سرايى بر مردگان، حكم قبول كردن ولايت ستم‌گران و مجوزات آن حكم، ضرر رساندن به افراد، حرمت هجو و استهزاى مؤمن، حكم گرفتن اجرت بر عبادت و واجبات، حكم خريد و فروش قرآن كريم، حكم اموال مجهول المالك و خريد و فروش آن و تصدق نمودن از برای آن، حكم خريد و فروش خراج و ماليات، احكام اراضى خراجيه و حكم معامله كردن خمس و زكات آن از جمله ديگر مباحث جلد اول است كه به صورت مبسوط و مستدل بيان گرديده است. در جلد دوم ادامه احكام مكاسب محرمه و احكام و شروط عقد بيع و انواع آن بررسى شده است. در جلد سوم ادامه احكام بيع مانند احكام ولايت پدر و جد پدرى، ولايت فقيه و مناصب او، ولايت پيامبر(ص) و ائمه(ع)، استدلال به روايات در اثبات ولايت فقيه در عصر غيبت ولايت مؤمنان عادل، معتبر بودن ماليت در عوضين در بيع، موجبات ملكيت، عدم جواز بيع مال وقفى، اقسام و احكام وقف، صورت‌هاى جايز بودن بيع وقف، احكام بيع رهن و عدم جواز و صور جواز آن، شرايط عوضين در معاملات، شرط بودن علم به ثمن و مثمن، تعيين معيار در مكيل و موزون بودن مبيع، خبر دادن مقدار شىء مورد معامله توسط بايع و اختلاف بايع و مشترى در معامله بيان شده و ادله فقهى آنها بررسى گرديده است. در جلد چهارم و پایانى، احكام و فروع مربوط به خيارات بيان شده است. نگارنده، نخست به بررسى معناى خيار در معاملات پرداخته و سپس احكام و شرايط خيار مجلس، شرط، حيوان، غبن، تأخير، رؤيت، عيب و مسقطات هر یک از این خيارات را بررسى نموده است. احكام شرط در بيع، احكام خريد و فروش حق خيار، شرط فاسد و صحيح در بيع، احكام بيع نسيه و احكام عيب و تلف بيع از مباحث پایانى کتاب است. منابع کتاب در پاورقى و فهرست تفصيلى آن در پایان هر جلد آمده است.
    در ابتدا، مباحث مربوط به مكاسب محرمه شرح داده شده و ادله مربوط به حرمت كسب اشياى نجس از آيات و روايات تبيين شده<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=5&viewType=html ر.ک: متن کتاب، ص5]</ref> و فرق بين مكاسب و متاجر بيان گرديده است. نگارنده در همین زمینه به رواياتى درباره معاوضه و خريد و فروش بول حيوانات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=14&viewType=html ر.ک: همان، ص14]</ref> و عذره آنها<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=19&viewType=html ر.ک: همان، ص19]</ref>، خريد و فروش خون<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=21&viewType=html ر.ک: همان، ص21]</ref>، مردار<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=22&viewType=html ر.ک: همان، ص22]</ref>، سگ، خوك<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=30&viewType=html ر.ک: همان، ص30]</ref>، شراب<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=33&viewType=html ر.ک: همان، ص33]</ref>، آب جو (فقاع)<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=33&viewType=html ر.ک: همان، ص 33]</ref> و ديگر اشياى نجس، خريد و فروش شخص كافر<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=38&viewType=html ر.ک: همان، ص38]</ref>، خريد و فروش سگ برای شكار و صيادى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=40&viewType=html ر.ک: همان، ص40]</ref>، خريد و فروش عصير عنبى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=47&viewType=html ر.ک: همان، ص47]</ref> و ساير عصاره‌هاى نجس، خريد و فروش روغن نجس<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=55&viewType=html ر.ک: همان، ص 55]</ref> و سبب حرمت خريد و فروش آنها اشاره كرده و به این نتيجه مى‌رسد كه این معاملات نجس در صورتى كه منفعت عقلائيه معتد به داشته باشد و مستلزم عمل حرامى نباشد جايز است. در ادامه، وى به حرمت خريد و فروش مجسمه<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=71&viewType=html ر.ک: همان، ص 71]</ref> و صليب و ساير انتفاعات حاصل از آن پرداخته و حرمت خريد و فروش انگور به كسى كه از آن شراب تولید مى‌كند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=83&viewType=html ر.ک: همان، ص83]</ref> را نيز بررسى نموده است. در قسمت‌هاى بعدى کتاب حكم كمك كردن شخصى بر كار حرام، وجوب امر به معروف و نهى از منكر و شرايط آن، خريد و فروش اسلحه با كفار و دشمنان دين، حكم تدليس ماشطه (تزيين كردن زن زشت و زيبا جلوه دادن او برای ازدواج)<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=111&viewType=html ر.ک: همان، ص111]</ref>، حرمت پوشيدن لباس ابريشمى برای مردان و بر تن كردن لباس زنان توسط آنان، حرمت آوازه‌خوانى زنان، حرمت تصویرگرى و اكتساب به وسيله آن، حرمت كم‌فروشى و كم گذاشتن جنس هنگام خريد و فروش در ترازو، حرمت ستاره شناسى (تنجيم)<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=135&viewType=html ر.ک: همان، ص135]</ref>، حرمت حفظ كتب ضلال<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=140&viewType=html ر.ک: همان، ص140]</ref>، حرمت تراشيدن ريش، حرمت وضعى و تكليفى رشوه<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=148&viewType=html ر.ک: همان، ص148]</ref>، حرمت فحش دادن به مؤمن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=159&viewType=html ر.ک: همان، ص159]</ref>، حرمت سحر و جادوگرى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=163&viewType=html ر.ک: همان، ص163]</ref>، حرمت غش در معامله<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=168&viewType=html ر.ک: همان، ص168]</ref>، حرمت غنا و موسيقى حرام<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=174&viewType=html ر.ک: همان، ص174]</ref>، حرمت غيبت و استماع آن، حرمت دروغ و حكم توريه و استثناهاى دروغ، حرمت كهانت<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=245&viewType=html ر.ک: همان، ص245]</ref>، حرمت لهو و لعب<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=240&viewType=html ر.ک: همان، ص240]</ref> و كمك كردن به ظالمین<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=250&viewType=html ر.ک: همان، ص250]</ref>، حكم سخن‌چينى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=255&viewType=html ر.ک: همان، ص255]</ref> و نوحه‌سرايى بر مردگان<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=256&viewType=html ر.ک: همان، ص256]</ref>، حكم قبول كردن ولايت ستمگران و مجوزات آن حكم، ضرر رساندن به افراد، حرمت هجو و استهزاى مؤمن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=280&viewType=html ر.ک: همان، ص280]</ref>، حكم گرفتن اجرت بر عبادت و واجبات، حكم خريد و فروش قرآن كريم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?pageNumber=305&viewType=html ر.ک: همان، ص305]</ref>، حكم اموال مجهول المالك و خريد و فروش آن و تصدق نمودن از برای آن، حكم خريد و فروش خراج و ماليات، احكام اراضى خراجيه و حكم معامله كردن خمس و زكات آن از جمله ديگر مباحث جلد اول است كه به صورت مبسوط و مستدل بيان گرديده است.  
     
    در جلد دوم ادامه احكام مكاسب محرمه و احكام و شروط عقد بيع و انواع آن بررسى شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=2&pageNumber=3&vie ر.ک: همان، ج2، ص3]</ref>.
     
    در جلد سوم ادامه احكام بيع مانند احكام ولايت پدر و جد پدرى، ولايت فقيه<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=3&pageNumber=17&vi ر.ک: همان، ج3، ص3]</ref> و مناصب او، ولايت پيامبر(ص) و ائمه(ع)، استدلال به روايات در اثبات ولايت فقيه در عصر غيبت ولايت مؤمنان عادل، معتبر بودن ماليت در عوضين در بيع، موجبات ملكيت، عدم جواز بيع مال وقفى، اقسام و احكام وقف، صورت‌هاى جايز بودن بيع وقف، احكام بيع رهن و عدم جواز و صور جواز آن، شرايط عوضين در معاملات، شرط بودن علم به ثمن و مثمن، تعيين معيار در مكيل و موزون بودن مبيع، خبر دادن مقدار شىء مورد معامله توسط بايع و اختلاف بايع و مشترى در معامله بيان شده و ادله فقهى آنها بررسى گرديده است.  
     
    در جلد چهارم و پایانى، احكام و فروع مربوط به خيارات بيان شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=7&vie ر.ک: همان، ج4، ص7]</ref>. نگارنده، نخست به بررسى معناى خيار در معاملات پرداخته و سپس احكام و شرايط خيار مجلس<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=38&vie ر.ک: همان، ص38]</ref>، شرط<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=106&vie ر.ک: همان، ص106]</ref>، حيوان<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=88&vie ر.ک: همان، ص88]</ref>، غبن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=162&vie ر.ک: همان، ص 162]</ref>، تأخير<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=234&vie ر.ک: همان، ص 234]</ref>، رؤيت<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=256&vie ر.ک: همان، ص 256]</ref>، عيب<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20/%D8%A5%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8?volumeNumber=4&pageNumber=276&vie ر.ک: همان، ص276]</ref> و مسقطات هر یک از این خيارات را بررسى نموده است. احكام شرط در بيع، احكام خريد و فروش حق خيار، شرط فاسد و صحيح در بيع، احكام بيع نسيه و احكام عيب و تلف بيع از مباحث پایانى کتاب است. منابع کتاب در پاورقى و فهرست تفصيلى آن در پایان هر جلد آمده است.
     
    ==پانويس ==
    <references />
     
     
    ==منابع مقاله==
    مقدمه و متن کتاب
     
     
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}
     




    [[إرشاد الطالب في شرح المكاسب]]


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    خط ۵۷: خط ۷۳:
    [[رده:مباحث خاص فقه]]
    [[رده:مباحث خاص فقه]]
    [[رده:معاملات]]
    [[رده:معاملات]]
    [[رده:اردیبهشت (1401)]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۸

    إرشاد الطالب إلی التعلیق علی المکاسب
    إرشاد الطالب إلی التعليق علی المكاسب
    پدیدآورانخوانساری، محمدکاظم (اشراف)

    انصاری، مرتضی بن محمدامین (نویسنده)

    تبریزی، جواد (شارح)
    عنوان‌های دیگرالمکاسب. شرح
    ناشرمطبعه مهر
    مکان نشرقم - ایران
    سال نشر1399 ق
    چاپ1
    موضوعانصاری، مرتضی بن محمد امین، 1214 - 1281ق. المکاسب - نقد و تفسیر

    خرید و فروش (فقه)

    فقه جعفری - قرن 13ق.

    معاملات (فقه)

    کسب و کار حرام
    زبانعربی
    تعداد جلد4
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏190‎‏/‎‏1‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏8‎‏ ‎‏م‎‏7022
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    إرشاد الطالب إلی التعليق علی المكاسب تألیف آیت‌الله شيخ جواد تبریزی است كه شرحى مبسوط بر کتاب مكاسب شيخ مرتضى انصارى است كه در چهار جلد تدوین شده است.

    انگیزه تألیف

    هدف از تألیف این مجموعه شرح و توضيح نقاط مشكل و مجمل کتاب مكاسب شيخ مرتضى انصارى است.

    ساختار

    در ابتداى صفحات کتاب، متن کتاب المكاسب شيخ مرتضى انصارى آمده و در پايين صفحات شرح متن تبيين شده است. ترتيب مباحث ذكر شده در این مجموعه نيز همان مباحث کتاب المكاسب بوده و به ترتيب مكاسب محرمه، بيع و معاطات، شرايط متعاقدين و خيارات مورد تجزيه و تحليل فقهى قرار گرفته و ادله و مستندات فقهى آنها اعم از کتاب، سنت، عقل، اجماع و آراى ساير فقها بيان گرديده است.

    گزارش محتوا

    در ابتدا، مباحث مربوط به مكاسب محرمه شرح داده شده و ادله مربوط به حرمت كسب اشياى نجس از آيات و روايات تبيين شده[۱] و فرق بين مكاسب و متاجر بيان گرديده است. نگارنده در همین زمینه به رواياتى درباره معاوضه و خريد و فروش بول حيوانات[۲] و عذره آنها[۳]، خريد و فروش خون[۴]، مردار[۵]، سگ، خوك[۶]، شراب[۷]، آب جو (فقاع)[۸] و ديگر اشياى نجس، خريد و فروش شخص كافر[۹]، خريد و فروش سگ برای شكار و صيادى[۱۰]، خريد و فروش عصير عنبى[۱۱] و ساير عصاره‌هاى نجس، خريد و فروش روغن نجس[۱۲] و سبب حرمت خريد و فروش آنها اشاره كرده و به این نتيجه مى‌رسد كه این معاملات نجس در صورتى كه منفعت عقلائيه معتد به داشته باشد و مستلزم عمل حرامى نباشد جايز است. در ادامه، وى به حرمت خريد و فروش مجسمه[۱۳] و صليب و ساير انتفاعات حاصل از آن پرداخته و حرمت خريد و فروش انگور به كسى كه از آن شراب تولید مى‌كند[۱۴] را نيز بررسى نموده است. در قسمت‌هاى بعدى کتاب حكم كمك كردن شخصى بر كار حرام، وجوب امر به معروف و نهى از منكر و شرايط آن، خريد و فروش اسلحه با كفار و دشمنان دين، حكم تدليس ماشطه (تزيين كردن زن زشت و زيبا جلوه دادن او برای ازدواج)[۱۵]، حرمت پوشيدن لباس ابريشمى برای مردان و بر تن كردن لباس زنان توسط آنان، حرمت آوازه‌خوانى زنان، حرمت تصویرگرى و اكتساب به وسيله آن، حرمت كم‌فروشى و كم گذاشتن جنس هنگام خريد و فروش در ترازو، حرمت ستاره شناسى (تنجيم)[۱۶]، حرمت حفظ كتب ضلال[۱۷]، حرمت تراشيدن ريش، حرمت وضعى و تكليفى رشوه[۱۸]، حرمت فحش دادن به مؤمن[۱۹]، حرمت سحر و جادوگرى[۲۰]، حرمت غش در معامله[۲۱]، حرمت غنا و موسيقى حرام[۲۲]، حرمت غيبت و استماع آن، حرمت دروغ و حكم توريه و استثناهاى دروغ، حرمت كهانت[۲۳]، حرمت لهو و لعب[۲۴] و كمك كردن به ظالمین[۲۵]، حكم سخن‌چينى[۲۶] و نوحه‌سرايى بر مردگان[۲۷]، حكم قبول كردن ولايت ستمگران و مجوزات آن حكم، ضرر رساندن به افراد، حرمت هجو و استهزاى مؤمن[۲۸]، حكم گرفتن اجرت بر عبادت و واجبات، حكم خريد و فروش قرآن كريم[۲۹]، حكم اموال مجهول المالك و خريد و فروش آن و تصدق نمودن از برای آن، حكم خريد و فروش خراج و ماليات، احكام اراضى خراجيه و حكم معامله كردن خمس و زكات آن از جمله ديگر مباحث جلد اول است كه به صورت مبسوط و مستدل بيان گرديده است.

    در جلد دوم ادامه احكام مكاسب محرمه و احكام و شروط عقد بيع و انواع آن بررسى شده است[۳۰].

    در جلد سوم ادامه احكام بيع مانند احكام ولايت پدر و جد پدرى، ولايت فقيه[۳۱] و مناصب او، ولايت پيامبر(ص) و ائمه(ع)، استدلال به روايات در اثبات ولايت فقيه در عصر غيبت ولايت مؤمنان عادل، معتبر بودن ماليت در عوضين در بيع، موجبات ملكيت، عدم جواز بيع مال وقفى، اقسام و احكام وقف، صورت‌هاى جايز بودن بيع وقف، احكام بيع رهن و عدم جواز و صور جواز آن، شرايط عوضين در معاملات، شرط بودن علم به ثمن و مثمن، تعيين معيار در مكيل و موزون بودن مبيع، خبر دادن مقدار شىء مورد معامله توسط بايع و اختلاف بايع و مشترى در معامله بيان شده و ادله فقهى آنها بررسى گرديده است.

    در جلد چهارم و پایانى، احكام و فروع مربوط به خيارات بيان شده است[۳۲]. نگارنده، نخست به بررسى معناى خيار در معاملات پرداخته و سپس احكام و شرايط خيار مجلس[۳۳]، شرط[۳۴]، حيوان[۳۵]، غبن[۳۶]، تأخير[۳۷]، رؤيت[۳۸]، عيب[۳۹] و مسقطات هر یک از این خيارات را بررسى نموده است. احكام شرط در بيع، احكام خريد و فروش حق خيار، شرط فاسد و صحيح در بيع، احكام بيع نسيه و احكام عيب و تلف بيع از مباحث پایانى کتاب است. منابع کتاب در پاورقى و فهرست تفصيلى آن در پایان هر جلد آمده است.

    پانويس


    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب


    وابسته‌ها