بيان المختصر شرح مختصر ابن الحاجب: تفاوت میان نسخه‌ها

[[اصفهانی، محمود بن عبدالرحمن]] (شارح)

|زبان  

| کد کنگره =‏

| موضوع = اصول فقه اهل سنت - قرن 7 ق.

|ناشر  

| مکان نشر =عربستان

| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE56880AUTOMATIONCODE

| شابک =

| تعداد جلد =3

| کتابخوان همراه نور =

| کد پدیدآور =45323

| پیش از =

}}

'''بيان المختصر'''، اثر [[اصفهانی، محمود بن عبدالرحمن|شمس‌الدین ابوالثناء محمود بن عبدالرحمن بن احمد اصفهانی]] (متوفی 749ق)، شرحی است بر کتاب «مختصر ابن الحاجب في الأٌصول المسمی مختصر منتهی السؤل والأمل في علم الأصول والجدل» [[ابن حاجب، عثمان بن عمر|ابوعمرو جمال‌الدین عثمان بن عمر]]، معروف به [[ابن حاجب، عثمان بن عمر|ابن حاجب]] (570-‌646ق) که با تحقیق محمد مظهر بقا، به چاپ رسیده است.

# ارائه تحلیل منطقی برای مسائل و دلایل.

# تحریر محل نزاع و تفصیل اقوال، در صورت متشعب بودن مسائل و موضوعات.

# در صورتی که عبارت متن، دارای احتمالات مختلف بوده، به ذکر آن احتمالات، پرداخته شده است؛ به‌عنوان مثال، ابن حاجب در مسئله‌ای، چنین گفته است: «إذا أفتی واحد، وعرفوا به ولم ينكره أحد قبل استقرار المذاهب، فإجماع أو حجة وعن الشافعي: ليس إجماعا ولاحجة وعنه خلافه» که شارح به احتمالات موجود در مورد واژه «خلافه»، با این عبارت، اشاره کرده است: «إجماع وحجة وإجماع لا حجة وحجة لا إجماع». در صورتی که در شرح العضد، این مطلب رها گردیده و فقط به عبارت «روي عنه خلافه»، اکتفا شده است.

# در مواردی که [[ابن حاجب، عثمان بن عمر|ابن حاجب]]، از عبارات مخل به مقصود، استفاده کرده، شارح آن را تذکر داده است؛ به‌عنوان مثال، در عبارت متن، چنین آمده است: «الحقيقة: اللفظ المستعمل في وضع أول» و شارح، به تساهل موجود در این عبارت، چنین اشاره کرده است: «وقوله: «في وضع»، أي في ما وضع‌ له وفيه تساهل، يتناول ما وضع‌ له لغة وعرفا وشرعا والمفهوم المجازي؛ لأنه يصدق علی كل منها أنه موضوع‌له».