جمیله، مریم

مریم جمیله (۱۹۳۴ - ۲۰۱۲م) نویسنده و نظریه‌پرداز آمریکایی-پاکستانی بود که پس از گرویدن از یهودیت به اسلام، به یکی از صداهای تأثیرگذار اسلام سنتی و منتقد سرسخت غرب تبدیل شد. او که بیش از سی کتاب در زمینه فرهنگ و تاریخ اسلام تألیف کرده، با نقد سکولاریسم، مادی‌گرایی و تجدد، از احکام سنتی اسلامی همچون حجاب و چندهمسری دفاع کرده است. وی در آمریکا با نام مارگرت مارکوس متولد شد و پس از سال‌ها جستجو، در ۲۴ مه ۱۹۶۱ اسلام آورد و نام مریم جمیله را برگزید.

مریم جمیله
نام کامل	مریم جمیله
نام‌های دیگر	مارگرت مارکوس (Margret Marcus)
نام پدر	هربرت مارکوس
ولادت	۲۳ می ۱۹۳۴
محل تولد	نیو روشِل، نیویورک، ایالات متحده آمریکا
محل زندگی	لاهور، پاکستان
رحلت	۳۱ اکتبر ۲۰۱۲
مدفن	لاهور، پاکستان
همسر	محمد یوسف خان
فرزندان	دو پسر و سه دختر
دین	اسلام
پیشه	نویسنده، نظریه‌پرداز اسلامی
اطلاعات علمی
دانشگاه	دانشگاه نیویورک
علایق پژوهشی	نقد مدرنیته، دفاع از اسلام سنتی
معاصرین	ابوالاعلی مودودی، سید قطب
برخی آثار	اسلام در مقابله با غرب، اسلام و نوگرایی، خاورشناسی و توطئه خاورشناسان، اسلام و غرب، عذر تقصیر به پیشگاه محمد و قرآن

ولادت

مریم جمیله (مارگرت مارکوس) در ۲۳ می ۱۹۳۴ در نیو روشِل، نیویورک، در خانواده‌ای یهودی با اصالت آلمانی به دنیا آمد. پدر و مادر او هربرت و میرا مارکوس نام داشتند و اگرچه از نظر قومیتی یهودی بودند، اما به «یهودیت اصلاح‌شده» گرایش داشتند و بعدها به جنبش انسان‌گرای «فرهنگ اخلاقی» پیوستند. مریم در کودکی دختری حساس، جدی و تشنه حقیقت بود و از همان سنین پایین به فرهنگ عربی و وضعیت فلسطینیان علاقه نشان می‌داد. او در ۱۲ سالگی رمانی به نام «احمد خلیل» درباره یک پناهنده فلسطینی نوشت.

تحصیلات

مریم جمیله تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدارس آمریکا گذراند. او ابتدا وارد دانشگاه راچستر شد، اما به دلیل مشکلات روحی پیش از شروع کلاس‌ها آن را ترک کرد. در بهار ۱۹۵۳ وارد دانشگاه نیویورک شد و در آنجا به مطالعه تطبیقی ادیان پرداخت. او در این دانشگاه در کلاسی با عنوان «تأثیر یهودیت بر اسلام» که توسط خاخام آبراهام کاتش تدریس می‌شد، شرکت کرد. سرانجام به دلیل تشدید مشکلات روانی (که بعدها تشخیص اسکیزوفرنی برای او داده شد) در سال ۱۹۵۶ دانشگاه را ناتمام گذاشت و هرگز مدرک تحصیلی دریافت نکرد.

فعالیت‌ها

مریم جمیله در سال ۱۹۵۹ به مطالعه جدی اسلام روی آورد و با رهبران مسلمان جهان از جمله سید قطب، محمد بشیر ابراهیمی و ابوالاعلی مودودی مکاتبه کرد. او در نامه‌های خود با مودودی به بحث درباره اسلام و غرب می‌پرداخت و مودودی در پاسخ به او نوشت: «گویی اندیشه‌های مرا می‌خوانم». سرانجام در ۲۴ مه ۱۹۶۱ در مسجد بروکلین به دست شیخ داود فیصل مسلمان شد و نام مریم جمیله را برگزید. یک سال بعد، به دعوت مودودی به پاکستان مهاجرت کرد و مودودی او را در خانه خود پذیرفت. او در سال ۱۹۶۳ با محمد یوسف خان، از رهبران جماعت اسلامی، به عنوان همسر دوم او ازدواج کرد و صاحب دو پسر و سه دختر شد. مریم جمیله زندگی ساده و سنتی را در پاکستان برگزید و تمام توان خود را صرف نوشتن کرد.

وفات

مریم جمیله در صبح روز چهارشنبه ۳۱ اکتبر ۲۰۱۲ (مطابق ۱۴ ذی‌الحجه ۱۴۳۳ هجری قمری) در شهر لاهور پاکستان بر اثر سکته قلبی درگذشت. نماز میت او پس از نماز عصر در منطقه «سنت نگر» لاهور برگزار شد و در قبرستان محلی به خاک سپرده شد.

آثار

از میان آثار متعدد مریم جمیله، کتاب‌های زیر از شهرت بیشتری برخوردار هستند:

• اسلام در مقابله با غرب (Islam versus the West)
• اسلام نظری و کاربردی (Islam in Theory and Practice)
• اسلام و نوگرایی (Islam and Modernism)
• خاورشناسی و توطئه خاورشناسان (Islam and Orientalism)
• نقش اسلام در برابر غرب
• منشور نهضت اسلام در برابر بحران فعلی جهان (A Manifesto of the Islamic Movement)
• عذر تقصیر به پیشگاه محمد و قرآن
• تمدن غرب از دیدگاه خود محکوم است (Western Civilization Condemned by Itself)

منابع مقاله

• روایت مسلمان شدن «مریم جمیله»، زن یهودی - خبرآنلاین
• درس من حياة مريم جميلة - الجزیره
• Why I embraced Islam, Maryam Jameelah - Jannah.org
• الداعية والكاتبة والمفكرة الإسلامية المهتدية «مريم جميلة» - دارالعلوم دیوبند
• مريم جميلة: نموذج رائد للمرأة المسلمة - البعث الإسلامی
• Maryam Jameelah – Life, legacy and lessons - ProductiveMuslim.com

وابسته‌ها

• اسلام و غرب
• جاذبه اسلام
• عذر تقصیر به پیشگاه محمد و قرآن
• مانیفست یا منشور جهانی اسلام