سبحانی، محمدتقی
| محمدتقی سبحانی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمدتقی سبحانی |
| ولادت | ۱۳۴۲ش / ۱۹۶۳م |
| محل تولد | شیراز، ایران |
| محل زندگی | قم |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | پژوهشگر، نویسنده، استاد دانشگاه و حوزه |
| منصب | رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، رئیس بنیاد بینالمللی امامت، مدیرعامل مؤسسه معارف اهل بیت(ع) |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکتری فلسفه تطبیقی |
| دانشگاه | دانشگاه قم (دکتری)، مؤسسه امام خمینی (کارشناسی ارشد فلسفه دین) |
| علایق پژوهشی | کلام اسلامی، فلسفه تطبیقی، فلسفه دین، سکولاریسم، امامت، عرفان اسلامی |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
| وبگاه رسمی | |
| sobhanimt.com | |
محمدتقی سبحانی (متولد ۱۳۴۲ش)، پژوهشگر، نویسنده و استاد حوزه و دانشگاه و از چهرههای برجسته کلام و فلسفه در حوزه علمیه قم است. او رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، رئیس بنیاد بینالمللی امامت و مدیرعامل مؤسسه معارف اهل بیت(ع) میباشد. سبحانی تاکنون بیش از سیزده عنوان کتاب و پنجاه مقاله علمی به رشته تحریر درآورده و در زمینههای کلام اسلامی، فلسفه تطبیقی، سکولاریسم، امامت و عرفان اسلامی تخصص دارد. وی از شاگردان حسنزاده آملی، جوادی آملی، مصباح یزدی، تبریزی و وحید خراسانی است.
ولادت
محمدتقی سبحانی در سال ۱۳۴۲ش در شهر شیراز متولد شد.[۱] او جانباز ۳۰٪ بوده و ۱۱ ماه در دوران دفاع مقدس حضور داشته است.[۲] دیپلم خود را در رشته ریاضی و فیزیک از دبیرستان ابوذر شیراز در سال ۱۳۶۰ اخذ کرد.[۲]
تحصیلات
سبحانی در سال ۱۳۶۱ با کسب رتبه ششم کنکور سراسری در دانشکده حقوق دانشگاه تهران و دانشگاه امام صادق(ع) پذیرفته شد، اما پس از مدتی از هر دو دانشگاه انصراف داد و در همان سال وارد حوزه علمیه قم شد.[۱]
تحصیلات حوزوی:
- اتمام سطح حوزه در سال ۱۳۶۸[۱]
- هفت سال تحصیل در دروس خارج فقه و اصول نزد آیتالله جواد تبریزی و آیتالله حسین وحید خراسانی و نیز دو سال درس اصول آیتالله سید کاظم حائری[۱]
- تحصیل فلسفه مشاء (اشارات و تنبیهات) به مدت ۲ سال نزد آیتالله حسنزاده آملی (۱۳۷۴-۱۳۷۵)[۱]
- تحصیل حکمت متعالیه (اسفار اربعه) به مدت ۳ سال نزد آیتالله جوادی آملی (۱۳۷۵-۱۳۷۷)[۱]
- تحصیل حکمت متعالیه (اسفار اربعه) به مدت ۲ سال نزد آیتالله محمدتقی مصباح یزدی (۱۳۷۵-۱۳۷۷)[۱]
تحصیلات دانشگاهی:
- کارشناسی ارشد فلسفه دین از مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (۱۳۷۳-۱۳۷۷)[۱]
- کارشناسی ارشد فلسفه اسلامی از دانشگاه تربیت مدرس – دانشگاه قم (۱۳۷۷)[۱]
- دکتری فلسفه تطبیقی از دانشگاه تربیت مدرس – دانشگاه قم (۱۳۸۶)[۱]
فعالیتها
- سوابق آموزشی و تدریس:**
