الدلائل أو کتاب الدلائل و العلامات
| الدلائل | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | حسن بار بهلول (نويسنده)
حبی، یوسف (محقق) ابو ریده، محمد عبد الهادی ( مصحح) |
| عنوانهای دیگر | کتاب الدلائل |
| ناشر | المنظمة العربية للتربية و الثقافة و العلوم. معهد المخطوطات العربية |
| مکان نشر | کویت |
| سال نشر | 1408ق - 1987م |
| چاپ | 1 |
| شابک | - |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /ب9د8 127 Q |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
الدلائل یا «کتاب الدلائل و العلامات»، از آثار لغوی، مورخ و طبیب مسیحی بغدادی قرن چهارم هجری قمری، حسن بن بهلول طیرهانی، دانشنامهای عمومی است که اطلاعات مهمّ و رایج در آن روزگار (مانند نجوم و ستارهشناسی و پزشکی و کشاورزی و تعبیر خواب) را بیان میکند. مصحح و پژوهشگر معاصر، یوسف حَبّی این کتاب را تصحیح کرده است.
هدف و روش
- حسن بن بهلول طیرهانی، تأکید کرده که اثر حاضر در سفر و حضر مفید است زیرا عیدهای ملل و «ذکارین النصاری» (یادوارههای مسیحیان) را نشان میدهد که روزهای نیایش و نماز است و به یادکرد خوبان (شهیدان و حواریون) اختصاص دارد و همچنین توضیح میدهد که چه کسانی از روحانیان و جاثلیقهای آنان و عابدانشان از دنیا رفتهاند و فصلها و اوقات گرم و سرد سال و زمانهای کشاورزی و درختکاری و دانهافشانی را شرح میدهد و... در جایی سودمند است که منجّمی در دسترس نباشد و کسی تقویم مسیحیان را نداند. [۱]
ساختار و محتوا
- کتاب حاضر از مقدمه و 49 باب تشکیل شده است. نویسنده در مقدمه، بابهای کتابش و فایده و مخاطبان آن را معرفی کرده و آنگاه وارد مباحث اصلی شده و اثرش را با «نشانههای عمومی ماهها که به هیچ ماه مشخصی اختصاص ندارد» آغاز کرده [۲] و با «مختصری از نشانههای تعبیر خواب» پایان داده است. [۳]
نمونه مباحث
- تعبیر خواب دانشی عظیم است و همه دینداران آن را قبول دارند هرچند پزشکان قدیم، «آنچه را که انسان در خوابش میبیند» را به «غلبه اخلاط بر بدن» و مسأله «مداومت و مشغولیت ذهنی» نسبت میدادند. و کسانی که به زبان سریانی سخن میگویند، اعتقاد دارند که خواب بر 8 قسم است و 4 قسم آن به 4 خلط در بدن برمیگردد: پس اگر سوداء در بدن انسان غلبه کند، در خواب، کابوس مانند مرده و هر چیز سیاه و ترسآور ببیند و اگر صفراء غلبه کند، آتش و سرخی و زردیها را مشاهده کند و... [۴] گفتنی است که حسن بن بهلول طیرهانی به زبان سریانی سخن میگفت و از پیروان کنیسه نسطوری مشرق بود.[۵]
پانویس
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.