أعمال الأعلام فيمن بويع قبل الاحتلام من ملوک الاسلام و ما یتعلق بذلک من الکلام: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'هها' به 'ه‌ها'
جز (جایگزینی متن - ' عبد الله ' به ' عبدالله ')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز (جایگزینی متن - 'هها' به 'ه‌ها')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۴۵: خط ۴۵:
کتاب «أعمال الأعلام» [[ابن خطیب، محمد بن عبدالله|لسان‌الدین ابن خطیب]] یکی از کتابهای تاریخی است؛ کتابهای تاریخی طبیعت خاص خودشان را دارند و مطالعه این آثار، فایده زیادی برای خواننده دارد به‌خصوص که نویسنده از مردان حکومت و سیاست یا مبلغین یا کسانی باشد که عالم به جغرافیاست یا به علوم نسب و منطق اشتغال دارد. همچنین است اگر نویسنده از مشتغلین به ثروتهای بشری و معدنی و تأثیر آن در اماکن و از این دست علوم باشد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10296/%D8%A3%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%A7-%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D8%B0%D9%84%DA%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85?pageNumber=4&viewType=pdf ر.ک: مقدمه محقق، ص4]</ref>.
کتاب «أعمال الأعلام» [[ابن خطیب، محمد بن عبدالله|لسان‌الدین ابن خطیب]] یکی از کتابهای تاریخی است؛ کتابهای تاریخی طبیعت خاص خودشان را دارند و مطالعه این آثار، فایده زیادی برای خواننده دارد به‌خصوص که نویسنده از مردان حکومت و سیاست یا مبلغین یا کسانی باشد که عالم به جغرافیاست یا به علوم نسب و منطق اشتغال دارد. همچنین است اگر نویسنده از مشتغلین به ثروتهای بشری و معدنی و تأثیر آن در اماکن و از این دست علوم باشد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10296/%D8%A3%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%A7-%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D8%B0%D9%84%DA%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85?pageNumber=4&viewType=pdf ر.ک: مقدمه محقق، ص4]</ref>.


اولین نکته درباره کتاب را می‌توان درباره نام آن عنوان کرد، از این حیث که نام کتاب، منطبق با موضوع کتاب نیست؛ زیرا در ذهن ناظر به عنوان «أعمال الأعلام» این ظن شکل می‌گیرد که این اثر شامل کارها و اموری مانند درست کردن پل، یا قصر و مدرسه و بیمارستان و حفر چاهها و بازسازی مساجد و تخلیط شهرها و از این دست کارهاست که آن اعلام یا ملوک به آن قیام کرده‌اند. اما در حقیقت این کتاب، تماماً از این موارد خالی است و موضوع آن اساساً چیزی جز این امور است و به مهم‌ترین أعلام در مشرق و اندلس و مغرب می‌پردازد. همچنین این اثر، تنها کتابی است که به برخی از ملوک نصارای مجاورین حاکمان مسلمان در اندلس می‌پردازد. با این حساب، به نظر می‌رسد که بهتر بود عنوان این اثر «أعلام الأعلام» باشد. محقق کتاب، در برخی از منابع، نام کتاب را اینگونه دیده است و در برخی دیگر عنوان «إعلام الأعلام» را برای آن ذکر کرده‌‌اند. درهرحال عنوان مذکور، اقرب به صواب است؛ ولی درهرحال عنوانی که در میان سابقین مشهور است همان «أعمال الأعلام» است و آنان با عبارت: قال لسان‌الدین فی «أعمال الأعلام» کذا... از وی یاد کرده‌اند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10296/%D8%A3%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%A7-%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D8%B0%D9%84%DA%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85?pageNumber=7&viewType=pdf ر.ک: همان، ص7]</ref>.  
اولین نکته درباره کتاب را می‌توان درباره نام آن عنوان کرد، از این حیث که نام کتاب، منطبق با موضوع کتاب نیست؛ زیرا در ذهن ناظر به عنوان «أعمال الأعلام» این ظن شکل می‌گیرد که این اثر شامل کارها و اموری مانند درست کردن پل، یا قصر و مدرسه و بیمارستان و حفر چاه‌ها و بازسازی مساجد و تخلیط شهرها و از این دست کارهاست که آن اعلام یا ملوک به آن قیام کرده‌اند. اما در حقیقت این کتاب، تماماً از این موارد خالی است و موضوع آن اساساً چیزی جز این امور است و به مهم‌ترین أعلام در مشرق و اندلس و مغرب می‌پردازد. همچنین این اثر، تنها کتابی است که به برخی از ملوک نصارای مجاورین حاکمان مسلمان در اندلس می‌پردازد. با این حساب، به نظر می‌رسد که بهتر بود عنوان این اثر «أعلام الأعلام» باشد. محقق کتاب، در برخی از منابع، نام کتاب را اینگونه دیده است و در برخی دیگر عنوان «إعلام الأعلام» را برای آن ذکر کرده‌‌اند. درهرحال عنوان مذکور، اقرب به صواب است؛ ولی درهرحال عنوانی که در میان سابقین مشهور است همان «أعمال الأعلام» است و آنان با عبارت: قال لسان‌الدین فی «أعمال الأعلام» کذا... از وی یاد کرده‌اند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10296/%D8%A3%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%A7-%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D8%B0%D9%84%DA%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85?pageNumber=7&viewType=pdf ر.ک: همان، ص7]</ref>.  


اما درباره عبارت «فیمن بويع قبل الاحتلام» در عنوان کتاب نیز باید گفت: مؤلف به این عبارت از عنوان هم پایبند نبوده و بر آن بسنده نکرده و حکام (من بويع) را قبل و بعد از احتلام ذکر کرده است. درباره عنوان «من ملوک الاسلام» نیز مشابه همین سخنان وارد است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10296/%D8%A3%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%A7-%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D8%B0%D9%84%DA%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85?pageNumber=7&viewType=pdf ر.ک: همان]</ref>.
اما درباره عبارت «فیمن بويع قبل الاحتلام» در عنوان کتاب نیز باید گفت: مؤلف به این عبارت از عنوان هم پایبند نبوده و بر آن بسنده نکرده و حکام (من بويع) را قبل و بعد از احتلام ذکر کرده است. درباره عنوان «من ملوک الاسلام» نیز مشابه همین سخنان وارد است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10296/%D8%A3%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%A7-%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D8%B0%D9%84%DA%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85?pageNumber=7&viewType=pdf ر.ک: همان]</ref>.