سبحانی دروس مختلفی از جمله عرفان و تصوف در تاریخ و مبانی، فلسفه غرب، کلام اسلامی، فلسفه اسلامی، فلسفه معاصر و متافیزیک غرب، عقاید امامیه و تاریخ کلام اسلامی و شیعی را در مراکز مختلفی مانند حوزه علمیه قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، دانشگاه مفید، مجتمع آموزش عالی قم (وابسته به دانشگاه تهران)، جامعه المصطفی العالمیه و دانشگاه ادیان تدریس کرده است.[۱]
سوابق اجرایی و مدیریتی:
- رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی[۱]
- معاون فرهنگی مؤسسه علمی–فرهنگی دارالحدیث[۱]
- مدیر پژوهش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (۱۳۷۳-۱۳۷۵)[۱]
- مدیر مرکز پژوهشهای اسلامی صداوسیما (۱۳۸۰)[۱]
- معاون پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم (۱۳۸۰-۱۳۸۸)[۱]
- عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (از ۱۳۸۱ تاکنون)[۱]
- مسئول انجمن علمی کلام اسلامی (از ۱۳۸۹ تاکنون)[۱]
- مدیر مرکز الحضاره (لبنان) (از ۱۳۸۹ تاکنون)[۱]
- مدیر بنیاد فرهنگی امامت (از ۱۳۸۸ تاکنون)[۱]
- مدیر پژوهشکده کلام اهلبیت(ع) دارالحدیث (از ۱۳۹۰ تاکنون)[۱]
- رئیس قطب تعمیق ایمان دینی و مقابله با باورهای انحرافی دفتر تبلیغات اسلامی (از ۱۳۹۴ تاکنون)[۱]
- مدیرعامل مؤسسه معارف اهل بیت(ع) (از ۱۳۸۷ تاکنون)[۱]
- رئیس بنیاد بینالمللی امامت[۳]
تخصصهای پژوهشی:
سبحانی در حوزههای فلسفه اسلامی، فلسفه غرب (بهویژه اگزیستانسیالیسم و فلسفه تحلیلی)، عرفان اسلامی (تاریخ تصوف و مبانی عرفان ابن عربی)، فلسفه دین و کلام جدید (زبان دین، عقل و وحی، معرفتشناسی دینی)، کلام اسلامی (ایمان، اسماء و صفات الهی، معاد) و مبانی فلسفی سکولاریسم تخصص دارد.[۱]
آثار
کتابها (تألیف، تحقیق، نظارت و نگارش):
1. «شرح حکمت متعالیه (اسفار اربعه)، جلد اول» (تحقیق و نگارش درسهای استاد محمدتقی مصباح یزدی)، ناشر: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۰، ۴۴۸ صفحه (چاپ دوم: زمستان ۱۳۹۳)[۴]
2. «درآمدی بر نظام شخصیت زن در اسلام (بررسی مقایسهای دیدگاه اسلام و غرب)» (با همکاری محمدرضا زیبایینژاد)، ناشر: مرکز نشر هاجر (وابسته به مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران)، ۱۳۷۹، ۲۴۸ صفحه (چاپ یازدهم: تابستان ۱۳۹۰)[۴]
3. «الگوی جامع شخصیت زن مسلمان (تعاریف و ساختارها)، جلد اول»، ناشر: مرکز نشر هاجر، زمستان ۱۳۹۰، ۱۴۳ صفحه (چاپ سوم)[۴]
4. «مروری بر سنت و سکولاریسم (مصطفی ملکیان، مجتهد شبستری، عبدالکریم سروش)»، ناشر: نشر و پژوهش معنیگرا، ۱۳۸۵، ۱۶۲ صفحه[۴]
5. «سرچشمه حکمت؛ جستارهایی در باب عقل» (نگارش گروهی، تحت نظر علینقی خدایاری)، ناشر: نشر نبأ، تهران، ۱۳۸۸[۴]
6. «آیین عرفی؛ جستارهایی انتقادی درباره سکولاریسم» (نظارت علمی)، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۹۰، ۵۱۲ صفحه[۴]
7. «جهتداری علوم از منظر معرفتشناختی» (نظارت بر کرسی نظریهپردازی)، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۷[۴]
8. «جنسیت و نفس» (نگارش گروهی، اثر حمید پارسانیا، با ویراستاری هادی صادقی)، ناشر: مرکز نشر هاجر، ۱۳۹۱[۴]
9. «معارف و عقاید ۱ و ۲» (با همکاری رضا برنجکار)، ناشر: مرکز مدیریت حوزههای علمیه (منبع درسی مدارس علمیه)[۴]
10. «معارف و عقاید ۳» (با همکاری رضا برنجکار)، ناشر: مرکز مدیریت حوزههای علمیه[۴]
11. «دروس فی العقائد و المعارف» (با همکاری رضا برنجکار، ترجمه عربی «معارف و عقاید» توسط رعد الحجاج)، ناشر: معارف اهل بیت الطاهرین، چاپ دوم: ۱۳۹۷، ۵۲۰ صفحه[۴]
12. «Shia Theology and Beliefs» (ترجمه انگلیسی «معارف و عقاید»)، ناشر: معارف اهل بیت(ع)[۴]
13. «جستارهایی در مدرسه کلامی قم» (مجموعه مقالات)، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی[۴]
14. «جستارهایی در مدرسه کلامی بغداد» (مجموعه مقالات)، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی[۴]
15. «جستارهایی در مدرسه کلامی کوفه» (مجموعه مقالات)، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی[۴]
16. «العلمانية مذهبا: دراسات نقدية في الأسس والمرتكزات» (نقد سکولاریسم به عنوان یک ایدئولوژی)، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی[۴]
17. «دانشنامه احادیث پزشکی» (همکاری در تدوین)، ناشر: دارالحدیث، ۱۳۹۳[۱]
برخی از مقالات علمی-پژوهشی:
1. «گونهشناسی «تفویض» به امام»، مجله تحقیقات کلامی، تابستان ۱۴۰۴، شماره ۴۹[۵]
2. «کلام سیاسی سیّدمرتضی، خوانشی سیاسی از آموزه امامت»، مجله تحقیقات کلامی، زمستان ۱۴۰۳، شماره ۴۷[۵]
3. «نقدی بر ادلّۀ روایی وحدت شخصیۀ وجود»، مجله مطالعات عرفانی، پاییز و زمستان ۱۴۰۳، شماره ۴۰[۵]
4. «بررسی مسئلۀ توقیفی بودن اسماء الهی در اندیشۀ سیّدمرتضیٰ»، مجله تحقیقات کلامی، تابستان ۱۴۰۳، شماره ۴۵[۵]
5. «تحلیل کلامی وحی و نقش آن در علوم انسانی اسلامی»، مجله کلام اسلامی، زمستان ۱۴۰۲، شماره ۱۲۸[۵]
6. «بررسی مقایسهای نقش معرفت شناختی عقل در اندیشه سیاسی فارابی و سید مرتضی»، مجله تاریخ فلسفه اسلامی، پاییز ۱۴۰۲، شماره ۷[۵]
7. «تاثیر پیش فرضهای کلامی مورخان مسلمان در توصیف واقعۀ غدیر»، مجله امامت پژوهی، پاییز و زمستان ۱۴۰۰، شماره ۳۰[۵]
8. «بازخوانی و آسیبشناسی پروژههای تقریبی»، مجله تحقیقات کلامی، پاییز ۱۴۰۲، شماره ۴۲[۵]
9. «وحدت و تقریب بر پایه امامت با تکیه بر سنت مشترک فریقین»، مجله امامت پژوهی، بهار و تابستان ۱۴۰۰، شماره ۲۹[۵]
10. «نقش نظریه «معنا» در تبیین هشام بن حکم از ماهیت ارادۀ خدا»، مجله نقد و نظر، زمستان ۱۳۹۸، سال بیست و چهارم، شماره ۴[۵]
11. «چگونگی نهادینهکردن اندیشۀ نصب الهی امام در میان امامیه توسط امام باقر(ع)»، مجله امامت پژوهی، پاییز و زمستان ۱۳۹۸، شماره ۲۶[۵]
12. «فطرت و معرفت فطری از دیدگاه میرزا مهدی اصفهانی»، مجله تحقیقات کلامی، تابستان ۱۳۹۸، شماره ۲۵[۵]
13. «امتداد جریان کلامی هشام بن حکم در بصره؛ جریانی نویافته در تاریخ تفکر امامیه نخستین»، مجله نقد و نظر، بهار ۱۳۹۸، سال بیست و چهارم، شماره ۱[۵]
14. «جریان کلامی امامیه در شهر عسکر مکرم (در میانهی مدرسهی کوفه و بغداد)»، مجله تحقیقات کلامی، زمستان ۱۳۹۷، شماره ۲۳[۵]
15. «قابلیات علم الکلام في الدراسات الحضاریة»، مجله العقيدة، ربيع الأول ۱۴۴۰، شماره ۱۶ (به زبان عربی)[۵]
16. «چیستی «لطیف الکلام» و جایگاه آن در دانش کلام»، مجله تحقیقات کلامی، زمستان ۱۳۹۶، شماره ۱۹[۵]
17. «معنا و ماهیت روح در قرآن از منظر تفسیر مناهج البیان»، مجله تحقیقات کلامی، بهار ۱۳۹۶، شماره ۱۶[۵]
18. «حقیقت ترکیبی انسان از روح و جسم؛ نظریهپردازی هشام بن حکم دربارهی حقیقت انسان»، مجله تحقیقات کلامی، زمستان ۱۳۹۵، شماره ۱۵[۵]
19. «ایده «بلاکیف» در کشاکش دو خوانش وجودی و مفهومی» (با همکاری اکبر اقوام کرباسی)، مجله جاویدان خرد، پاییز و زمستان ۱۳۹۰، شماره ۲۰[۱]
20. «بررسی جهتداری علوم تجربی از منظر برخی اندیشمندان معاصر» (با همکاری حسین سعدآبادی)، مجله روششناسی علوم انسانی، زمستان ۱۳۹۲، شماره ۷۷[۱]
مدخلهای دانشنامهای:
پانويس
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ ۱٫۱۷ ۱٫۱۸ ۱٫۱۹ ۱٫۲۰ ۱٫۲۱ ۱٫۲۲ ۱٫۲۳ ۱٫۲۴ ۱٫۲۵ ۱٫۲۶ ۱٫۲۷ ۱٫۲۸ ر.ک: حجت الاسلام والمسلمین محمد تقی سبحانی، مؤسسه معارف اهل بیت(ع)
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ر.ک: محمد تقی سبحانی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
- ↑ ر.ک: سبحانی: فعالیتهای علمی درباره غدیر هرگز به پایان نمیرسد، شفقنا
- ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ ۴٫۱۱ ۴٫۱۲ ۴٫۱۳ ۴٫۱۴ ۴٫۱۵ ر.ک: آثار، پایگاه نشر آثار و بیانات حجت الاسلام استاد محمدتقی سبحانی
- ↑ ۵٫۰۰ ۵٫۰۱ ۵٫۰۲ ۵٫۰۳ ۵٫۰۴ ۵٫۰۵ ۵٫۰۶ ۵٫۰۷ ۵٫۰۸ ۵٫۰۹ ۵٫۱۰ ۵٫۱۱ ۵٫۱۲ ۵٫۱۳ ۵٫۱۴ ۵٫۱۵ ۵٫۱۶ ۵٫۱۷ ر.ک: سبحانی، محمد تقی، نورمگز
منابع مقاله
- پایگاه نشر آثار و بیانات حجت الاسلام استاد محمدتقی سبحانی
- حجت الاسلام والمسلمین محمد تقی سبحانی، مؤسسه معارف اهل بیت(ع)
- حجتالاسلام دکتر محمدتقی سبحانی، مدرسه تفکر و نوآوری نگاه
- محمدتقی سبحانی، شبکه علم کلام
- محمد تقی سبحانی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
- سبحانی: فعالیتهای علمی درباره غدیر هرگز به پایان نمیرسد، شفقنا، ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ش
- نظریه های امامت امامیه در گفتگو با حجت الاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی، دوفصلنامه امامت پژوهی، دوره ۳، شماره ۱۰، ۱۳۹۲
- سبحانی، محمد تقی، پایگاه مجلات تخصصی نور (نورمگز)
- حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد تقی سبحانی، مرکز آموزش های کاربردی معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم