زنان شاهنامه (نجاری)

زنان شاهنامه تألیف محمد نجاری و حسین صفی با ویراستاری سیاوش مرشدی؛ این کتاب به بررسی جامع شخصیت‌های زن در شاهنامه فردوسی پرداخته و ویژگی‌های نمایشی این شخصیت‌ها را تحلیل می‌کند.

زنان شاهنامه
پدیدآوران	نجاری، محمد (نویسنده) صفی، حسین (نویسنده) مرشدی، سیاوش (ویراستار)
ناشر	کتاب آمه
مکان نشر	تهران
سال نشر	۱۳۹۱
چاپ	اول
شابک	‎978-600-5757-81-1
موضوع	افروسی، ابوالقاسم. شاهنامه - شخصیت‌ها - زنان، زنان در ادبیات
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	PIR۴۴۹۶/ن۳ز۹

ساختار

این کتاب شامل یک پیشگفتار، دیباچه و هفده فصل است که هر فصل به یک شخصیت زن مهم شاهنامه اختصاص یافته است.

گزارش کتاب

کتاب «زنان شاهنامه» اثر محمد نجاری و حسین صفی، پژوهشی عمیق و نظام‌مند درباره جایگاه و نقش زنان در حماسه ملی ایران است. نویسندگان در این اثر با نگاهی تحلیلی به بررسی شخصیت‌های زن شاهنامه پرداخته‌اند و طیف متنوعی از زنان این اثر سترگ را - از رودابه و سیندخت تا شیرین - مورد بررسی قرار داده‌اند.

ویژگی بارز این کتاب، رویکرد نمایشی-دراماتیک به شخصیت‌های زن شاهنامه است. نویسندگان به خوبی نشان داده‌اند که چگونه این شخصیت‌ها از قابلیت‌های بالایی برای تبدیل شدن به شخصیت‌های نمایشی برخوردارند. به عنوان مثال، جریره با صحنه دراماتیک دریدن شکم پس از مرگ فرزند، یا سودابه با شخصیت پیچیده و فریبنده‌اش، می‌توانند مبنای تراژدی‌های قدرتمندی باشند.

کتاب با مقایسه نقش زنان در شاهنامه و حماسه‌های دیگر از جمله ایلیاد هومر، به تفاوت‌های بنیادین در نگرش به زن در فرهنگ ایرانی و یونانی اشاره می‌کند. برخلاف هلن در ایلیاد که نماد زن آتش‌افروز است، زنان شاهنامه عموماً نقش‌های سازنده و مثبت دارند.

در این اثر، زنان شاهنامه به چند دسته تقسیم شده‌اند: مادران قهرمانان (مانند رودابه و فرنگیس)، زنان سیاستمدار (مانند سیندخت)، زنان فریبکار (مانند سودابه)، و زنان جنگجو (مانند گردآفرید). نویسندگان با ذکر ابیات متعددی از شاهنامه، به تحلیل ویژگی‌های هر یک از این شخصیت‌ها پرداخته‌اند.

این کتاب منبع ارزشمندی برای پژوهشگران ادبیات حماسی، نمایشنامه‌نویسان و علاقه‌مندان به مطالعات جنسیتی در ادبیات کلاسیک فارسی محسوب می‌شود.

منابع مقاله

پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات