أمل الآمل في علماء جبل عامل: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' ' به ''
جز (جایگزینی متن - 'نعمت الله' به 'نعمت‌الله')
جز (جایگزینی متن - ' ' به '')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۴۱: خط ۴۱:
|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE3269AUTOMATIONCODE
|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE3269AUTOMATIONCODE
|}
|}
</div>
</div>'''أمل الآمل في علماء جبل عامل''' نام ديگر کتاب '''تذكرة المتبحرين في العلماء المتأخرين''' [يادمان متبحران در مورد دانشمندان أخير] كه گاهى قسم دوم کتاب به اين نام خوانده شده است.


==مؤلف==محمد بن حسن بن على بن محمدحسین معروف به [[شيخ حرّ عاملى مشغرى]]


'''أمل الآمل في علماء جبل عامل''' نام ديگر کتاب '''تذكرة المتبحرين في العلماء المتأخرين''' [يادمان متبحران در مورد دانشمندان أخير] كه گاهى قسم دوم کتاب به اين نام خوانده شده است.
==موضوع ==تراجم (شرح حال) و رجال (راويان حديث) علماى شيعه برخاسته از جبل عامل و غير آن.
 
==مؤلف==
 
 
محمد بن حسن بن على بن محمدحسین معروف به [[شيخ حرّ عاملى مشغرى]]
 
==موضوع ==
 
 
تراجم (شرح حال) و رجال (راويان حديث) علماى شيعه برخاسته از جبل عامل و غير آن.


مؤلف در اين باره مى‌گويد: «به معاصران شيخ (طوسى) و افراد نزديك به زمان وى اكتفا كردم و همگى آنان را ذكر نكردم چرا كه مقصود مهمتر ذكر متأخرين از زمان شيخ بود مگر در مورد اهل جبل عامل.»
مؤلف در اين باره مى‌گويد: «به معاصران شيخ (طوسى) و افراد نزديك به زمان وى اكتفا كردم و همگى آنان را ذكر نكردم چرا كه مقصود مهمتر ذكر متأخرين از زمان شيخ بود مگر در مورد اهل جبل عامل.»
خط ۶۰: خط ۵۱:
در فايدۀ دهم در بخش دوم مى‌گويد: «کتاب ما در واقع مكمل کتاب ميرزا محمد بن على استرآبادى و متمم فوايد آن است چرا كه در بر گيرندۀ اكثر علماى شيعه و بيشتر تأليفات آنهاست اگر کتاب ميرزا محمد اكثر متقدمين را گرد آورده، اين کتاب به اكثر متأخرين پرداخته است.»
در فايدۀ دهم در بخش دوم مى‌گويد: «کتاب ما در واقع مكمل کتاب ميرزا محمد بن على استرآبادى و متمم فوايد آن است چرا كه در بر گيرندۀ اكثر علماى شيعه و بيشتر تأليفات آنهاست اگر کتاب ميرزا محمد اكثر متقدمين را گرد آورده، اين کتاب به اكثر متأخرين پرداخته است.»


==انگيزۀ تأليف==
==انگيزۀ تأليف==نخست آنكه مصنف در خواب مردى را ديد كه نشانه‌هاى صلاح و خيرخواهى بر او نمودار بود. آن مرد به وى گفت: «چرا کتابى تأليف نمى‌كنى كه نامش را أمل الآمل في علماء جبل عامل بگذارى؟!» و در مورد سببهايى كه او را به تأليف اين کتاب سوق داد در مقدمۀ کتاب مى‌نويسد: «اين مطلب به ذهنم خطور كرد و فكرم را مشغول ساخت كه نام و شرح حال علماى جبل عامل و تأليفاتشان و نيز ساير علماى متأخر و تصنيفاتشان را گردآورى كنم. چون در کتاب واحدى مجموعۀ آنها را يكجا نيافتم گر چه مى‌توان بعضى از آنها را در كتب اصحاب (علماى شيعه) پيدا كرد.
 
 
نخست آنكه مصنف در خواب مردى را ديد كه نشانه‌هاى صلاح و خيرخواهى بر او نمودار بود. آن مرد به وى گفت: «چرا کتابى تأليف نمى‌كنى كه نامش را أمل الآمل في علماء جبل عامل بگذارى؟!» و در مورد سببهايى كه او را به تأليف اين کتاب سوق داد در مقدمۀ کتاب مى‌نويسد: «اين مطلب به ذهنم خطور كرد و فكرم را مشغول ساخت كه نام و شرح حال علماى جبل عامل و تأليفاتشان و نيز ساير علماى متأخر و تصنيفاتشان را گردآورى كنم. چون در کتاب واحدى مجموعۀ آنها را يكجا نيافتم گر چه مى‌توان بعضى از آنها را در كتب اصحاب (علماى شيعه) پيدا كرد.
 
==بخش‌هاى کتاب==
 


شيخ حرّ عاملى اين کتاب را به دو بخش تقسيم كرده است:
==بخش‌هاى کتاب==شيخ حرّ عاملى اين کتاب را به دو بخش تقسيم كرده است:


بخش اول: به تراجم و شرح حال علماى جبل عامل اختصاص دارد و مشتمل بر 214 شرح حال است. مؤلف در اين بخش در نوشتن شرح حال، دامنۀ بحث را گسترش داده و ولادتها و وفاتها و قسمتى از اشعار و نوشته‌هاى ايشان را نيز ذكر كرده است.
بخش اول: به تراجم و شرح حال علماى جبل عامل اختصاص دارد و مشتمل بر 214 شرح حال است. مؤلف در اين بخش در نوشتن شرح حال، دامنۀ بحث را گسترش داده و ولادتها و وفاتها و قسمتى از اشعار و نوشته‌هاى ايشان را نيز ذكر كرده است.
خط ۷۶: خط ۶۱:
در نوشتن شرح حال افراد، روش مؤلف در دو بخش کتاب متفاوت است. در بخش اول اهتمام به تفصيل داشته در حالى كه در بخش دوم بعضى از شرح حالها را بسيار مختصر نوشته و در موارد زيادى تاريخ ولادت، وفات، و نكات مهمى كه جا داشت ذكر شود را حذف نموده است.
در نوشتن شرح حال افراد، روش مؤلف در دو بخش کتاب متفاوت است. در بخش اول اهتمام به تفصيل داشته در حالى كه در بخش دوم بعضى از شرح حالها را بسيار مختصر نوشته و در موارد زيادى تاريخ ولادت، وفات، و نكات مهمى كه جا داشت ذكر شود را حذف نموده است.


==ترتيب و تنظيم==
==ترتيب و تنظيم==تراجم را به صورت الفبايى مرتب كرده است. در آخر آن بعد از حرف «ى» باب كنيه‌ها را ذكر كرده است. در بخش دوم فصلى را افزوده با عنوان مواردى كه با «ابن» شروع مى‌شود. در بخش اول دوازده مقدمه و در بخش دوم دوازده فايده آورده است. مطالب موجود در مقدمه‌ها از اين قرار است: منزلت راويان و محدثان، مجاز بودن بررسى عميق شرح حال اشخاص، چگونگى شناختن عدالت و نكوهش كسى كه در خود برترى مى‌بيند هنگامى كه در مقايسه با گذشتگان در خود امتيازى قائل است، برترى دادن متقدمين بر متأخرين و بالعكس، علت اهتمام ورزيدن براى جمع‌آورى شرح حال علماى متأخر از [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] ره، علت مقدم داشتن علماى جبل عامل بر ديگران، تتبع بسيار در احوال علماى متأخر


 
==منابع کتاب==مرحوم مؤلف مى‌گويد: «منابعى كه در کتاب خود از آنها نقل كرده‌ام از اين قرار است: از فهرست شيخ منتجب‌الدين على بن بابويه در ذكر متأخرين از [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] تا زمان مؤلفش، از کتاب رجال ابن داوود، از کتاب رجال سيد مصطفى بن حسين تفرشى، از رسالۀ ابن العودى در احوال [[شهيد ثانى]] و مشايخ و شاگردانش، از کتاب الدرّ المنثور نوشتۀ شيخ على بن محمد بن حسن بن شهيد ثانى، از کتاب سلافة العصر نوشتۀ سيد على بن ميرزا احمد موسوى، از فهرست شيخ محمد بن على بن شهرآشوب معروف به معالم العلماء
تراجم را به صورت الفبايى مرتب كرده است. در آخر آن بعد از حرف «ى» باب كنيه‌ها را ذكر كرده است. در بخش دوم فصلى را افزوده با عنوان مواردى كه با «ابن» شروع مى‌شود. در بخش اول دوازده مقدمه و در بخش دوم دوازده فايده آورده است. مطالب موجود در مقدمه‌ها از اين قرار است: منزلت راويان و محدثان، مجاز بودن بررسى عميق شرح حال اشخاص، چگونگى شناختن عدالت و نكوهش كسى كه در خود برترى مى‌بيند هنگامى كه در مقايسه با گذشتگان در خود امتيازى قائل است، برترى دادن متقدمين بر متأخرين و بالعكس، علت اهتمام ورزيدن براى جمع‌آورى شرح حال علماى متأخر از [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] ره، علت مقدم داشتن علماى جبل عامل بر ديگران، تتبع بسيار در احوال علماى متأخر
 
==منابع کتاب==
 
 
مرحوم مؤلف مى‌گويد: «منابعى كه در کتاب خود از آنها نقل كرده‌ام از اين قرار است: از فهرست شيخ منتجب‌الدين على بن بابويه در ذكر متأخرين از [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] تا زمان مؤلفش، از کتاب رجال ابن داوود، از کتاب رجال سيد مصطفى بن حسين تفرشى، از رسالۀ ابن العودى در احوال [[شهيد ثانى]] و مشايخ و شاگردانش، از کتاب الدرّ المنثور نوشتۀ شيخ على بن محمد بن حسن بن شهيد ثانى، از کتاب سلافة العصر نوشتۀ سيد على بن ميرزا احمد موسوى، از فهرست شيخ محمد بن على بن شهرآشوب معروف به معالم العلماء


و از اجازات علماى شيعه مانند: اجازۀ شيخ حسن بن [[شهيد ثانى]] براى ابن نجم، و اجازۀ پدرش براى شيخ حسين بن عبدالصمد، و اجازۀ [[شهيد اول]] محمد بن مكى براى ابن نجد، و اجازۀ [[علامه حلی، حسن بن یوسف|علامۀ حلى]] براى بنى زهره، و از کتاب مرُوج الذهب مسعودى، و از کتاب تاريخ ابن خَلكان از نسخه‌اى به خط خود مؤلف، و از کتاب يتيمة الدهر نوشتۀ ثعالبى، و از کتاب دُمْيَةُ القصر نوشتۀ ابوالحسن باخَرْزى، و از کتاب طبقات الٰادباء نوشتۀ عبدالرحمن بن محمد انبارى... همچنين در موارد كمى از فهرست [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و رجال نجّاشى و خلاصۀ [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] نقل كرده‌ام...»
و از اجازات علماى شيعه مانند: اجازۀ شيخ حسن بن [[شهيد ثانى]] براى ابن نجم، و اجازۀ پدرش براى شيخ حسين بن عبدالصمد، و اجازۀ [[شهيد اول]] محمد بن مكى براى ابن نجد، و اجازۀ [[علامه حلی، حسن بن یوسف|علامۀ حلى]] براى بنى زهره، و از کتاب مرُوج الذهب مسعودى، و از کتاب تاريخ ابن خَلكان از نسخه‌اى به خط خود مؤلف، و از کتاب يتيمة الدهر نوشتۀ ثعالبى، و از کتاب دُمْيَةُ القصر نوشتۀ ابوالحسن باخَرْزى، و از کتاب طبقات الٰادباء نوشتۀ عبدالرحمن بن محمد انبارى... همچنين در موارد كمى از فهرست [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و رجال نجّاشى و خلاصۀ [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] نقل كرده‌ام...»


==كارهاى تحقيقى در مورد کتاب==
==كارهاى تحقيقى در مورد کتاب==استاد [[سيد احمد حسينى اشكورى]] دو بخش امل الآمل و نيز کتاب تكملۀ امل الآمل و کتاب تتميم امل الآمل را مورد تحقيق قرار داده است.
 
 
استاد [[سيد احمد حسينى اشكورى]] دو بخش امل الآمل و نيز کتاب تكملۀ امل الآمل و کتاب تتميم امل الآمل را مورد تحقيق قرار داده است.


کتابخانۀ عمومى آیت‌الله مرعشى -قدس‌سره- به چاپ «تكمله» و «تتميم» اهتمام ورزيده است.
کتابخانۀ عمومى آیت‌الله مرعشى -قدس‌سره- به چاپ «تكمله» و «تتميم» اهتمام ورزيده است.


==فهرستها==
==فهرستها==در آخر هر يك از دو بخش کتاب، هفت فهرست مفيد وجود دارد كه عبارتند از:
 
 
در آخر هر يك از دو بخش کتاب، هفت فهرست مفيد وجود دارد كه عبارتند از:


# احاديث شريف
# احاديث شريف
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش