أسماء الأدوية: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۵ نوامبر ۲۰۱۸
جز
جایگزینی متن - ' اين ' به ' این '
جز (جایگزینی متن - 'ايران' به 'ایران')
جز (جایگزینی متن - ' اين ' به ' این ')
خط ۲۶: خط ۲۶:
}}
}}


'''اسماء الادویه''' تألیف حكيم [[محمد اعظم خان چشتى]] ملقب به ناظم جهان، فرهنگ‌نامه‌اى طبى پيرامون شناخت اسامى ادویه مستعمل در مداواى بيمارى‌ها در طب سنتى است. مؤلف برای آشنايى دانشجویان طب سنتى هندى‌زبان با اسامى فارسی و عربى و يونانى ادویه دست به تحرير اين اثر زده است.
'''اسماء الادویه''' تألیف حكيم [[محمد اعظم خان چشتى]] ملقب به ناظم جهان، فرهنگ‌نامه‌اى طبى پيرامون شناخت اسامى ادویه مستعمل در مداواى بيمارى‌ها در طب سنتى است. مؤلف برای آشنايى دانشجویان طب سنتى هندى‌زبان با اسامى فارسی و عربى و يونانى ادویه دست به تحرير این اثر زده است.


==ساختار==
==ساختار==
چنان كه مؤلف در مقدمه بيان كرده اين اثر بر اساس ترتيب حروف الفبا تدوین يافته است، يعنى از حرف الف شروع شده و با حرف ياء پایان مى‌پذيرد. مؤلف در هر حرف علاوه بر نظر داشتن به حرف اول به حرف دوم نيز توجه دارد، يعنى علاوه بر رعايت ترتيب حروف در اول كلمه، در حرف دوم هر كلمه نيز ترتيب حروف رعايت مى‌شود. البته در بسيارى از موارد حرف سوم و حرف‌هاى بعدى هم مورد توجه قرار مى‌گيرد ولى لزوماً اين‌گونه نيست.
چنان كه مؤلف در مقدمه بيان كرده این اثر بر اساس ترتيب حروف الفبا تدوین يافته است، يعنى از حرف الف شروع شده و با حرف ياء پایان مى‌پذيرد. مؤلف در هر حرف علاوه بر نظر داشتن به حرف اول به حرف دوم نيز توجه دارد، يعنى علاوه بر رعايت ترتيب حروف در اول كلمه، در حرف دوم هر كلمه نيز ترتيب حروف رعايت مى‌شود. البته در بسيارى از موارد حرف سوم و حرف‌هاى بعدى هم مورد توجه قرار مى‌گيرد ولى لزوماً اين‌گونه نيست.


مؤلف در اين اثر ابتدا نام مشهور ادویه مفرده را مى‌نویسد و در ادامه نام معادل در زبان‌هاى ديگر را بيان مى‌كند. از آنجا كه اين اثر برای دانش‌پژوهان هندى زبان به رشته تحرير درآمده است، مؤلف متعهد است كه هميشه معادل هندى مفردات را ذكر كند، ولى علاوه بر اين، معادل فارسی، عربى، تركى، سريانى، يونانى، رومى، قبطى، مصرى، شامى، عبرانى، سندى و گاه گویش‌هاى مختلف و لغات محلى یک كلمه از شهرهایى مانند: شيراز، اصفهان، بخارا، گرگان، تنكابن، طبرستان  .<ref>ر.ک: اسماء الادویه، ص59 و 63 و 65</ref>را بيان مى‌كند.
مؤلف در این اثر ابتدا نام مشهور ادویه مفرده را مى‌نویسد و در ادامه نام معادل در زبان‌هاى ديگر را بيان مى‌كند. از آنجا كه این اثر برای دانش‌پژوهان هندى زبان به رشته تحرير درآمده است، مؤلف متعهد است كه هميشه معادل هندى مفردات را ذكر كند، ولى علاوه بر اين، معادل فارسی، عربى، تركى، سريانى، يونانى، رومى، قبطى، مصرى، شامى، عبرانى، سندى و گاه گویش‌هاى مختلف و لغات محلى یک كلمه از شهرهایى مانند: شيراز، اصفهان، بخارا، گرگان، تنكابن، طبرستان  .<ref>ر.ک: اسماء الادویه، ص59 و 63 و 65</ref>را بيان مى‌كند.


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
کتاب اسماء الادویه اثرى در نوع خود بسيار مفيد است. مؤلف در نگارش اين اثر - همانند شيوه و سبک او در نگارش آثار ديگرش - از منابع و اقوال پزشکان بسيارى استفاده مى‌كند كه از آن جمله‌اند: غافقى  .<ref>همان، ص31</ref>، بغدادى  .<ref>همان</ref>، حكيم على گيلانى شارح قانون  .<ref>همان، ص33</ref>، حكيم عبدالحميد  .<ref>همان، ص37</ref>، حكيم علوى خان  .<ref>همان، ص38</ref>، حكيم مير محمد مؤمن  .<ref>همان، ص42</ref>، ابن بيطار  .<ref>همان، ص46</ref>، امين الدوله.<ref>همان، ص104</ref>، مؤلف اختيارات بديعى  .<ref>همان، ص104</ref>، [[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله|ابوعلى سينا]]  .<ref>همان، 116</ref>، عقيلى خراسانى  .<ref>همان، ص155</ref>، داود انطاكى  .<ref>همان، ص176</ref>، حكيم غلام امام  .<ref>همان، ص178</ref>و يوسفى  .<ref>همان، ص179</ref>
کتاب اسماء الادویه اثرى در نوع خود بسيار مفيد است. مؤلف در نگارش این اثر - همانند شيوه و سبک او در نگارش آثار ديگرش - از منابع و اقوال پزشکان بسيارى استفاده مى‌كند كه از آن جمله‌اند: غافقى  .<ref>همان، ص31</ref>، بغدادى  .<ref>همان</ref>، حكيم على گيلانى شارح قانون  .<ref>همان، ص33</ref>، حكيم عبدالحميد  .<ref>همان، ص37</ref>، حكيم علوى خان  .<ref>همان، ص38</ref>، حكيم مير محمد مؤمن  .<ref>همان، ص42</ref>، ابن بيطار  .<ref>همان، ص46</ref>، امين الدوله.<ref>همان، ص104</ref>، مؤلف اختيارات بديعى  .<ref>همان، ص104</ref>، [[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله|ابوعلى سينا]]  .<ref>همان، 116</ref>، عقيلى خراسانى  .<ref>همان، ص155</ref>، داود انطاكى  .<ref>همان، ص176</ref>، حكيم غلام امام  .<ref>همان، ص178</ref>و يوسفى  .<ref>همان، ص179</ref>


هرچند از آنجا كه مؤلف قصد دارد نوشته‌اش دراز دامن و مطول شود تا مراجعه به آن سخت نباشد، در بيشتر موارد نقل قول‌ها را بدون ذكر قائلين آنها متذكر مى‌شود.<ref>ر.ک: اسماء الادویه، ص68 و 69 و 70 و 71</ref>
هرچند از آنجا كه مؤلف قصد دارد نوشته‌اش دراز دامن و مطول شود تا مراجعه به آن سخت نباشد، در بيشتر موارد نقل قول‌ها را بدون ذكر قائلين آنها متذكر مى‌شود.<ref>ر.ک: اسماء الادویه، ص68 و 69 و 70 و 71</ref>


البته اين اثر برای كسانى كه آشنايى با زبان و گویش هندى ندارند چندان قابل استفاده نيست، ولى در كل مى‌توان آن را فرهنگ‌نامه‌اى جامع و سودمند برای پژوهشگران طب سنتى و نيز فرهنگ‌نامه‌نویسان دانست.
البته این اثر برای كسانى كه آشنايى با زبان و گویش هندى ندارند چندان قابل استفاده نيست، ولى در كل مى‌توان آن را فرهنگ‌نامه‌اى جامع و سودمند برای پژوهشگران طب سنتى و نيز فرهنگ‌نامه‌نویسان دانست.


==وضعيت کتاب==
==وضعيت کتاب==




کتاب به همت حكيم سيد‌‎ظل الرحمن استاد دانشكده طب اجمل خان وابسته به دانشگاه اسلامى عليگر هند بازخوانى، تصحيح و همراه فهرست اعلام منتشر شده است.افست اين نسخه را مؤسسه مطالعات تاريخ پزشکى، طب اسلامى و مكمل دانشگاه علوم پزشکى ایران با ديباچه‌اى كوتاه پيرامون زندگى و آثار حكيم محمد اعظم خان منتشر كرده است. نسخه موجود کتاب به لحاظ حذف مقدمه اردویى کتاب و زوائد آن از صفحه 29 آغاز مى‌شود لذا متن کتاب افتادگى ندارد.
کتاب به همت حكيم سيد‌‎ظل الرحمن استاد دانشكده طب اجمل خان وابسته به دانشگاه اسلامى عليگر هند بازخوانى، تصحيح و همراه فهرست اعلام منتشر شده است.افست این نسخه را مؤسسه مطالعات تاريخ پزشکى، طب اسلامى و مكمل دانشگاه علوم پزشکى ایران با ديباچه‌اى كوتاه پيرامون زندگى و آثار حكيم محمد اعظم خان منتشر كرده است. نسخه موجود کتاب به لحاظ حذف مقدمه اردویى کتاب و زوائد آن از صفحه 29 آغاز مى‌شود لذا متن کتاب افتادگى ندارد.


=پانویس =
=پانویس =
۶۱٬۱۸۹

ویرایش