۱۶۱٬۰۹۷
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
| نسب = از قبیله برلاس (ارلاس) ترکان جغتایی | | نسب = از قبیله برلاس (ارلاس) ترکان جغتایی | ||
| نام پدر = میرزا عبدالخالق | | نام پدر = میرزا عبدالخالق | ||
| ولادت = | | ولادت = ۱۰۵۴ قمری / ۱۶۴۴ میلادی | ||
| محل تولد = عظیمآباد هندوستان (پتنه کنونی) | | محل تولد = عظیمآباد هندوستان (پتنه کنونی) | ||
| کشور تولد = | | کشور تولد = هند | ||
| محل زندگی = | | محل زندگی = دهلی، لاهور | ||
| رحلت = | | رحلت = ۴ صفر ۱۱۳۳ قمری / ۲۴ نوامبر ۱۷۲۰ میلادی | ||
| شهادت = | | شهادت = | ||
| مدفن = خانهاش در دهلی (منتقل شده به محله جغتاییهای قریه «خواجه رواش» در شمال کابل) | | مدفن = خانهاش در دهلی (منتقل شده به محله جغتاییهای قریه «خواجه رواش» در شمال کابل) | ||
| طول عمر = | | طول عمر = ۷۹ سال | ||
| نام همسر = | | نام همسر = | ||
| فرزندان = | | فرزندان = | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| درجه علمی = | | درجه علمی = | ||
| دانشگاه = | | دانشگاه = | ||
| علایق پژوهشی = | | حوزه = | ||
| علایق پژوهشی = الهیات، ریاضیات، طبیعیات، طب، نجوم، رمل، جفر، تاریخ، موسیقی | |||
| منصب = | | منصب = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | شاه قاسم هواللهی | شاه کابلی | شاه فاضل | شیخ کمال بهاری}} | ||
| مشایخ = | | مشایخ = | ||
| معاصرین = | | معاصرین = | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان بیدل دهلوی]] | [[مثنوی عرفان]] | [[چهار عنصر]] | [[نکات]]}} | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان بیدل دهلوی]] | [[مثنوی عرفان]] | [[چهار عنصر بیدل]] | [[نکات]] | [[محیط اعظم]] (مثنوی) | [[طلسم حیرت]] (مثنوی) | [[طور معرفت]] (مثنوی) | [[رقعات]]}} | ||
| سبک نوشتاری = سبک هندی | | سبک نوشتاری = سبک هندی | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۳: | ||
}} | }} | ||
'''ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی''' (۱۰۵۴-۱۱۳۳ق | '''ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی''' (۱۰۵۴-۱۱۳۳ق)، متخلص به «بیدل»، شاعر پارسیسرای هند و صوفی و نماینده برجسته سبک هندی است. وی در الهیات، ریاضیات، طبیعیات، طب، نجوم، رمل، جفر، تاریخ و موسیقی دست داشت و بهجز بنگالی که زبان مادری او بود، به زبانهای فارسی، اردو و سانسکریت نیز تسلط داشت. بیدل در سال ۱۰۵۴ق/۱۶۴۴م در عظیمآباد هندوستان (پتنه کنونی) متولد شد. پدرش میرزا عبدالخالق، از قبیله برلاس ترکان جغتایی و منشیای صوفیمسلک بود. بیدل پیش از رسیدن به پنجسالگی پدر و پس از یک سال و نیم مادرش را از دست داد و سرپرستی او را عمویش میرزا قلندر برعهده گرفت. در دهسالگی به سفارش عمو، به حلقه درویشان پیوست. در ۱۰۶۹ق در ۱۷ سالگی به سپاهیان میرزا عبداللطیف پیوست اما پس از مدتی آنان را رها کرد و همراه دایی خود میرزا ظریف به شهر «کَتَک» رفت و چهار سال نزد او به سر برد. در این زمان با تخلص «رمزی» به شاعری پرداخت و سپس تخلص «بیدل» را برگزید. پس از درگذشت میرزا ظریف در ۱۰۷۵ق، به دهلی رفت و به حلقه ارادتمندان شاه کابلی پیوست. کمکم توجه حکمرانان هند را جلب کرد و از حمایت امیر کامگار خان و عاقل خان رازی برخوردار شد. در ۱۰۸۰ق