شرح مختصر التصريف العزي في فن الصرف لمسعود بن‌ عمر سعدالدین‌ التفتا‌زاني‌: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۶: خط ۲۶:
}}
}}


'''شرح مختصر التصريف العزي في فن الصرف لمسعود بن عمر سعدالدين التفتازاني'''، شرحی از [[تفتازانی، مسعود بن عمر|مسعود بن عمر تفتازانی]] (722-792ق)، اديب، متكلم و منطق‌دان سده 8ق، بر کتاب مختصر التصریف [[عبدالوهاب بن ابراهیم زنجانی]] ملقب به عزالدین ابوالمعالی خزرجی زنجانی، اديب و عالم صرف و نحو در قرن هفتم، در موضوع علم صرف عربی.
'''شرح مختصر التصريف العزي في فن الصرف لمسعود بن عمر سعدالدين التفتازاني'''، شرحی از [[تفتازانی، مسعود بن عمر|مسعود بن عمر تفتازانی]] (722-792ق)، اديب، متكلم و منطق‌دان سده 8ق، بر کتاب مختصر التصریف [[عبدالوهاب بن ابراهیم زنجانی]] ملقب به عزالدین ابوالمعالی خزرجی زنجانی، اديب و عالم صرف و نحو در قرن هفتم، در موضوع علم صرف عربی است.


کتاب تصریف عزی باوجود مختصر بودن آن، دارای عباراتی بلند و دقیق است، و همین علت سبب شده تا این کتاب مورد عنایت و توجه علماء و بزرگان قرار گیرد و شروح و حواشی و تعلیقات فراوانی در باره آن نوشته شود، همچنان که [[حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله|حاجی خلیفه]] در  کتاب [[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|کشف الظنون]] چندین شرح این کتاب را نام برده است. <ref> ر.ک: مقدمه، ص10-11</ref> البته دو شرح [[تفتازانی، مسعود بن عمر|سعدالدين تفتازانی]] و [[جرجانی، علی بن محمد|مير سيد شريف جرجانی]] مشهورترین شروح تصریف است.
کتاب تصریف عزی باوجود مختصر بودن آن، دارای عباراتی بلند و دقیق است، و همین علت سبب شده تا مورد عنایت و توجه علماء و بزرگان قرار گیرد و شروح، حواشی و تعلیقات فراوانی در باره آن نوشته شود، همچنان که [[حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله|حاجی خلیفه]] در  کتاب [[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|کشف الظنون]] چندین شرح را نام برده است. <ref> ر.ک: مقدمه، ص10-11</ref> البته دو شرح [[تفتازانی، مسعود بن عمر|سعدالدين تفتازانی]] و [[جرجانی، علی بن محمد|مير سيد شريف جرجانی]] مشهورترین شروح تصریف است.


کلمه تصریف مصدر باب تفعیل، دلالت بر کثرت و مبالغه می‌کند، در لغت عرب به معنای تغییر دادن و دگرگون کردن است<ref> ر.ک: متن، ص24</ref>  و در اصطلاح علم صرف عبارت است از نقل دادن یک اصل به مثال‌های گوناگون برای معنای مقصودی که حاصل نمی شود آن معانی جز با آن مثال‌ها.<ref> ر.ک: متن، ص25</ref>  
کلمه تصریف مصدر باب تفعیل، دلالت بر کثرت و مبالغه می‌کند، در لغت عرب به معنای تغییر دادن و دگرگون کردن است<ref> ر.ک: متن، ص24</ref>  و در اصطلاح علم صرف عبارت است از تغییر دادن یک اصل(مصدر) به صیغه‌ها و بناهای گوناگون برای معنای مقصودی که آن معانی جز با صیغه‌ها و بناها حاصل نمی شود.<ref> ر.ک: متن، ص25</ref>  
 
در این اثر طبق معمول کتاب‌های علم صرف، اقسام فعل و اسم مورد بحث قرار گرفته است.
 
فهرست محتوا و فهرست‌های آیات قرآن، قرائت‌های قرآن، احادیث، شعر، اعلام و قبائل، مذاهب نحوی، جای‌ها و کتابنامه در پایان کتاب آمده است.


در این کتاب به اقسام فعل و اسم، شامل فعل‌های ثلاثی مجرد، رباعی مجرد<ref> ر.ک: متن، ص35</ref> ، ثلاثی و رباعی مزید فیه<ref> ر.ک: متن، ص43</ref> و ابواب آنها، سالم و غیر سالم<ref> ر.ک: متن، ص30</ref>، متعدی و لازم<ref> ر.ک: متن، ص44</ref> ، ماضی <ref> ر.ک: متن، ص47</ref> و مضارع<ref> ر.ک: متن، ص55</ref> ، مجهول و معلوم، منصوب و مجزوم، امر<ref> ر.ک: متن، ص69</ref>، اسم فاعل و مفعول<ref> ر.ک: متن، ص88</ref>، مضاعف<ref> ر.ک: متن، ص99</ref>، معتلات<ref> ر.ک: متن، ص105</ref>، اسم زمان و مکان<ref> ر.ک: متن، ص187</ref>، اسم آلت<ref> ر.ک: متن، ص188</ref>، اسم مره<ref> ر.ک: متن، ص191</ref> و اسم هیئت<ref> ر.ک: متن، ص192</ref> مدنظر قرار گرفته است.


==پانویس ==
==پانویس ==
خط ۴۴: خط ۴۷:
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:مقالات خرداد 01 باقی زاده]]
[[رده:مقالات خرداد 01 باقی زاده]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده1]]                 
[[رده:مقالات بازبینی شده1]]                 
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]                 
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]                 
[[رده:مقالات کامل آبان ماه باقی زاده]]
[[رده:مقالات کامل آبان ماه باقی زاده]]
۱٬۹۴۴

ویرایش