جربزهدار، عبدالکریم
| عبدالکریم جربزهدار | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | عبدالکریم جربزهدار |
| نام پدر | عبدالحسین جربزهدار |
| ولادت | ۲۰ آذر ۱۳۳۰ خورشیدی |
| محل تولد | بروجرد، ایران |
| محل زندگی | تهران |
| دین | اسلام |
| پیشه | نویسنده، پژوهشگر، ناشر، ویراستار، شاعر |
| منصب | مدیر انتشارات اساطیر |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | تاریخ ایران، ادبیات فارسی، تصوف، فرهنگ و تمدن ایرانی |
| برخی آثار |
|
عبدالکریم جربزهدار (متولد ۱۳۳۰ق)، نویسنده، پژوهشگر، شاعر، ویراستار و مدیر انتشارات اساطیر تهران است. وی در زمینه تاریخ و ادبیات ایران تخصص دارد و سالهاست به عنوان یکی از ناشران برجسته کشور در حوزه بازچاپ آثار ارزشمند تاریخی و ادبی فعالیت میکند. جربزهدار در آبان ماه ۱۳۹۲ به عنوان «خادم پیشکسوت نشر» انتخاب شد و از او به عنوان یکی از برگزیدگان علمی و فنی صنعت نشر کشور تجلیل به عمل آمد. غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، او را «یک فرهنگمرد» و «دارای نثری دلنشین، صحیح و فصیح» توصیف کرده و ایرج افشار را «پدر روحانی» انتشارات اساطیر نامیده است. انتشارات اساطیر تاکنون بیش از ۶۰۰ عنوان کتاب در حوزه ایرانشناسی، تاریخ، ادبیات و فرهنگ اسلامی منتشر کرده است.
ولادت
عبدالکریم جربزهدار در ۲۰ آذر ماه سال ۱۳۳۰ خورشیدی در شهرستان بروجرد دیده به جهان گشود. وی فرزند فارغ عبدالحسین جربزهدار از خانوادههای اصیل بروجردی است[۱].
تحصیلات
وی در زادگاهش بروجرد نشو و نما یافت و بعدها به تهران نقل مکان کرد و فعالیت حرفهای خود را در عرصه نشر آغاز نمود.
فعالیتها
مدیریت انتشارات اساطیر
عبدالکریم جربزهدار در سال ۱۳۶۱ (در ۳۱ سالگی) شرکت انتشارات اساطیر را با هدف نشر آثار مرجع درباره تمدن و فرهنگ ایرانی تأسیس کرد. این انتشارات بدون در نظر گرفتن اقتصاد نشر شکل گرفت و رشد کرد[۲].
سیدفرید قاسمی درباره فعالیت این انتشارات گفته است: «چاپ ۶۰۰ عنوان کتاب در ۳۵ سال گذشته به عبارت دیگر سالانه ۱۷ عنوان و ماهانه ۱/۵ عنوان نشان از صبر و شکیبایی این ناشر است. امروز از خاور تا باختر در کرسیهای زبان فارسی و مراکز ایرانشناسی جهان، اساطیر نام آشنایی است»[۲].
کامران فانی نیز درباره تحولآفرینی انتشارات اساطیر در حوزه نشر گفته است: «در سالهای ابتدایی انقلاب در هیاهوی چاپ کتابهای جدید، ناشری پیدا شد که این وضعیت را تغییر داد و کتابهای قدیمی را احیا کرد. اساطیر چهره نشان داد و درخشید»[۲].
جربزهدار درباره تأسیس اساطیر گفته است: «اساطیر سال ۱۳۶۱ با هدف نشر آثار مرجع درباره تمدن و فرهنگ ایرانی و بدون در نظر گرفتن اقتصاد نشر تاسیس شد و رشد کرد. پدر روحانی انتشارات اساطیر، شادروان ایرج افشار است و برای من همیشه زنده میماند»[۲].
تقدیر به عنوان خادم پیشکسوت نشر
در آبان ماه سال ۱۳۹۲ هجری شمسی، عبدالکریم جربزهدار در مراسم تجلیل از برگزیدگان علمی و فنی صنعت نشر که با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد، به عنوان «خادم پیشکسوت نشر» انتخاب گردید. در این مراسم به ایشان علاوه بر لوح تقدیر، ۳ سکه تمام بهار آزادی اهدا شد[۳][۴].
سایر فعالیتها
جربزهدار در زمینه داستاننویسی، شعر کهنه و نو قطعاتی دارد و یادداشتهایی نیز در زمینه تاریخ و فلسفه ایران نوشته است. او همچنین مقالات متعددی ارائه کرده است از جمله: «تعبیر خواب سنایی»، «کتابفروشیهای بروجرد در دهه چهل»، «یک روز از زندگانی گونگادین»، «رودکی و نفیسی» (ارائه شده در کنگره یکهزار و یکصد و پنجاهمین سال تولد رودکی در تاجیکستان، ۲۱ شهریور ۱۳۸۷)، «جادوی جوی مولیلان» (ارائه شده در همایش بینالمللی بزرگداشت یکهزار و یکصد و پنجاهمین سالگرد ولادت پدر شعر فارسی ابوعبدالله محمد رودکی در تهران، ۱ دی ۱۳۸۷)، «قطع کتاب در ایران» (ارائه شده در کنگره تمدن اسلامی در مشهد، ۲۱ تا ۲۳ شهریور ۱۳۷۴)[۱].
دیدگاه دیگران درباره او
غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در آئین تجلیل از عبدالکریم جربزهدار که در کتابخانه ملک برگزار شد، درباره او گفت: «جربزهدار قطع نظر از ناشر بودن، یک فرهنگمرد است و ذهن بازی دارد. نثر جربزهدار برای من یادآور سبک ایرج افشار است. قلم جربزهدار نشان دهنده نگاه او به مسایل فرهنگی است. مدیر نشر اساطیر علاوه بر ذوقی که در انتخاب کتاب دارد به تحقیق و پژوهش نیز توجه ویژهای نشان داده است»[۲].
حسین کیائیان، مدیر انتشارات چشمه، نیز درباره او گفت: «جربزهدار صدها کتاب قابل توجه منتشر کرده است. معتقدم که جربزهدار توانست جای خالیای را در نشر کشور پر کند. جربزهدار برای ناشران تازهکار الگوست»[۲].
سیدفرید قاسمی نیز درباره او گفت: «جربزهدار شم اقتصادی زبانزدایی دارد و اگر در مشاغل دیگری فعالیت میکرد به یقین امروز یکی از ثروتمندان طراز اول کشور بود؛ اما دلبستگی فرهنگی او و دلسپردگی به پدرپیشگی موجب شد انس با اهل قلم و کتاب را ترجیح دهد و از همنفسی با تاجران صرفنظر کند»[۲].
آثار و کتابشناسی
تألیف
- تذکره شعرای بختیاری، چاپ اول ۱۳۹۳
- تعبیرات عرفانی از زبان عطار نیشابوری، چاپ اول ۱۳۷۴
گردآوری و تدوین
- مقالات علامه محمد قزوینی در پنج جلد، چاپ دوم ۱۳۷۷
- فتوت نامه: تاریخ، آیین، آداب و رسوم به انضمام رساله فتوتیه میر سید علی همدانی (با همکاری محمد ریاض)، چاپ سوم ۱۳۸۹
- سرچشمه تصوف در ایران (تألیف سعید نفیسی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ دوم ۱۳۸۵
- صد میدان خواجه عبدالله انصاری (بر اساس تصحیح سرژ دوبورکوی)، چاپ اول ۱۳۸۸
- گشایش و رهایش ناصر خسرو (مقدمه سعید نفیسی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ دوم ۱۳۹۱
- تاریخ تمدن ایران ساسانی (تألیف سعید نفیسی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ دوم ۱۳۸۴
- شرح حال عبدالله بن مقفع به انضمام زندگینامه عباس اقبال آشتیانی و مکتوب مجتبی مینوی به عباس اقبال در نقد کتاب، چاپ اول ۱۳۸۲
- آیین نگارش تاریخ (تألیف غلامرضا رشید یاسمی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۹۲
- سخنان محمد (ص) (ترجمه ابوالقاسم پاینده، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۵
- علی ابرمرد تاریخ (تألیف ابوالقاسم پاینده، با همکاری عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۷۷
- زین ابزار: جنگ ابزارهای ایران باستان (تألیف ابراهیم پورداوود، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۲
- مسیحیت در ایران تا صدر اسلام (تألیف سعید نفیسی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ دوم ۱۳۹۲
- اقبال لاهوری شاعر پارسیگوی پاکستان: بحث در احوال و افکار (تألیف مجتبی مینوی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۹
- بابک خرمدین دلاور آذربایجان (تألیف سعید نفیسی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ دوم ۱۳۸۸
- تاریخ خاندان طاهری (تألیف سعید نفیسی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۶
- زندگی و کار و اندیشه و روزگار پور سینا (تألیف سعید نفیسی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۴
- در مکتب استاد: مباحثی از سعید نفیسی درباره درست گفتن، درست نوشتن و درست خواندن (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۶
