علمالهدی، محمد بن محسن
| محمد بن محسن علمالهدی | |
|---|---|
 علمالهدی، محمد بن محسن | |
| نام کامل | محمد بن محسن فیض کاشانی |
| نامهای دیگر | علمالهدی |
| لقب | علمالهدی |
| نام پدر | ملا محسن فیض کاشانی |
| ولادت | شب پنجشنبه اول ربیعالاول ۱۰۳۹ قمری (۱۰۰۸ شمسی / ۱۶۲۹ میلادی) |
| محل تولد | قم، ایران |
| محل زندگی | قم، کاشان |
| رحلت | ۱۹ جمادیالاول ۱۱۱۵ قمری |
| مدفن | کاشان، کنار مرقد پدرش فیض کاشانی |
| طول عمر | ۷۶ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | فقیه، محدث |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | فقه، حدیث، تفسیر، اخلاق |
| اساتید |
|
| شاگردان |
|
| برخی آثار |
|
محمد بن محسن فیض کاشانی (۱۰۳۹-۱۱۱۵ق)، معروف به علمالهدی، فقیه و محدث برجسته شیعه و فرزند علامه ملا محسن فیض کاشانی بود. وی در شب پنجشنبه اول ماه ربیعالاول سال ۱۰۳۹ق در شهر قم دیده به جهان گشود. پس از طی مراتب علم و تحصیل، به والاترین درجات در علوم مختلف دست یافت و در نشر آثار و اخبار شریفه مجاهدتهای فراوانی کرد. از اساتید او میتوان به ملا محمدحسن فیض، ملا عبدالله مجلسی (برادر علامه مجلسی)، محمدمهدی بیدگلی (از شاگردان شیخ بهایی)، محمدباقر سبزواری، علامه عبدالعصفور، سید نعمتالله موسوی و میر سید علی نواب اشاره کرد. وی به خاطر علاقهای که به نشر معارف اهلبیت(ع) داشت، در مجالس و محافل و تدریس برای طلاب و تدوین کتب حدیث و شرح کتابهای وزین حدیثی مانند اصول کافی و نهجالبلاغه فعالیت میکرد. از جمله شاگردان او میتوان به محمود کاشانی بیدگلی، ملا محمدرضا آرانی کاشانی، سید احمد حسینی راوندی، شیخ جمالالدین محمد قمی، محمدرفیع کاشانی و محمدحسین غفاری کاشانی اشاره کرد. علمالهدی در سختکوشی، ورع و پرهیزگاری اسطوره بود و به احیای نام و ذکر ائمه(ع) علاقه وافری داشت. از آثار ارزشمند او میتوان به «معادن الحکمة فی مکاتیب الائمة(ع)»، «عروة الإخبات فی ما یقال عند الأحوال و الأوقات»، شرح مفاتیح الشرایع، «الجامعة فی الأصول و الفروع و الأخلاق»، «تحفة الأبرار»، «أصولالدین»، «نضد الإیضاح»، «الوجیز فی تفسیر القرآن العزیز»، «زبور الهی»، حاشیه بر اصول کافی و شرح لطیف بر نهجالبلاغه اشاره کرد. وی سرانجام پس از ۷۶ سال در ۱۹ جمادیالاول سال ۱۱۱۵ق در کاشان وفات یافت و در کنار مرقد پدر بزرگوارش فیض کاشانی در جهت شمالی آن به خاک سپرده شد.
ولادت
در شب پنج شنبه اول ماه ربیعالاول سال 1039ق در شهر قم ديده به جهان گشود.
تحصیلات
وی پس از طى مراتب علم و تحصيل، به والاترين درجات در علوم مختلف دست يافت و در نشر آثار و اخبار شريفه، مجاهدت و تلاشهاى فراوانى كرد. ايشان به خاطر علاقهاى كه به نشر معارف اهلبيت داشتند، در مجالس و محافل و درس طلاب و تدوين كتب حديث و شرح كتابهاى وزين حديثى مثل اصول كافى و نهجالبلاغه، به فعاليت پرداختند. وى در سختكوشى، ورع و پرهيزگارى، اسطوره بوده و به احياء نام و ذكر ائمه(ع) ع لاقه وافرى داشت. علامه مدرس، وفات او را بين سالهاى 1112ق و 1123ق ذكر كردهاند. وى همنام پدرش بوده و پسر و پدر هر دو محمد ناميده شده بودند؛ هرچند پدر به محسن معروف بود.[۱]
اساتيد
مولى محمدحسن فيض، مولى عبدالله مجلسى برادر ملا محمدباقر مجلسی، محمدمهدى بيدگلى از شاگردان شیخ بهایی، محمدباقر سبزوارى، علامه عبدالعصفور، سيد نعمتالله موسوى، مير سيّد على نوّاب.
شاگردان
محمود كاشانى بيدگلى، مولى محمدرضا آرانى كاشانى، سيد احمد حسينى راوندى، شيخ جمالالدين محمد قمى، محمدرفيع كاشانى، محمدحسين غفّارى كاشانى.
وفات
او پس از 76 سال در 19 جمادی الاول سال 1115ق در کاشان وفات یافتند، مرقد این عالم جلیل کنار مرقد فیض کاشانی در جهت شمالی مرقد اوست.
آثار
شرح مفاتيح شرايع، الجامعه فى الاصول فى الفروع و الاخلاق، تحفه الابرار، اصولالدين، نضد الايضاح، الوجيز فى تفسير القرآن العزيز، زبور الهى، عروة الاخبار، حاشيه على اصول كافى، شرح لطيف على نهجالبلاغه، و...
پانویس
- ↑ علامه مدرسی، ریحانه الادب، ج ۲، ص ۱۳۲