ازدواج کرد اما صاحب فرزندی نشد. خانه او در دهلی محل تجمع یاران شاعر بود و نخستین هسته مجالس «بیدلخوانی» را تشکیل میداد. او در اواخر عمر بهدنبال قتل محمدفرخسیر (از حاکمان حامی وی) به لاهور گریخت و نزدیک دو سال در آنجا زیست و سپس به دهلی بازگشت. بیدل در بیشتر قالبهای شعر فارسی طبعآزمایی کرده و شمار ابیات غزلیات او بالغ بر ۳۵ هزار بیت است. مثنویهایش حدود ۲۴ هزار بیت و ابیات قصاید، ترکیببندها و رباعیاتش نیز به ۱۱ هزار بیت میرسد. از آثار منظوم او میتوان به دیوان غزلیات، مثنویهای «محیط اعظم»، «طلسم حیرت»، «طور معرفت» و «عرفان» و از آثار منثور به «چهار عنصر»، «رقعات» و «نکات» اشاره کرد. وی سرانجام در چهارم صفر ۱۱۳۳ق در دهلی درگذشت و در خانهاش به خاک سپرده شد، اما بعداً پیکر او را به محله جغتاییهای قریه «خواجه رواش» در شمال کابل منتقل کردند. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۸: | ||
==شعر== | ==شعر== | ||
بیدل در بیشتر قالبهای شعر فارسی طبع سخنوری خود را آزموده، بهنحویکه در کنار 35 هزار بیت غزل، 22 هزار بیت مثنوی سروده است و شمار ابیات قصاید، ترکیببندها، قطعات و رباعیات او نیز به 11 هزار بیت میرسد، اما آنچه باعث اهمیت شعر بیدل شده است و جلوهگاه هنر شعری او را تشکیل میدهد، غزلهای اوست<ref>ر.ک: همان، ص366</ref>. | بیدل در بیشتر قالبهای شعر فارسی طبع سخنوری خود را آزموده، بهنحویکه در کنار 35 هزار بیت غزل، 22 هزار بیت مثنوی سروده است و شمار ابیات قصاید، ترکیببندها، قطعات و رباعیات او نیز به 11 هزار بیت میرسد، اما آنچه باعث اهمیت شعر بیدل شده است و جلوهگاه هنر شعری او را تشکیل میدهد، غزلهای اوست<ref>ر.ک: همان، ص366</ref>. | ||
از بیدل آثار بسیاری به نظم و نثر بر جای مانده است که بارها در هندوستان، پاکستان، ایران و تاجیکستان به چاپ رسیده است. کلیات بیدل میان سالهای ۱۳۴۱–۱۳۴۴ش در کابل، در سه جلد شعر به انضمام یک جلد نثر، به چاپ رسیده است. چاپ جدیدی از آن نیز به اهتمام اکبر بهداروند و پرویز عباسی داکانی، در ۱۳۷۶ش در تهران در سه مجلد منتشر شده است. | |||
==آثار منظوم== | ==آثار منظوم== | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۵: | ||
# «چهار عنصر»؛ | # «چهار عنصر»؛ | ||
# «رقعات»؛ | # «رقعات»؛ | ||
# «نکات»<ref>ر.ک: همان، ص367-68</ref>. | # «نکات»<ref>ر.ک: همان، ص367-68</ref>.<ref> ر.ک: عباسی داکانی، پرویز، ج5، ص134-135</ref> | ||
==پانویس == | ==پانویس == | ||
| خط ۹۶: | خط ۹۹: | ||
[[احوال و آثار میرزا عبدالقادر بیدل]] | [[احوال و آثار میرزا عبدالقادر بیدل]] | ||
[[کلیات میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی]] | |||
[[کلیات ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل]] | |||
[[ديوان بيدل: غزليات]] | |||
[[آواز بيدل: نثر ادبي (رقعات - نکات - اشارات - چهار عنصر)]] | |||
[[شعله آواز: (مثنویهای بيدل دهلوی)]] | |||
[[مثنوی محیط اعظم]] | |||
[[دیوان مولانا بیدل دهلوی]] | |||
[[مناقب آل ابیطالب در شعر فارسی]] | |||
[[اصطلاحات نسخه پردازی در دیوان بیدل دهلوی (1133 - 1054ق | 1720 - 1644م)]] | |||
[[گزیده رباعیات بیدل]] | |||
[[مرقع صد رنگ]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:شاعران]] | [[رده:شاعران]] | ||