- خاطرات کلنل کاساگوفسکی، اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران از ۱۸۹۶ تا ۱۸۹۸ (ترجمه عباسقلی جلی، به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، سال انتشار ۱۴۰۱
تصحیح و ویرایش
- دیوان حافظ: بر اساس نسخه علامه محمد قزوینی و دکتر قاسم غنی همراه با تعلیقات، توضیحات و کشف الابیات، چاپ هفتم ۱۳۸۷
- رباعیات خیام: بر اساس نسخه محمد علی فروغی و دکتر قاسم غنی همراه با خیام شناخت، شرح مختصر رباعیات و کشف الابیات، چاپ پنجم ۱۳۹۱
- طریق عشق: شرح غزلیاتی چند از حافظ (بدیع الزمان فروزانفر، با همکاری عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۲
- دیوان امیر معزی بر اساس نسخه عباس اقبال آشتیانی (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۹
بازنشر نشریات قدیمی
- یادگار در پنج جلد: ماهنامه منتشر شده از شهریور ۱۳۲۳ تا خرداد ۱۳۲۴ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۷
- شرق: ماهنامه منتشر شده از سال ۱۳۰۳ تا سال ۱۳۱۰ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۴
- نامه فرهنگستان: ماهنامه منتشر شده در ۱۳۲۲-۱۳۲۶ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۳
- فرهنگ نو: ماهنامه منتشر شده در ۱۳۳۱-۱۳۳۲ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۳
- تقدم: ماهنامه منتشر شده در ۱۳۰۶-۱۳۰۸ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۴
- دانشنامه: نشریه منتشر شده در خرداد و آبان ماه ۱۳۲۶ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۴
- شیوه: ماهنامه منتشر شده در اردیبهشت، خرداد و تیرماه ۱۳۳۲ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۴
- کاوه: روزنامه منتشر شده در ۱۳۳۴-۱۳۴۰ (به اهتمام عبدالکریم جربزهدار)، چاپ اول ۱۳۸۴
آثار اجتماعی و تاریخی از سعید نفیسی (به اهتمام)
- تاریخ اجتماعی ایران در دوران پیش از تاریخ و آغاز تاریخ، چاپ اول ۱۳۸۴
- تاریخ اجتماعی ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض امویان، چاپ اول ۱۳۸۵
- تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر: از آغاز سلطنت قاجار تا سرانجام فتحعلیشاه در دو جلد، چاپ دوم ۱۳۹۱
نمونه شعر
از اشعار عبدالکریم جربزهدار این بیتها نقل شده است[۱]:
| من ندانستم نگارا دشمن جان بودهای | دشمن جان و دل و ادراک و ایمان بودهای | |
| گفتم ای دل آیی و ویرانه آبادان کنی | آمدی جانا ولی اسباب ویران بودهای | |
| گفتم آیی رنج و حرمان رخت بربندد ز دل | آمدی اما سراسر رنج و حرمان بودهای | |
| آمدی در دل بگفتم مدتی هستی در آن | غافل از اینکه صباحی چند مهمان بودهای | |
| عهدها بستی و گفتم جاودانه بستهای | جمله را بشکستهای چون سستپیمان بودهای |
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ حزین بروجردی، حسین، دورنمایی از شهرستان بروجرد، ۱۳۵۱، ص۶۰۰
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ پایگاه مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی: حدادعادل: جربزهدار یک فرهنگمرد است
- ↑ خبرگزاری مهر: خادمان نشر کشور تجلیل شدند، ۲۵ آبان ۱۳۹۲
- ↑ پایگاه خبری یافته: ۲ لرستانی در جمع خادمان علمی و فنی نشر کشور تقدیر شدند، ۰۴ آذر ۱۳۹۲
منابع
- حزین بروجردی، حسین، دورنمایی از شهرستان بروجرد، خرمآباد: نشر دانش، ۱۳۵۱، ص۶۰۰-۶۰۱
- هدایت و دریایی، مرضیه و شهره، فهرست مستند اسامی مشاهیر و مولفان، تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۲، ص۶۴۲
- خبرگزاری مهر: خادمان نشر کشور تجلیل شدند، ۲۵ آبان ۱۳۹۲
- پایگاه خبری یافته: ۲ لرستانی در جمع خادمان علمی و فنی نشر کشور تقدیر شدند، ۰۴ آذر ۱۳۹۲
- پایگاه مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی: حدادعادل: جربزهدار یک فرهنگمرد است
- پایگاه خانه کتاب و ادبیات ایران: بزرگداشت شصت و شش سالگی عبدالکریم جربزهدار
- پایگاه جامعه خبری تحلیلی الف: مراسم بزرگداشت عبدالکریم جربزهدار، ۲۰ آذر ۱۳۹۶