ترکعلیشاه ترکی: تفاوت میان نسخه‌ها

| اساتید = گل محمدخان ناطق مکرانی، شهاب‌الدین واثق هراتی، مولوی رکنالدین مکمل نورمحلی، امام بخش صهبایی دهلوی، میرعلی اوسط لکهنویی  

| آثار = گلشن معنی، فرخ‌نامه، ساقی‌نامه، رساله منظوم بدر حسین، مثنوی صورت سرمد، گلزار محبت

'''مولوی ترک‌علی‌شاه قلندر نورمحلی''' (1242-1332ق/1826-1914م) متخلص به ترکی،  سیاح، نویسنده و شاعر فارسی‌گوی شبه‌قاره.  

 

نسبت او، بنابر آنچه خود در مقدمۀ تذکرۀ سخنوران چشم دیده آورده است، به چند واسطه به فردوسی طوسی می‌رسد. نیای او، آباوان، همراه نادرشاه افشار(1100-1160ق) از هرات به لاهور رفت و در آنجا اقامت گزید. پس از آن پدرش در نورمحل، از توابع لاهور مقیم شد. او که به 7 زبان سخن می‌گفت، شعر و شاعری را نمی‌پسندید و پسر را از بابت پرداختن به شاعری ملامت می‌کرد. ترکی تا 40 سالگی در زادگاه خود، نورمحل، به کسب دانش پرداخت.  

شعر پارسی را از گل محمدخان ناطق مکرانی(د 1264ق) آموخت و از محضر سخنورانی چون شهاب‌الدین واثق هراتی، مولوی رکن‌الدین مکمل نورمحلی و امام بخش صهبایی دهلوی کسب فیض نمود. علاوه بر این، شعر ریخته(اردو) را از میرعلی اوسط لکهنویی، متخلص به رشک آموخت. او در 40 سالگی از لردمایو، فرماندار کل انگلیسی هند و راجگان آن دیار لقب امیرالشعرایی گرفت.

 

از ترکی، پسری به‌نام فتح محمد متخلص به قیصر و دو دختر به نام بسم‌الله بیگم، متخلص به عصمت و خیرالنسابیگم، متخلص به عفت در سخنوران چشم دیده نام برده شده است که هر 3 به فارسی شعر می‌سروده‌اند.

مشهورترین اثر ترکی نورمحلی تذکرۀ سخنوران چشم دیده است که در آن، نویسنده به معرفی 230 شاعر پرداخته که خود آنها را به چشم دیده، و با بسیاری از آنان مراوده داشته است. این تذکره، به لحاظ احتوا بر شرح احوال برخی از سخنوران که در اوایل سدۀ 14ق در حیدرآباد دکن می‌زیسته‌اند و در تذکرۀ دیگری معرفی نشده‌اند، نیز حائز اهمیت است. ترتیب تذکره الفبایی است که با میرمحبوب‌علی خان بهادر، متخلص به «آصف» آغاز و با یاورالدین لاهوری، متخلص به «یاور» پایان می‌یابد. تذکره به نثری ساده و روان نوشته شده است<ref>مسعودی، عبدالله، ج 15، ص180-181</ref>.