۱۹٬۸۸۴
ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'میرزای شیرازی، محمدحسن بن محمود' به 'میرزای شیرازی، سید محمدحسن') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
| مکان نشر =تهران - ایران | | مکان نشر =تهران - ایران | ||
| سال نشر = 1415 ق | | سال نشر = 1415 ق | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE02768AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE02768AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =1 | | چاپ =1 | ||
| تعداد جلد =2 | | تعداد جلد =2 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =02768 | ||
| کتابخوان همراه نور =02768 | | کتابخوان همراه نور =02768 | ||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۱: | ||
== گزارش محتوا == | == گزارش محتوا == | ||
مقدمه، 11 امر را در بر دارد به اين شرح: امر اول، تمايز علوم و موضوع علم اصول<ref> | مقدمه، 11 امر را در بر دارد به اين شرح: امر اول، تمايز علوم و موضوع علم اصول<ref>نهاية الأصول، بروجردی، حسین، ص۹ به بعد</ref>؛ امر دوم، مبحث وضع<ref>همان، ص13 به بعد</ref> <ref>همان، ص17 به بعد</ref>، انشاء و اخبار<ref>همان، ص23 به بعد</ref> <ref>همان، ص27 به بعد</ref>؛ امر سوم، حقيقت و مجاز<ref>همان، ص24 به بعد</ref> <ref>همان، ص28 به بعد</ref>؛ امر چهارم، حقيقت استعمال<ref>همان، ص28 به بعد</ref> <ref>همان، ص33 به بعد</ref>؛ امر پنجم، عدم توقف دلالت الفاظ بر اراده<ref>همان، ص31 به بعد</ref> <ref>همان، ص37</ref> ؛ امر ششم، عدم وضع مستقل براى لفظ مركب<ref>همان، ص32</ref> <ref>همان، ص38</ref> ؛ امر هفتم، علائم حقيقت و مجاز<ref>همان، ص32 به بعد</ref> <ref>همان، ص39</ref> ؛ امر هشتم، حقيقت شرعى<ref>همان، ص38</ref> <ref>همان، ص44</ref> ؛ امر نهم، صحيح و اعم<ref>همان، ص38</ref> <ref>همان، ص46</ref> ؛ امر دهم، استعمال لفظ مشترك در بيشتر از يك معنى و امر يازدهم.<ref>همان، ص51</ref> <ref>همان، ص59 به بعد</ref> <ref>همان، ص56 به بعد</ref> <ref>همان، ص65 به بعد</ref> | ||
مقاصد هشتگانه عبارتند از: اوامر؛ نواهى؛ مفاهيم؛ عموم و خصوص؛ مطلق و مقيد؛ قطع، ظن و شك. | مقاصد هشتگانه عبارتند از: اوامر؛ نواهى؛ مفاهيم؛ عموم و خصوص؛ مطلق و مقيد؛ قطع، ظن و شك. | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۷: | ||
از ديگر نكات قابل ذكر اينكه چون مسئله حجيت شهرت و اجماع، فرع بر مسئله حجيت خبر است، بر خلاف ترتيب كلام [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ اعظم انصارى]]، مسئله حجيت خبر، مقدم شده است. | از ديگر نكات قابل ذكر اينكه چون مسئله حجيت شهرت و اجماع، فرع بر مسئله حجيت خبر است، بر خلاف ترتيب كلام [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ اعظم انصارى]]، مسئله حجيت خبر، مقدم شده است. | ||
== ويژگىهاى كتاب == | |||
كتاب نهاية الأصول، يكى از بهترين كتابهاى اصولى از نظر تنوع مباحث مطرح شده است. در اين كتاب، مباحث اصولى، فلسفى، تاريخى و نكات فقهى باارزشى كه مترتب بر مباحث اصولى است، مطرح شده است. | كتاب نهاية الأصول، يكى از بهترين كتابهاى اصولى از نظر تنوع مباحث مطرح شده است. در اين كتاب، مباحث اصولى، فلسفى، تاريخى و نكات فقهى باارزشى كه مترتب بر مباحث اصولى است، مطرح شده است. | ||
| خط ۷۹: | خط ۷۸: | ||
علاوه بر نظريات جديد و ابتكاراتى كه در كتاب ديده مىشود، آنچه در اين كتاب از تازگى خاصى برخوردار است، توجه به تاريخچه مباحث اصولى و بحث اجماع است كه در كمتر كتاب اصولى مطرح شده است. | علاوه بر نظريات جديد و ابتكاراتى كه در كتاب ديده مىشود، آنچه در اين كتاب از تازگى خاصى برخوردار است، توجه به تاريخچه مباحث اصولى و بحث اجماع است كه در كمتر كتاب اصولى مطرح شده است. | ||
== نظريات جديد مطرح شده: == | |||
# در بحث موضوع علم، موضوع علم اصول، «الحجة في الفقه»، عنوان شده، بنا بر اين مسئله مقدمه واجب و مبحث ضد و امثال آن، از مبادى علم اصول محسوب مىشوند و داخل در علم اصول نيستند. | # در بحث موضوع علم، موضوع علم اصول، «الحجة في الفقه»، عنوان شده، بنا بر اين مسئله مقدمه واجب و مبحث ضد و امثال آن، از مبادى علم اصول محسوب مىشوند و داخل در علم اصول نيستند. | ||
# در بحث ملازمه بين وجوب چيزى و مقدمات آن(مقدمه واجب)، مىگويد: «قد اتضح بما ذكرناه في موضوع علم الأصول، عدم كون المسئلة أصولية و إنما هي من المبادي الأحكاميّة للفقه».<ref>همان، ص142</ref> <ref>همان، ص154</ref> | # در بحث ملازمه بين وجوب چيزى و مقدمات آن(مقدمه واجب)، مىگويد: «قد اتضح بما ذكرناه في موضوع علم الأصول، عدم كون المسئلة أصولية و إنما هي من المبادي الأحكاميّة للفقه».<ref>همان، ص142</ref> <ref>همان، ص154</ref> | ||
| خط ۹۰: | خط ۸۹: | ||
و... | و... | ||
== تاريخچه مباحث اصولى == | |||
تاريخچه مباحث اصولى، در مباحث زيادى مطرح شده كه به ذكر بعضى از آنها بسنده مىكنيم: | تاريخچه مباحث اصولى، در مباحث زيادى مطرح شده كه به ذكر بعضى از آنها بسنده مىكنيم: | ||
# در بحث طلب و اراده، منشأ اين نظريه را از غير مسلمانان مىداند، زيرا حسن بصرى كه رئيس گروه اشاعره بوده است، از كفارى بوده كه در جنگ «عين التمر»، اسير شده و پس از مسلمان شدن، منشأ اين نظريه شده است. مقرّر نيز در حاشيه، اينگونه گفته است: «أقول: بل لعل المتتبع في كتب التاريخ يطمئن بأن أكثر الفتن و المذاهب المختلفة في الديانة الإسلاميّة إنما نشأت من جهة إلقاء أسراء الكفار من العجم و غيرهم جميع ما كانوا يعتقدون من الأصول و الفروع بين المسلمين و المؤمنين بالقرآن.»<ref>همان، ص76</ref> <ref>همان، ص88</ref> | # در بحث طلب و اراده، منشأ اين نظريه را از غير مسلمانان مىداند، زيرا حسن بصرى كه رئيس گروه اشاعره بوده است، از كفارى بوده كه در جنگ «عين التمر»، اسير شده و پس از مسلمان شدن، منشأ اين نظريه شده است. مقرّر نيز در حاشيه، اينگونه گفته است: «أقول: بل لعل المتتبع في كتب التاريخ يطمئن بأن أكثر الفتن و المذاهب المختلفة في الديانة الإسلاميّة إنما نشأت من جهة إلقاء أسراء الكفار من العجم و غيرهم جميع ما كانوا يعتقدون من الأصول و الفروع بين المسلمين و المؤمنين بالقرآن.»<ref>همان، ص76</ref> <ref>همان، ص88</ref> | ||
ویرایش