خوارزمی، محمد بن موسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{در دست ویرایش ۲|ماه=[[خرداد]]|روز=[[18]]|سال=[[1405]]|کاربر = کاربر:Hbaghizadeh}}
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = '''محمد بن موسی خوارزمی'''
| عنوان = '''محمد بن موسی خوارزمی'''
| تصویر = NUR06369.jpg
| تصویر = NUR00000.jpg
| اندازه تصویر =   
| اندازه تصویر =   
| توضیح تصویر =  
| توضیح تصویر =  
خط ۳۶: خط ۳۵:
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | ابوکامل شجاع بن اسلم (متأثر از آثار) | ابوریحان بیرونی (متأثر از آثار) | عمر خیام (متأثر از آثار)}}   
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | ابوکامل شجاع بن اسلم (متأثر از آثار) | ابوریحان بیرونی (متأثر از آثار) | عمر خیام (متأثر از آثار)}}   
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی | }}   
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی | }}   
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | الجبر و المقابلة | الزیج (اول و دوم) | صورة الارض | کتاب الحساب | کتاب التاریخ | کتاب الرخامة | العمل بالاسطرلاب | رسالة فی استخراج تاریخ الیهود}}   
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[الجبر و المقابلة]] | [[رسائل متفرقة في الهیئة]] | [[کتاب صورة الأرض من جغرافیة بطلیموس في «المدن و الجبال و البحار و الجزائر و الأنهار»]]| [[رسالة أبي‌بکر الخوارزمي رحمه‌الله إلی شیعة طبرستان الزیدیة]] | کتاب التاریخ | کتاب الرخامة | العمل بالاسطرلاب | رسالة فی استخراج تاریخ الیهود}}   
| سبک نوشتاری =  
| سبک نوشتاری =  
| وبگاه =  
| وبگاه =  
خط ۴۳: خط ۴۲:
}}
}}


'''محمد بن موسی خوارزمی''' (حدود ۱۶۴-۲۳۲ق)، ریاضی‌دان، اخترشناس، جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس نامدار ایرانی در نیمه دوم سده دوم و ربع نخست سده سوم قمری. وی واضع علم جبر، بنیانگذار روش‌های نظام‌مند حل مسائل (الگوریتم) و از بزرگترین دانشمندان بیت‌الحکمه در زمان خلافت مأمون عباسی بود. کتاب «الجبر و المقابلة» او پایه‌گذار علم جبر شد و قرن‌ها مرجع اصلی آموزش ریاضیات در اروپا بود. نام او در زبان‌های اروپایی به صورت Algorithm (الگوریتم) و Algebra (جبر) باقی مانده است.
'''محمد بن موسی خوارزمی''' (حدود ۱۶۴-۲۳۲ق)، ریاضی‌دان، اخترشناس، جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس نامدار ایرانی در نیمه دوم سده دوم و ربع نخست سده سوم قمری. وی واضع علم جبر، بنیانگذار روش‌های نظام‌مند حل مسائل (الگوریتم) و از بزرگترین دانشمندان بیت‌الحکمه در زمان خلافت مأمون عباسی بود. کتاب «[[الجبر و المقابلة]]» او پایه‌گذار علم جبر شد و قرن‌ها مرجع اصلی آموزش ریاضیات در اروپا بود. نام او در زبان‌های اروپایی به صورت Algorithm (الگوریتم) و Algebra (جبر) باقی مانده است.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۴۹: خط ۴۸:


==تحصیلات==
==تحصیلات==
خوارزمی در خوارزم دانش مقدماتی را فراگرفت و سپس به بغداد رفت و در بیت‌الحکمه به فعالیت علمی پرداخت. او از آثار یونانی (بطلمیوس، اقلیدس، دیوفانتوس) و منابع هندی بهره برد و با بهره‌گیری از آن‌ها، علوم ریاضی، نجوم، جغرافیا و تاریخ را به سطحی بی‌نظیر ارتقا داد.<ref name="جبر1">[https://noorlib.ir/book/view/112642?pageNumber=13 خوارزمی، محمد بن موسی، الجبر و المقابلة، ص13]</ref> برخی منابع احتمال داده‌اند که او در اندازه‌گیری درجه‌ای از محیط زمین که مأمون سفارش داده بود، شرکت داشته است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/112642?pageNumber=12 الجبر و المقابلة، ص12]</ref>
خوارزمی در خوارزم دانش مقدماتی را فراگرفت و سپس به بغداد رفت و در بیت‌الحکمه به فعالیت علمی پرداخت. او از آثار یونانی (بطلمیوس، اقلیدس، دیوفانتوس) و منابع هندی بهره برد و با بهره‌گیری از آن‌ها، علوم ریاضی، نجوم، جغرافیا و تاریخ را به سطحی بی‌نظیر ارتقا داد.<ref name="جبر1">[https://noorlib.ir/book/view/112642?pageNumber=13 خوارزمی، محمد بن موسی، الجبر و المقابلة، ص13]</ref> برخی منابع احتمال داده‌اند که او در اندازه‌گیری درجه‌ای از محیط زمین که مأمون سفارش داده بود، شرکت داشته است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/112642?pageNumber=12 خوارزمی، محمد بن موسی، الجبر و المقابلة، ص12]</ref>


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌ها==
خط ۵۹: خط ۵۸:


==وفات==
==وفات==
کدرباره تاریخ وفات خوارزمی اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع آن را بین سال‌های ۲۲۰ تا ۲۳۰ ق، برخی سال ۲۰۵ ق و قول مشهورتر پس از سال ۲۳۲ ق (۸۵۰ م) ذکر کرده‌اند.<ref name="ضحیانی" /> بر اساس گزارشی از طبری که در آن «محمد بن موسی الخوارزمی المجوسی القطربلی» در زمره منجمان حاضر بر بالین واثق (حک: ۲۲۷-۲۳۲ق) آمده، نالینو سال وفات او را پس از ۲۳۲ق دانسته است، اما برخی محققان این گزارش را مربوط به محمد بن موسی بن شاکر دانسته و آن را رد کرده‌اند.<ref name="دایرةالمعارف" />
درباره تاریخ وفات خوارزمی اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع آن را بین سال‌های ۲۲۰ تا ۲۳۰ ق، برخی سال ۲۰۵ ق و قول مشهورتر پس از سال ۲۳۲ ق (۸۵۰ م) ذکر کرده‌اند.<ref name="ضحیانی" /> بر اساس گزارشی از [[طبری، محمد بن جریر بن یزید|طبری]] که در آن «محمد بن موسی الخوارزمی المجوسی القطربلی» در زمره منجمان حاضر بر بالین واثق (دوران حکومت: ۲۲۷-۲۳۲ق) آمده، نالینو سال وفات او را پس از ۲۳۲ق دانسته است، اما برخی محققان این گزارش را مربوط به محمد بن موسی بن شاکر دانسته و آن را رد کرده‌اند.<ref name="دایرةالمعارف" />


==آثار==
==آثار==
خط ۹۵: خط ۹۴:
==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
* [[الجبر و المقابلة]]
* [[رسائل متفرقة في الهیئة]]
* [[کتاب صورة الأرض من جغرافیة بطلیموس في «المدن و الجبال و البحار و الجزائر و الأنهار»]]
* [[رسالة أبي‌بکر الخوارزمي رحمه‌الله إلی شیعة طبرستان الزیدیة]]
* [[احیا‌ء الجبر: درس‌ لکتا‌ب‌ الخوارزمی‌ فی‌ "الجبر و مقا‌بلة"]]
* [[احیا‌ء الجبر: درس‌ لکتا‌ب‌ الخوارزمی‌ فی‌ "الجبر و مقا‌بلة"]]
* [[کتاب صورة الأرض من جغرافیة بطلیموس في «المدن و الجبال و البحار و الجزائر و الأنهار»]]
* [[جبر و مقابله]]
* [[رسائل متفرقة في الهیئة]]
* [[رسالة أبي بکر الخوارزمي رحمه الله إلی شیعة طبرستان الزیدیة]]
* [[رسالة في استخراج تاريخ اليهود]]
* [[رسالة في استخراج تاريخ اليهود]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 تیر 1405]]
[[رده:مؤلفین-خرداد]]
[[رده:مؤلفین-خرداد]]