معالم السنن

معالم السنن، از آثار واژه‌شناس، محدث زاهد و فقیه قرن چهارم هجری، ابوسلیمان حمد بن محمد بن ابراهیم خَطّابی بُستی نیشابوری (319-388ق)، شرح و توضیح احادیث فقهی سنن ابی‌داود است. پژوهشگران و مصححان معاصر، سعد بن نجدت عمر و شعبان بن سلیم عوده، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده‌اند.

معالم السنن
پدیدآوران	خطابی، حمد بن محمد (نويسنده) ابوداود، سلیمان بن اشعث (نویسنده) عمر، سعد بن نجدت ( محقق) عوده، شعبان بن سلیم ( محقق) مرکز الرسالة للدراسات و تحقیق التراث ( سایر)
عنوان‌های دیگر	السنن. شرح ** شرح سنن أبي داوود
سال نشر	1433ق - 2012م
چاپ	1
شابک	‎978-9933-446-89-5
موضوع	ابوداود، سليمان بن اشعث ، 202‏ -‏ 275ق . السنن ‏-‏ نقد و تفسير - احادیث اهل سنت - قرن 3ق. - نقد و تفسیر - احا‌دیث‌ احکا‌م‌ -- قرن‌ 3ق‌. -- نقد و تفسیر
زبان	عربی
تعداد جلد	4
کد کنگره	9023س26الف 118 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

• ابوسلیمان خطابى تأکید کرده است که من درخواست شما برادران خودم را فهمیدم که می‌‌خواهید با تفسیر سنن ابی‌داود آشنا شوید و معانی الفاظ مشکل و وجوه احکام و چگونگی استنباط از احادیث آن را دریابید، پس من پذیرفتم و به توضیح مطالب سنن ابی‌داود پرداختم تا شاید برای علاقه‌مندان فقه و حدیث سودمند باشد.
• سعد بن نجدت عمر، کتاب حاضر را از قدیمی‌ترین شرح‌های سنن ابی‌داود شمرده که دارای تحقیقات عمیق و دقت‌ها و فوائد و فروق لغوی، نحوی، صرفی، حدیثی و اصلاح غلط محدّثان و توضیح واژگان و عبارات غریب و اسناد برخی از احادیث است و افزوده‌ است:

1. هرکسی بعد از ابوسلیمان خطابى به شرح سنن ابی‌داود پرداخته، از این اثر بهره برده است و بسیاری از دانشوران در شرح‌های خود از او نقل قول کرده‌اند.
2. ابوسلیمان خطابى می‌کوشد شرحش برای همگان مفید باشد و حلقه وصل محدّثان و فقیهان گردد و علاقه‌مندان احادیث را به مباحث فقهی و دوستداران فقه را به مباحث حدیثی متمایل سازد. شرح او نه طولانی و ملال‌آور و نه کوتاه و نارساست.

ساختار و محتوا

• کتاب حاضر از 4 جلد به‌ترتیب ذیل تشکیل شده است:

1. باب‌های طهارت تا لقطه.
2. باب‌های صیام تا بیوع.
3. باب‌های نکاح تا اطعمه.
4. باب‌های اشربه تا فتن.

نمونه مباحث

• از باب کتابت علم 1427- ابوداوود با سند نقل کرده است که پیامبر(ص) به دهان مبارکش اشاره کرد و فرمود: بنویس؛ زیرا قسم به کسی که جانم در دست اوست، از این دهان جز سخن حقّ خارج نمی‌شود. ابوسلیمان خطابى، بعد از نقل این حدیث، وجوهی را برای تأویل و تفسیر حدیث بعدی که ظاهر در نهی از کتابت است، آورده است.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.