عظيمی، محمد بن علی

محمد بن علی تنوخی حلبی
نام کامل	أبو عبدالله محمد بن علي بن محمد بن أحمد بن نزار التنوخي الحلبي
نام‌های دیگر	ابن عظیمی
نسب	تنوخی
نام پدر	علی بن محمد
ولادت	۴۸۳ق
محل تولد	حلب، سوریه
محل زندگی	حلب و دمشق
رحلت	۵۵۶ق
طول عمر	۷۳ سال
دین	اسلام
پیشه	ادیب، شاعر، محدث
اطلاعات علمی
علایق پژوهشی	ادبیات عربی، حدیث
اساتید	نصر بن أحمد الفقيه أبو القاسم علي بن محسن التنوخي
شاگردان	ابن عساکر أبو سعد السمعاني

محمد بن علی تنوخی حلبی (۴۸۳-۵۵۶ق) معروف به ابن عظیمی، ادیب، شاعر و محدث برجسته حلب در قرن پنجم و ششم هجری بود که در حوزه‌های ادبیات عربی و حدیث فعالیت می‌کرد.

ولادت

أبوعبدالله محمد بن علي بن محمد بن أحمد بن نزار تنوخي حلبي در سال ۴۸۳ق در شهر حلب به دنیا آمد. او از خاندان تنوخی بود که در حلب و دمشق به علم و ادب شهرت داشتند.

تحصیلات

او در حلب پیش اساتید زمان علوم روز را آموخت و مدتی به تدریس کودکان پرداخت و سپس به دمشق سفر کرد و در آنجا با دانشمندان و ادیبان زمان خود ارتباط برقرار نمود و از آنها علم آموخت.

فعالیت‌ها

الف) تاریخ‌نگاری مهم‌ترین اثر او تاریخ حلب نام دارد از ابتدای آفرینش و تا سال ۵۳۸ هجری قمری (دوران مقتفی لامر الله) را روایت می‌کند. همچنین تاریخ عظیمی که بر پایه سالها نگاشته شده از دیگر کتابهای تاریخی ابن عظیمی است.

ب) حدیث و روایت اواز مشایخ حدیث در حلب بود و در سند روایات تاریخی ذکر شده است.

ج) ادبیات از جمله فعالیت‌های ادبی ابن عظیمی سرودن اشعار در مدح بزرگان دمشق و حلب همچنین تشکیل حلقه‌های ادبی در حلب بود. نمونه‌ای از اشعار او:

صبابة من حلال المال تكفيني

و بلغة من قوام العيش تكفيني

وفات

ابن العظیمی سرانجام در سال ۵۵۶ق درگذشت. محل دفن او دقیقاً مشخص نیست، اما احتمالاً در حلب به خاک سپرده شده است.

آثار

• التاریخ معروف به تاریخ عظیمی، که از تاریخ آدم شروع شده و تا پایان سال ۵۳۸ق ادامه می‌یابد.
• تاریخ حلب
• تذبیل علی تاریخ القلانسی.
• الثمرة:في التاریخ
• مسیرة الفرنج.

منابع مقاله

• عظيمی، محمد بن علی، تاريخ حلب، دمشق - سوریه، [بی نا]، 1984 میلادی
• ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، دمشق، دار الفکر، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
• صفدی، خلیل بن ایبک، الوافي بالوفيات، بیروت - لبنان، دار النشر فرانز شتاينر، 1381 هجری قمری|1962 میلادی
• عبدالحمید، صائب، معجم مؤرخي الشیعة: المؤلفون في التاریخ بالعربیة منذ القرن الأول حتی نهایة القرن الرابع عشر من الهجرة: الإمامیة - الزیدیة - الإسماعیلیة، قم - ایران، مؤسسة دائرة معارف الفقه الاسلامي، 1383 هجری شمسی|1424 هجری قمری|2004 میلادی
• حاجی خلیفه، مصطفی بن عبد الله، کشف الظنون عن أسامي الکتب و الفنون، بیروت - لبنان، دار إحياء التراث العربي
• کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین: تراجم مصنفی الکتب العربیه، بیروت - لبنان، دار إحياء التراث العربي، 1376 هجری قمری|1957 میلادی
• امین، محسن، أعیان الشیعة، دار التعارف للمطبوعات، 1362 هجری شمسی|1403 هجری قمری