۱۵۲٬۷۴۰
ویرایش
دائرةالمعارف الحسینیة؛ العامل السياسي لنهضة الحسين(ع): تفاوت میان نسخهها
دائرةالمعارف الحسینیة؛ العامل السياسي لنهضة الحسين(ع) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۷
، ۹ ژانویهبدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''العامل السياسي لنهضة الحسين'''، تألیف نویسنده معاصر، محمدصادق محمد | '''العامل السياسي لنهضة الحسين'''، تألیف نویسنده معاصر، [[کرباسی، محمدصادق|محمدصادق محمد الکرباسی]]، بخشی از «[[دائرةالمعارف الحسينية]]» است که به بررسی عامل سیاسی در نهضت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] میپردازد و بهعنوان تمهیدی برای ورود به نهضت حسینی در نظر گرفته شده است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
کتاب، مشتمل است بر: الآيات القرآنية، الحديث االشريف، مقدمه ناشر، تقدمه و موضوعات و عناوین متعدد و متنوع که هریک به جنبهای از سیاست و ارتباط آن با نهضت حسینی میپردازد. | کتاب، مشتمل است بر: الآيات القرآنية، الحديث االشريف، مقدمه ناشر، تقدمه و موضوعات و عناوین متعدد و متنوع که هریک به جنبهای از سیاست و ارتباط آن با نهضت حسینی میپردازد. | ||
این کتاب که بهعنوان جزء اول از «باب عامل سیاسی در نهضت امام حسین(ع)»، از ابواب مجموعه بزرگ دایرةالمعارف حسینی عرضه شده، چنانکه ناشر خاطرنشان کرده، نوعی زمینهسازی است برای دست یافتن به وضع نهضت حسینی. | این کتاب که بهعنوان جزء اول از «باب عامل سیاسی در نهضت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]]»، از ابواب مجموعه بزرگ دایرةالمعارف حسینی عرضه شده، چنانکه ناشر خاطرنشان کرده، نوعی زمینهسازی است برای دست یافتن به وضع نهضت حسینی. | ||
این جزء، در حقیقت جزء سیوپنجم از مجموعه مزبور است که تاکنون چاپ شده است<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ص8</ref>. | این جزء، در حقیقت جزء سیوپنجم از مجموعه مزبور است که تاکنون چاپ شده است<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ص8</ref>. | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
* مبحث سیاست: در این مبحث، موضوعاتی همچون: سیاست و فطرت، تعریف سیاست، محور سیاست، تشریع اسلامی، نظام، سیاست قضایی، سیاست داخلی و... مطرح میشود؛ مثلا در موضوع «تعریف سیاست»، تعاریف مختلفی از سیاست ارائه شده است؛ از جمله تدبیر امور، استصلاح خلق با ارشاد آنان به طریق منجی در دنیا و آخرت؛ به قول نویسنده اگر خواستی بگو: سیاست، یعنی فن حکومت و اداره اعمال داخلی و خارجی دولت و تدبیر معاش بر پایه سنن عدل و استقامت. | * مبحث سیاست: در این مبحث، موضوعاتی همچون: سیاست و فطرت، تعریف سیاست، محور سیاست، تشریع اسلامی، نظام، سیاست قضایی، سیاست داخلی و... مطرح میشود؛ مثلا در موضوع «تعریف سیاست»، تعاریف مختلفی از سیاست ارائه شده است؛ از جمله تدبیر امور، استصلاح خلق با ارشاد آنان به طریق منجی در دنیا و آخرت؛ به قول نویسنده اگر خواستی بگو: سیاست، یعنی فن حکومت و اداره اعمال داخلی و خارجی دولت و تدبیر معاش بر پایه سنن عدل و استقامت. | ||
نویسنده به تعاریف دانشمندان اسلامی و غیره اشاره میکند و خاطرنشان مینماید که برخی از مسلمانان آن را بهاختصار اداره بلاد و عباد دانستهاند. | نویسنده به تعاریف دانشمندان اسلامی و غیره اشاره میکند و خاطرنشان مینماید که برخی از مسلمانان آن را بهاختصار اداره بلاد و عباد دانستهاند. | ||
وی سپس نتیجه میگیرد که مورد بحث در اینجا نظام سیاسی و سلطه سیاسی است، نه غیر این دو. ایشان در ادامه، بهترین تعریف را تدبیر امور دولت میداند<ref>ر.ک: متن کتاب، ص19-22</ref>. | وی سپس نتیجه میگیرد که مورد بحث در اینجا نظام سیاسی و سلطه سیاسی است، نه غیر این دو. ایشان در ادامه، بهترین تعریف را تدبیر امور دولت میداند<ref>ر.ک: متن کتاب، ص19-22</ref>. | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۴: | ||
یا در موضوع «آزادی عقیده و فکر»، تأکید میشود که آدمی مادامی که از اندیشه و خرد بهره میبرد، حق دارد از هر عقیدهای که خواست بهرهور شود و هرچه را خواست بیهیچ اجبار یا اکراهی برگزیند. این آزادی از جمله آزادیهای خاص شخصی بشمار می آید. البته نویسنده محترم ناگزیر شده این بحث را بهگونهای مطرح کند که با احکام فقهی در مورد ارتداد و کیفر خارج شدن از دین اسلام، سازگار درآید<ref> ر.ک: همان، ص101-103</ref>. | یا در موضوع «آزادی عقیده و فکر»، تأکید میشود که آدمی مادامی که از اندیشه و خرد بهره میبرد، حق دارد از هر عقیدهای که خواست بهرهور شود و هرچه را خواست بیهیچ اجبار یا اکراهی برگزیند. این آزادی از جمله آزادیهای خاص شخصی بشمار می آید. البته نویسنده محترم ناگزیر شده این بحث را بهگونهای مطرح کند که با احکام فقهی در مورد ارتداد و کیفر خارج شدن از دین اسلام، سازگار درآید<ref> ر.ک: همان، ص101-103</ref>. | ||
یا در موضوع «انتخابات»، خاطرنشان شده که انتخابات با مضمون رایج امروزینش، در قرون گذشته نبوده و جزو امور مستحدثه است، ولی مسلمانان شکلی دیگر از آن را که نزدیک به شکل امروزین آن است، میشناختهاند و آن در موردی است که مسلمانان نص محمدی را – آنگونه که امامیه بر آن اجماع دارد – کنار نهادند؛ درنتیجه ائمه اهلبیت(ع) آنگاه که حضرت علی(ع) در سال 36ق، به اصرار امت، متولی امر حکومت شد، با آن شکل موافقت کردند و آن شکل بدین صورت بود که اهل حل و عقد و مردم مدینه بهاعتبار اینکه مدینه مرکز وحی و دولت بود و آنان نزدیکترین مردم به مصادر شریعت و فهم آن بودند، برای خویش حاکمی را برگزیده و با وی بیعت کردند، سپس آن را بر همه مردم برای بیعت گرفتن از آنان، در تمام نقاط جهان اسلام، عرضه نمودند<ref> ر.ک: همان، ص120</ref>. | یا در موضوع «انتخابات»، خاطرنشان شده که انتخابات با مضمون رایج امروزینش، در قرون گذشته نبوده و جزو امور مستحدثه است، ولی مسلمانان شکلی دیگر از آن را که نزدیک به شکل امروزین آن است، میشناختهاند و آن در موردی است که مسلمانان نص محمدی را – آنگونه که امامیه بر آن اجماع دارد – کنار نهادند؛ درنتیجه ائمه اهلبیت(ع) آنگاه که [[امام علی علیهالسلام|حضرت علی(ع)]] در سال 36ق، به اصرار امت، متولی امر حکومت شد، با آن شکل موافقت کردند و آن شکل بدین صورت بود که اهل حل و عقد و مردم مدینه بهاعتبار اینکه مدینه مرکز وحی و دولت بود و آنان نزدیکترین مردم به مصادر شریعت و فهم آن بودند، برای خویش حاکمی را برگزیده و با وی بیعت کردند، سپس آن را بر همه مردم برای بیعت گرفتن از آنان، در تمام نقاط جهان اسلام، عرضه نمودند<ref> ر.ک: همان، ص120</ref>. | ||
نویسنده محترم، در ذیل عنوان «عملنا في هذ الباب»، توضیحی کلی را پیرامون منهج خویش در این نوشتار عرضه کرده و خاطرنشان نموده است که: «ما اولا یک مقدمه زمینهساز را برای مطاالعه و پژوهش امور مرتبط با موضوع سیاست (از قبیل تعریف سیاست و پایهها و سمتوسوها و تاریخ و تطور و... آن) عرضه کردهایم و ثانیا با مباحث خویش، بر سیاست دولت اسلامی و شرایط و ظرفیتهای آن، از دوره آغازین تا زمان شهادت امام حسین(ع) که در هفت مرحله زیر خلاصه میشود، پرتو افکندهایم: | نویسنده محترم، در ذیل عنوان «عملنا في هذ الباب»، توضیحی کلی را پیرامون منهج خویش در این نوشتار عرضه کرده و خاطرنشان نموده است که: «ما اولا یک مقدمه زمینهساز را برای مطاالعه و پژوهش امور مرتبط با موضوع سیاست (از قبیل تعریف سیاست و پایهها و سمتوسوها و تاریخ و تطور و... آن) عرضه کردهایم و ثانیا با مباحث خویش، بر سیاست دولت اسلامی و شرایط و ظرفیتهای آن، از دوره آغازین تا زمان شهادت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] که در هفت مرحله زیر خلاصه میشود، پرتو افکندهایم: | ||
# عهد رسول اکرم (1-11ق/622-632م)؛ | # عهد رسول اکرم (1-11ق/622-632م)؛ | ||
# عهد ابوبکر (11-13ق/632-634م)؛ | # عهد ابوبکر (11-13ق/632-634م)؛ | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۲: | ||
# عهد عثمان بن عفان (23-35ق/644-656م)؛ | # عهد عثمان بن عفان (23-35ق/644-656م)؛ | ||
# عهد علی بن ابیطالب (35-40ق/656-661م)؛ | # عهد علی بن ابیطالب (35-40ق/656-661م)؛ | ||
# عهد معاویة بن ابیسفیان و حسن بن علی (36-60ق/656-680م) و (40-50ق/661-670م)؛ | # عهد معاویة بن ابیسفیان و [[امام حسن علیهالسلام|حسن بن علی]] (36-60ق/656-680م) و (40-50ق/661-670م)؛ | ||
# عهد حسین بن علی و یزید بن معاویه (50-61ق/670-680م) و (60-64ق/680-683م). | # عهد [[امام حسین علیهالسلام|حسین بن علی]] و یزید بن معاویه (50-61ق/670-680م) و (60-64ق/680-683م). | ||
در هریک از مراحل مزبور به شیوه موضوعی، جوانب مختلف، از قبیل نظام، سیاست داخلی و خارجی و دفاع و اقتصاد و... را مورد بحث قرار دادهایم»<ref>ر.ک: همان، ص221-223</ref>. | در هریک از مراحل مزبور به شیوه موضوعی، جوانب مختلف، از قبیل نظام، سیاست داخلی و خارجی و دفاع و اقتصاد و... را مورد بحث قرار دادهایم»<ref>ر.ک: همان، ص221-223</ref>. | ||