پزشک پارسی (مروری بر زندگی و آثار جرجانی)

پزشک پارسی: مروری بر زندگی و آثار جرجانی تألیف حسین روح‌اللهی، زیر نظر علیرضا مختارپور قهرودی؛ کتابی است که به بررسی زندگی، تحصیلات، آثار و دیدگاه‌های پزشکی اسماعیل بن حسن جرجانی، پزشک برجستۀ ایرانی سدۀ پنجم و ششم هجری می‌پردازد.

پزشک پارسی: مروری بر زندگی و آثار جرجانی
پدیدآوران	روح‌اللهی، حسین (نویسنده) مختارپور قهرودی، علیرضا (زیر نظر)
ناشر	همشهری
مکان نشر	تهران
سال نشر	1389 ش.
چاپ	چاپ یکم
شابک	‎978-964-241-076-7
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	‏ج4ر9 / 144 R

ساختار

این کتاب در هشت فصل تنظیم شده است: خوارزم و شرایط سیاسی و اجتماعی آن، شرح حال جرجانی، آثار جرجانی، تاریخچۀ پزشکی در ایران و دیگر سرزمین‌های اسلامی، مؤلفه‌های طب سنتی پارسی در بیان جرجانی، دیدگاه جرجانی در بررسی مطالب مربوط به حفظ سلامتی، مروری بر پژوهش‌های نوین دربارۀ جرجانی، و فهرست واژگان کهن در آثار جرجانی.

گزارش کتاب

کتاب «پزشک پارسی» نوشته حسین روح‌اللهی، به زندگی و آثار اسماعیل بن حسن جرجانی، پزشک نامدار ایرانی می‌پردازد. سید اسماعیل بن حسن بن محمد بن محمود بن احمد جرجانی در سال ۴۳۴ قمری در جرجان (گرگان) به دنیا آمد. بر اساس شواهد تاریخی، تحصیلات خود را در طب نزد ابن ابی‌الصادق نیشابوری، ملقب به بقراط ثانی، به پایان رساند.

تحلیل آثار جرجانی نشان می‌دهد که وی بر آثار پیشینیان خود تسلط کامل داشته و از آنان تأثیر پذیرفته است. از پزشکان دورۀ اسلامی، به ابن‌ سینا، محمد بن زکریای رازی، ابوالحسن طبری ترنجی، احمد فرخ، عیسی صهاربخت و نیز به کتاب‌هایی چون «تذکرة الکحّالین» علی بن عیسی کحّال توجه داشته و از پزشکان یونانی، از جالینوس، بقراط و اهرن نام برده است. جرجانی علاوه بر طب، در علوم دینی نیز تحصیل کرده بود؛ به گفتۀ یاقوت حموی، وی شاگرد ابوالقاسم عبدالکریم قشیری بوده و به سمعانی اجازۀ روایت حدیث داده است.

از جمله آثار مهم جرجانی می‌توان به «ذخیرۀ خوارزمشاهی» (که هم به عربی و هم به فارسی نگاشته شده)، «خُفّی علایی»، «الاغراض الطبیة و المباحث العلائیة» و چندین اثر دیگر اشاره کرد. نویسنده در این کتاب ضمن معرفی این آثار و بررسی مؤلفه‌های طب سنتی پارسی در بیان جرجانی، دیدگاه‌های او را دربارۀ حفظ سلامتی نیز تحلیل کرده است.

منابع مقاله

پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات