جرجانی، اسماعیل بن حسن: تفاوت میان نسخه‌ها

'''اسماعيل بن حسن بن محمد بن محمود بن احمد جرجانی''' (متوفای ۵۳۱ق)، پزشک نامدار ایرانی سده‌های پنجم و ششم هجری و از بزرگترین چهره‌های تاریخ طب در جهان اسلام است. وی احتمالاً در حدود سال ۴۳۴ق در گرگان زاده شد و مقدمات طب را در زادگاه خود فراگرفت. جرجانی در ۵۰۴ق به خوارزم رفت و مدتی سرپرستی داروخانه بهاءالدوله را بر عهده داشت. او سپس به مرو سفر کرد و تا پایان عمر در آن دیار ماند. جرجانی در علوم دینی نیز تحصیلاتی داشت و در نیشابور شاگرد ابوالقاسم عبدالکریم قشیری بود و از او روایت می‌کرد. مهم‌ترین اثر او «ذخیره خوارزمشاهی» بزرگترین دایرةالمعارف پزشکی به زبان فارسی است که در نه جلد و به‌درخواست قطبالدین محمد خوارزمشاه تألیف شد. دیگر آثار ارزشمند او عبارتند از: «الأغراض الطبیة و المباحث العلائیة» (خلاصه‌ای از ذخیره به زبان عربی)، «خفّی علائی» (خلاصه‌ای دیگر از ذخیره)، «یادگار» در پزشکی و داروسازی، «زبدة الطب» و کتاب‌هایی در تشریح، حفظ الصحه و اخلاق. جرجانی در آثار خود از پزشکان بزرگی چون ابن سینا، رازی، جالینوس و بقراط تأثیر پذیرفته و بر آنان استناد کرده است. وی سرانجام در ۵۳۱ق در مرو درگذشت.