آل جعفر، علاء
علاء آل جعفر (متولد ۱۹۵۵م) نویسنده و محقق شیعی عراقی، صاحب آثار متعدد در زمینه مطالعات تطبیقی اسلامی، عقاید و تاریخ. وی مسئولیت گروه مصادر «بحارالأنوار» را در مؤسسه آلالبيت(ع) لإحياء التراث بر عهده داشته است. در سال ۱۹۵۵م در استان بصره در جنوب عراق متولد شد. مراحل اولیه درسی را در بصره تکمیل کرد و سپس در رشته ادبیات عربی و اسلامی به تحصیل پرداخت. از همان سالهای اولیه عمر به نوشتن علاقه داشت و اساتیدش وی را بر این امر ترغیب میکردند. بارها در مسابقات داخل مدارس، رتبه اول را در نویسندگی کسب کرد. دروس دانشگاهی را در دانشکده اداره و اقتصاد (مدیریت و اقتصاد) گذراند و مدرک کارشناسی رشته مدیریت و حسابداری را در سال ۱۹۸۰م دریافت کرد. همت خود را صرف مطالعه در تفکر اسلامی در شاخههای مختلف کرد و به مطالعه اندیشهها و نظریات سایر مذاهب از منابع اصلی نیز عنایت داشت و آنها را به صورت تطبیقی و مقایسهای دنبال مینمود. مطالعاتش را در آموزش مبادی اولیه و قواعد عامه فقه و اصول ادامه داد. تحقیقات گستردهای درباره وقوع تحریف در کتابهای آسمانی و نیز علل افتراق فرقهها انجام داده است. از آثار تألیفی او میتوان به «دراسة حول صيانة القرآن من التحريف عند الفريقين»، «رد علی مقتل أميرالمؤمنين علي(ع) لابن أبيالدنيا»، «صفين، الأسباب و النتائج»، «إبراهيم خليل الرحمن»، «العبودية لله تعالی» و «الوهابية دعوة أم فتنة» اشاره کرد. در زمینه تحقیق، آثاری مانند «جامع الأخبار» اثر شیخ محمد بن محمد سبزواری (که در هفته کتاب سال ۱۴۱۶ق در جمهوری اسلامی ایران به عنوان بهترین عمل تحقیقی برگزیده شد و از جانب رئیس جمهور وقت، مرحوم هاشمی رفسنجانی مورد تقدیر قرار گرفت)، «مکارم الأخلاق» طبرسی، «أصل الشیعة و أصولها» اثر شیخ محمدحسین آل کاشفالغطاء، «الدنيا مزرعة الآخرة» شهید ثانی، «دليل النص بخبر الغدير علی إمامة أميرالمؤمنين» ابوالفتح کراجکی و چندین رساله از شیخ مفید در موضوع غیبت را تصحیح و تحقیق کرده است. همچنین تصحیح آثاری مانند «مصباح الزائر» و «الدروع الواقية» ابن طاوس، «أعلام الوری» امینالاسلام طبرسی و «أمالی» شیخ صدوق و مقدمهنگاری بر کتابهایی چون «ارشاد» شیخ مفید، «تذكرة الفقهاء» علامه حلی و «قرب الإسناد» حمیری از دیگر فعالیتهای علمی اوست.
ولادت
علاء آل جعفر در سال 1955م، در استان بصره واقع در جنوب عراق به دنیا آمد[۱].
تحصیلات
وی مراحل اولیه درسی را در بصره تکمیل کرد و سپس در رشته ادبیات عربی و اسلامی به تحصیل پرداخت. از همان سالهای اولیه عمرش سعی در نوشتن داشت و اساتیدش وی را بر این امر ترغیب میکردند. او بارها در برخی مسابقات داخل مدارس، مرتبه اول را در نویسندگی کسب کرد. دروس دانشگاهیاش را در دانشکده اداره و اقتصاد (مدیریت و اقتصاد) گذراند و مدرک کارشناسی را در رشته «مدیریت و حسابداری» در سال 1980م، از آنجا دریافت کرد. اوایل، همتش را به مطالعه در تفکر اسلامی در شعبههای مختلفش صرف کرد و البته به مطالعه اندیشهها و نظریات عقایدی دیگر از منابع اصلیاشان نیز عنایت ورزید و سعی میکرد آنها را بهصورت تطبیقی و مقارنهای دنبال نماید. وی مطالعاتش را در آموزش مبادی اولیه و قواعد عامه فقه و اصول ادامه داد و در میان آثارش مباحثی مربوط به این امور هست[۲]. وی پس از مدتی تحقیق وسیعی درباره وقوع تحریف در کتابهای آسمانی معروف، از خلال استقرای در تاریخ و عقاید در این نظریه را آغاز کرد. او در متون این کتابها تأمل کرد و به مناقشه ادله آن و تفحص و عرضه آن بر شواهد ثابت و مورد اتفاق، پرداخت. وی تحقیقی نیز درباره علل افتراق فرقهها انجام داده است که تحقیقات وی در این دو زمینه در دست انتشار است[۳]. او مسئولیتهای تحقیقی مختلفی را در ادارات مختلف برعهده گرفته است؛ از جمله مسئولیت گروه مصادر «بحار الأنوار» در مؤسسه آلالبيت(ع) لإحياء التراث را نام برد[۴].
آثار
تألیف
- دراسة حول صيانة القرآن من التحريف عند الفريقين؛
- رد علی مقتل أميرالمؤمنين علي(ع)، لابن أبيالدنيا؛
- صفين، الأسباب و النتائج؛
- إبراهيم خليل الرحمن؛
- العبودية لله تعالی؛
- الوهابية دعوة أم فتنة[۵].
تحقیق
- جامع الأخبار، اثر شیخ محمد بن محمد سبزواری از اعلام قرن هفتم هجری (در هفته کتاب در جمهوری اسلامی ایران در فاصله 17 الی 23 جمادیالآخر 1416ق، بهعنوان بهترین عمل تحقیقی، برگزیده شد و محقق از جانب رئیس جمهور وقت ایران مرحوم هاشمی رفسنجانی، مورد تقدیر قرار گرفت)؛
- مكارم الأخلاق طبرسی؛
- أصل الشيعة و أصولها، اثر شیخ محمدحسین آل کاشفالغطاء؛
- الدنيا مزرعة الآخرة، اثر شهید ثانی؛
- دليل النص بخبر الغدير علی إمامة أميرالمؤمنين، اثر ابوالفتح کراجکی؛
- الرسالة الأولی في الغيبة، اثر شیخ مفید؛
- الرسالة الثانية في الغيبة، اثر شیخ مفید؛
- الرسالة الثالثة في الغيبة، اثر شیخ مفید؛
- الرسالة الرابعة في الغيبة، اثر شیخ مفید[۶].
تصحیح
- مصباح الزائر و جناح المسافر ابن طاوس؛
- الدروع الواقية ابن طاوس؛
- أعلام الورث امینالاسلام طبرسی؛
- أمالی شیخ صدوق؛
و...[۷].
مقدمهنگاری
- ارشاد شیخ مفید؛
- تذكرة الفقهاء علامه حلی؛
- قرب الإسناد حمیری؛
و...[۸].
