خاقانی: ساغر بلورین شکسته دل
| خاقانی: ساغر بلورین شکسته دل | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | ماهیار، عباس (نویسنده) |
| ناشر | خانه کتاب |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1391 |
| چاپ | اول |
| شابک | 978-600-222-067-7 |
| موضوع | خاقانی شروانی — نقد و تفسیر |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | PIR ۴۸۷۹/م۲خ۲۳ ۱۳۹۱ |
خاقانی: ساغر بلورین شکسته دل تألیف عباس ماهیار؛ اثر پژوهشی است که به بررسی زندگی، آثار و سبک شعری افضلالدین خاقانی شروانی، شاعر بزرگ قرن ششم هجری میپردازد.
ساختار
کتاب در شش فصل اصلی تنظیم شده است که هر فصل به یکی از جنبههای زندگی و شعر خاقانی اختصاص دارد: 1) روزگار خاقانی، 2) زندگی وی، 3) وضعیت علوم در عصر او، 4) آثار خاقانی، 5) موسیقی شعر وی، و 6) ویژگیهای ادبی و بلاغی شعر او.
گزارش کتاب
عباس ماهیار در این کتاب تحلیلی جامع از شخصیت و آثار خاقانی شروانی ارائه داده است. مؤلف ابتدا بستر تاریخی قرن ششم هجری و شرایط اجتماعی و سیاسی دوران زندگی این شاعر بزرگ را ترسیم میکند. در این بخش به موقعیت سیاسی سلجوقیان، شروانشاهیان و اتابکان آذربایجان که خاقانی با آنها در ارتباط بوده، پرداخته شده است.
ماهیار سپس به زندگی شخصی خاقانی و رویدادهای اثرگذار بر شعر او مانند جانکاهترین سانحه زندگیاش، مشکلات و گرفتاریهایش اشاره میکند. در ادامه، وضعیت علمی و آموزشی عصر خاقانی با تمرکز بر مدارس و خانقاههای آن دوره بررسی شده است.
یکی از بخشهای غنی کتاب، تحلیل آثار خاقانی شامل دیوان اشعار، تحفةالعراقین (ختمالغرایب) و منشآت اوست. ماهیار نشان میدهد چگونه خاقانی با وجود پیروی از مذهب شافعی و اشعری، در شعر خود از مضامین عرفانی و حکمتآمیز بهره گرفته است.
فصل پنجم به تکنیکهای موسیقایی شعر خاقانی در سه سطح بیرونی، کناری و درونی اختصاص دارد. ماهیار با تسلط بر بلاغت فارسی، نشان میدهد که چگونه خاقانی از آرایههای لفظی و معنوی برای غنای موسیقایی اشعارش استفاده کرده است.
فصل پایانی که مفصلترین بخش کتاب است، به تحلیل ویژگیهای سبکی خاقانی میپردازد. نویسنده در این بخش به بررسی تأثیر قرآن، حدیث، داستانهای پیامبران، اصطلاحات نجومی، طب سنتی و صنایع بلاغی در شعر خاقانی پرداخته و نمونههایی از قصاید و غزلیات او را تحلیل کرده است.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات