شریفالرضی، محمد بن حسین
نام | شریف الرضی، محمد بن حسین |
---|---|
نامهای دیگر | رضی، ابوالحسن محمد بن حسین
سید رضی، محمد بن حسین شریف الرضی، ابوالحسن محمد بن حسین شریف رضی، محمد بن حسین |
نام پدر | ابواحمد حسين |
متولد | 359 ق |
محل تولد | بغداد |
رحلت | 394 ش یا 406 ق یا 1015 م |
اساتید | شيخ مفيد |
برخی آثار | تلخیص البیان في مجازات القرآن مصنف |
کد مؤلف | AUTHORCODE02336AUTHORCODE |
ابوالحسن، محمد بن حسين بن موسى موسوى بغدادى (۳۵۹ق-۴۰۶ق)، معروف به سيد رضى، فقیه، ادیب، شاعر، مفسر، نقابت علویان، گردآورنده نهجالبلاغه، برادر سید مرتضی
ولادت
در سال 359 هجرى در محله شیعه نشین کرخ بغداد به دنيا آمد. او از خانوادهاى شريف و اصيل و از نسل ائمه معصومين است و نسبش از طرف پدر به امام كاظم عليهالسلام و از طرف مادر به امام زينالعابدين عليهالسلام مىرسد.
پدرش ابواحمد حسين، ملقب به طاهر و ذوالمنقبتين از شخصيتهاى برجسته و مورد توجه حكومت و نقيب سادات و مسئول رسيدگى به شكايات مردم و امير حج بود. مادرش فاطمه دختر ابومحمد، حسين بن احمد بن محمد ناصر كبير، زنى دانشمند و با تقوا بود و شيخ مفيد كتاب «أحكام النساء» را به درخواست ايشان به نگارش درآوردند.
شبى شيخ مفيد فاطمه زهرا سلاماللهعليها را در خواب ديد كه دست امام حسن و امام حسين عليهماالسلام را در حالى كه دو كودك خردسال هستند گرفته و نزد او آورد و فرمود: «اى شيخ به اين دو كودك من علم فقه بياموز». صبح همان روز مادر سيد رضى و سيد مرتضى دست دو كودك خود را گرفته و نزد او آورده و گفت: «اى شيخ به اين دو كودك من علم فقه بياموز». شيخ مفيد از اين حادثه منقلب و گريان گشت و خواب خود را براى آنان تعريف كرده و مسئوليت تربيت و تعليم اين دو سيد بزرگوار را عهدهدار گرديد.
سيد رضى شخصيتى انديشمند و داراى قدرت هوش و دركى بالا بود. او مدرسهاى در شهر بغداد تأسيس كرد و به تربيت شاگردانى در علوم اسلامى پرداخت. كتابخانه بزرگى نيز براى استفاده شاگردان خود در آن مدرسه برپا نمود.
در سال 388 هجرى بهاءالدوله او را به جانشينى خود برگزيده و لباسهاى فاخرى به او هديه داده و او را به مقام رياست سادات و مسئول رسيدگى به شكايات مردم و امارت حج منصوب و او را به «شريف جليل» ملقب نمود. در سال 397 هجرى نيز از طرف بهاء الملك همين مقام به او داده شد.
اساتيد
سيد رضى نزد شخصيتهاى زير شاگردى كرد: شيخ مفيد، محمد بن موسى خوارزمى، على بن عيسى ربعى، ابوالفتح جنى موصلى، حسن بن عبدالله سيرافى.
وفات
وى در سن 47 سالگى و در روز یکشنبه، ششم محرم سال 406 ق در شهر بغداد رحلت كرد و و او را در خانه خود، نزدیک مسجد انباریین در محله کرخ بغداد، به خاک سپردند. گویند سیدمرتضی که طاقت دیدن جنازه برادر و به خاک سپردنش را نداشت، به حرم کاظمین رفت و فخرالملک، وزیر بهاءالدوله دیلمی، بر وی نماز گزارد.
امروزه زیارتگاهی منسوب به سیدرضی، نزدیک آستان کاظمین وجود دارد که با محلی که مورخان، به عنوان خانه و محل دفن سیدرضی در محله کرخ بغداد، مشخص کردهاند، قابل انطباق نیست؛ زیرا محله کرخ، در جنوب بغداد قرار داشته و مقابر قریش (آستان کاظمین امروزی)، در شمال بغداد واقع بوده است. اما دلیل مهمتر بر این مسئله، قول ابنخلکان در وفیات الاعیان است که پس از بیان دفن سیدرضی در خانهاش در کرخ بغداد، نوشته است که این خانه ویران شد و قبر سیدرضی در آن، از بین رفت.[۱]
آثار
مهمترين اثر سيد كتاب شريف نهجالبلاغه است كه با توجه به تبحر ادبى وى به جمعآورى سخنان فصيح و بليغ آن حضرت پرداخته است، آثار ديگرش خصائص الأئمه، تلخيص البيان عن مجاز القرآن، المجازات النبويه و حقايق التأويل في متشابه التنزيل است.
پانویس
وابستهها
فروغ فقه و ادب: زندگینامه فشرده علامه شریف رضی
أكذوبتان ... حول الشريف الرضي التقي الزاهد
شرح نهجالبلاغة (ابن ابيالحديد)
نهج البلاغة (با تحقیق قیس بهجت عطار)
ترجمه نهجالبلاغه؛ سروش خدا در سرود علی علیهالسلام
منهاج البراعة في شرح نهجالبلاغة (خویی)
شرح نهجالبلاغه (ابن میثم، ترجمه فارسی)
آفرینشهای هنری در گفتار نبوی (تلخیص و بازنویسی کتاب مجازات آثار نبوی)
منهاج البراعة في شرح نهجالبلاغة (راوندی)
شرح و ترجمه نهجالبلاغه (انصاری)
منهاج الولاية في شرح نهجالبلاغة
ترجمه و شرح نهجالبلاغه (فیضالاسلام)
نهجالبلاغه با ترجمه منظوم (امید مجد)
ترجمه نهج البلاغه (بر اساس نسخه سپهر)
ترجمه نهجالبلاغه (افتخارزاده)
ترجمه گویا و شرح فشردهای بر نهجالبلاغه
شرح نهجالبلاغة المقتطف من بحارالأنوار للعلامة المجلسي
نهجالبلاغة (تحقیق عطاردی قوچانی)
ترجمه نهجالبلاغه (آقامیرزایی)
تنبيه الغافلين و تذكرة العارفين
حقائق التأويل في متشابه التنزيل
حدائق الحقائق في شرح نهجالبلاغة
بحثی کوتاه پیرامون نهجالبلاغه و مدارک آن
منجی موعود از منظر نهجالبلاغه
نهجالسعادة في مستدرك نهجالبلاغة
نهجالبلاغة نبراس السیاسة و منهل التربیة (مقالات کنگره سوم)
ترجمه روان نهجالبلاغه (سید کاظم ارفع)
نهجالبلاغه سخنان امام علی(ع) (متن کامل ترجمه فارسی نهجالبلاغه، شامل: خطبهها نامهها و کلمات قصار)
نهجالبلاغه امیرالمؤمنین علی ابن ابیطالب قدسسره: با ترجمه فارسی (اردبیلی)
ترجمه نهجالبلاغه (انصاریان، ط. قدیم)
نهجالبلاغه: به ضمیمه فهرستهای موضوعی، اماکن و اشخاص (ترجمه زمانی)
کتاب نهجالبلاغه با ترجمه فارسی قرن پنجم و ششم
ترجمه نهجالبلاغه (محسن فارسی)
ترجمه و شرح نهجالبلاغه (آملی)
تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین
معارج نهجالبلاغة لعلي بن زید البیهقي الأنصاري
خورشید بی غروب، نهجالبلاغه با فهرستهای دهگانه
سخنان علی علیهالسلام از نهجالبلاغه (کمپانی)
شرح نهجالبلاغة (سید عباس موسوی)
شرح نهجالبلاغة (شارح قرن هشتم)
منهاج الولایة فی شرح نهجالبلاغة
نهجالبلاغة (بنیاد نهجالبلاغه)
ترجمه نهجالبلاغه (بر اساس نسخه اردبیلی)
ترجمه نهجالبلاغه (بر اساس نسخه انصاری)
ترجمه نهجالبلاغه (بر اساس نسخه شرقی)
نهجالبلاغه با ترجمه فارسی قرن پنجم و ششم
ترجمه کامل نهجالبلاغه (داریوش شاهین)
نهجالبلاغه (ترجمه کاظم عابدینی مطلق)
ترجمه و شرح نهجالبلاغه (مصطفی زمانی)
کتاب شریف نهجالبلاغه همراه با شرح محمد عبده (علیاصغر فقیهی)
نهجالبلاغه: مجموعهای از خطبهها، نامهها و پندهای امیرالمؤمنین علی علیهالسلام (امیر اسماعیلی)
نهجالبلاغه امیرالمؤمنین علیهالسلام (ترجمه علی شیروانی)
نهجالبلاغه (ترجمه مهدی شریعتی)
ترجمه نهجالبلاغه (علامه جعفری)
نهجالبلاغه به زبان فارسی ساده (ترجمه سید مهدی حجتی)
نهجالبلاغه منظوم (ترجمه علی توکلی)
حقائق التأویل في متشابه التنزیل
نهجالبلاغه (سخنان، نامهها و حکمتهای امیرالمؤمنین امام علی بن ابیطالب علیهالسلام
نهجالبلاغه (ترجمه کلمات قصار، صدرالدین بلاغی)
مفتاح السعادة في شرح نهجالبلاغة
نسخه ترجمه نهجالبلاغه (بر اساس ترجمه مکارم)
Imam Ali Nahjul Balagha Sermons,letters and Sayings
نهجالبلاغه: خطبهها، نامهها و حکمتهای حضرت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام
نهجالبلاغه با ترجمه استاد ولي
نهجالبلاغه و هو المختار من کلام امیرالمؤمنین عليهالسلام
[[نهجالبلاغة: و هو مجموع ما أختاره الشريف ابوالحسن محمد الرضي بن الحسن الموسوي من کلام اميرالمؤمنين أبيالحسن علي بن أبيطالب عليهالسلام (بیروت)]]
نهجالبلاغة مع ترجمه و حواشی مکمل
[[نهجالبلاغه:و بهامشه شرح الفارسی المنقول من منهاج البراعه و شرح النواب اللاهیجی مع دیوان المنسوب الی امیرالمؤمنین علیه السلم و ترجمه الدیوان منقول من شرح الدیوان للمیبدی]]
نهجالبلاغة: و هو مجموعة خطب مولانا أمیر المؤمنین(ع) و أوامره و کتبه و رسائله و حکمه و مواعظه