عباسی زنجانی، موسی
| موسی عباسی زنجانی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | موسی بن عبدالله بن محمود بن عباس شبيری زنجانی |
| نامهای دیگر | شیخ موسی عباسی زنجانی |
| نام پدر | عبدالله |
| ولادت | ۱۱ صفر ۱۳۲۸ هجری قمری |
| محل تولد | روستای گوجهقيا، ایجرود، زنجان، ایران |
| محل زندگی | زنجان، قم |
| رحلت | ۱ رجب ۱۳۹۹ هجری قمری (۶ خرداد ۱۳۵۸ شمسی) |
| مدفن | قبرستان شیخان، قم |
| طول عمر | ۷۱ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه اثنیعشری |
| پیشه | فقیه، رجالی، مجتهد، مدرس |
| اطلاعات علمی | |
| اجازه اجتهاد از |
|
| دانشگاه | حوزه علمیه قم |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول، رجال، حدیث |
| اساتید |
|
| شاگردان |
|
| برخی آثار |
|
موسی بن عبدالله بن محمود بن عباس شبيری زنجانی (۱۳۲۸ - ۱۳۹۹ هجری قمری) معروف به عباسی زنجانی، فقیه، رجالی، مجتهد و مدرس برجسته حوزه علمیه قم بود. وی از شاگردان برجسته سید محمد حجت کوهکمری و سید حسین طباطبایی بروجردی به شمار میرفت و سالها به تدریس سطوح عالی و تألیف آثار ارزشمند در علوم رجال، فقه و حدیث اشتغال داشت. «الجامع فی الرجال» و «الفهرست لمشاهیر علماء زنجان» از مهمترین آثار اوست.
ولادت و نسب
موسی عباسی زنجانی در روز سهشنبه ۱۱ صفر سال ۱۳۲۸ هجری قمری در روستای «گوجهقيا» (گویجه قیا) از توابع بخش ایجرود (از توابع شهرستان زنجان) در خانوادهای اهل علم و فضیلت دیده به جهان گشود.[۱][۲] پدرش «عبدالله» و جدش «محمود بن عباس» از شخصیتهای علمی منطقه بودند.[۱] نسب وی به «عباس» میرسد و از این رو به «عباسی» شهرت یافت.[۲]
تحصیلات
وی مقدمات و ادبیات را نزد پدر بزرگوارش شیخ عبدالله فراگرفت.[۱][۳] پس از درگذشت پدر در هفتم رمضان سال ۱۳۴۱ قمری،[۱] ادامه تحصیلات را نزد برادر بزرگتر خود شیخ مهدی پی گرفت.[۳][۴]
در اواخر محرم سال ۱۳۴۸ قمری (حدود ۱۳۰۸ شمسی) به قصد تحصیل به حوزه علمیه قم مهاجرت کرد.[۱][۲] در قم، کفایة الاصول آخوند خراسانی را نزد آخوند ملا علی همدانی خواند.[۴] سطوح عالی را در محضر اساتیدی چون میرزا محمد همدانی، شیخ محمدعلی حائری قمی، سید محمدتقی خوانساری و شیخ عبدالکریم حائری یزدی فراگرفت.[۱][۲]
بیشترین بهره علمی او از درس خارج فقه و اصول سید محمد حجت کوهکمری بود.[۱][۴] همچنین مدتی از درس خارج سید حسین طباطبایی بروجردی نیز استفاده کرد.[۱][۵]
اساتید
اساتید وی عبارتند از:[۱][۴][۲][۶]
- میرزا محمد همدانی (آخوند ملا علی همدانی)
- آخوند ملا علی همدانی
- میرزا محمدعلی ادیب تهرانی
- سید احمد زنجانی
اجازات
عباسی زنجانی از اساتید خود و نیز از سید ابوالحسن اصفهانی اجازه اجتهاد دریافت کرد.[۴][۲] همچنین از خاتم المحدثین شیخ عباس قمی و علامه شیخ فضلالله زنجانی (شیخ الاسلام) اجازه روایت داشت.[۱][۴]
تدریس و شاگردان
وی سالهای متمادی در حوزه علمیه قم به تدریس سطوح عالی (رسائل، مکاسب و کفایة الاصول) اشتغال داشت.[۴][۲] از جمله شاگردان وی:[۴][۳]
- شیخ احمد رضوانی زنجانی
- شیخ علیاصغر قمی
- شیخ فرجالله واعظی هیدجی
- سید ابراهیم زنجانی (نویسنده تاریخ زنجان)
- شیخ فتحالله شریفآبادی
- سید شمسالدین کاظمی موسوی هیدجی
وکالت و مناصب
وی مورد اعتماد و وکیل مطلق سید محمدکاظم شریعتمداری بود.[۲] در زمان تشرف شریعتمداری به حج (۱۳۸۷ ق) و مسافرتهای تابستانی ایشان به مشهد مقدس، اداره بیت و تصدی امور مراجعین با وی بود.[۲]
ویژگیهای اخلاقی
علامه زنجانی در «تاریخ زنجان» درباره او نوشته است: «مردی پاک، متقی و پرهیزکار و اهل عبادت بود. نویسندهای توانا، رجالی محقق، اصولی مدقق، فقیه متتبع و دانشمندی روشنفکر بود.»[۲] برخی منابع او را فردی منزوی و کممعاشرت، با اخلاقی خوش و سخنانی لطیف توصیف کردهاند.[۶]
وفات و مدفن
شیخ موسی عباسی زنجانی در روز یکشنبه اول رجب سال ۱۳۹۹ هجری قمری (مطابق ۶ خرداد ۱۳۵۸ شمسی) در سن ۷۱ سالگی بر اثر سکته قلبی در قم درگذشت.[۱][۲] پیکر او با حضور جمع کثیری از علما و فضلا تشییع و در قبرستان شیخان (واقع در نزدیکی حرم حضرت معصومه علیهاالسلام) به خاک سپرده شد.[۴][۶]
آثار
از عباسی زنجانی آثار متعددی بر جای مانده که مهمترین آنها عبارتند از:[۱][۳][۵][۴][۲][۷][۸]
- الجامع فی الرجال – مهمترین اثر رجالی وی در سه جلد (جلد اول در سال ۱۳۹۴ ق در مطبعه پیروز قم به چاپ رسید)
- الفهرست لمشاهیر علماء زنجان – به عربی (چاپ قم، سال ۱۳۶۷ ش)
- الوجیزة فی علم الرجال
- مدینة البلاغة فی خطب النبی (ص) و رسائله و وصایاه و مواعظه و کلماته الموجزه
- الفقه علی آراء فقهاء الإسلام (چاپ مطبعه حکمت قم، سال ۱۳۹۵ ق)
- شرح العروة الوثقی – حاشیه بر عروة الوثقی سید محمدکاظم طباطبایی یزدی
- تهذیب الوسائل – ناتمام
- رسالة فی حکم الزوجة المفقود عنها زوجها
- العمل الصالح فی الصلاة علی النبی و آله – به فارسی
- رسالة نسیم السبحه (یا نسیم سحر) – در رد کتاب «نسیم رستگاری» سنندجی
- مناسک الحج و دلیل الحاج
پانویس
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ عباسی زنجانی، موسی، الجامع فی الرجال، ج۱، ص۲۳
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ جواهر کلام، عبدالحسین، تربت پاکان قم، ج۴، ص۲۰۴۷
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان، ج۳، ص۱۶۶
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ ۴٫۶ ۴٫۷ ۴٫۸ ۴٫۹ احمدیان، مینا، شیخان قم، ص۲۰۲-۲۰۴
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، ج۲، ص۱۶۵
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ حسینی اشکوری، احمد، تراجم الرجال، ج۴، ص۱۸۷
- ↑ حسینی جلالی، محمدحسین، فهرس التراث، ج۲، ص۵۷۲
- ↑ عبدالحمید، صائب، معجم مؤرخي الشیعة، ج۲، ص۳۹۲
منابع مقاله
- عباسی زنجانی، موسی، الجامع فی الرجال، قم: مؤسسة ولی العصر علیه السلام للدراسات الإسلامية، ۱۴۳۶ق، ج۱، ص۲۳
- نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان: زندگینامه نامآوران فرهنگی ایران، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چاپ دوم، ۱۳۸۴ش، ج۳، ص۱۶۶
- شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۵۲ش، ج۲، ص۱۶۵
- بنایی، علی، شناختنامه قم، قم: نور مطاف، ۱۳۹۰ش، ج۴، ص۳۲۰
- احمدیان، مینا، شیخان قم، قم: دلیل ما، ۱۳۸۳ش، ص۲۰۲-۲۰۴
- جواهر کلام، عبدالحسین، تربت پاکان قم: شرح حال مدفونین در سرزمین قم، قم: انصاریان، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۲۰۴۷
- حسینی اشکوری، احمد، تراجم الرجال، کربلا: العتبة العباسیة المقدسة، ۲۰۱۸م، ج۴، ص۱۸۷
- حسینی جلالی، محمدحسین، فهرس التراث، قم: دلیل ما، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۷۲
- عبدالحمید، صائب، معجم مؤرخي الشیعة، قم: مؤسسة دائرة معارف الفقه الإسلامي، ۲۰۰۴م، ج۲، ص۳۹۲