۱۵۲٬۷۴۰
ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'هک' به 'هک') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = ناصر خسرو | |||
| تصویر = NUR00412.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = ناصر خسرو | |||
| | | نام کامل = ابومعین ناصر بن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی | ||
| | | نامهای دیگر = ناصر خسرو بلخی، ناصر خسرو علوی قبادیانی مروزی، حکیم ناصر خسرو | ||
| | | لقب = حجت خراسان | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = خسرو | |||
| ولادت = ۹ ذیقعده ۳۹۴ قمری (۱۲ شهریور ۳۸۳ شمسی / ۳ سپتامبر ۱۰۰۴ میلادی) | |||
| محل تولد = روستای قبادیان، بلخ | |||
| | | کشور تولد = ایران | ||
|نام | | محل زندگی = بلخ، مرو، بدخشان (یمگان) | ||
| | | رحلت = ۴۸۱ قمری | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = یمگان، بدخشان | ||
| | | طول عمر = ۸۷ سال | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = اسماعیلی | ||
| | | پیشه = شاعر، حکیم، جهانگرد، مبلغ دینی، نویسنده | ||
| | | درجه علمی = | ||
|اساتید | | دانشگاه = | ||
| | | حوزه = | ||
| | | علایق پژوهشی = فلسفه، کلام، ریاضیات، نجوم، طب، موسیقی، ادبیات فارسی | ||
| | | منصب = دبیر در دربار غزنویان و سلجوقیان | ||
| | | پس از = | ||
| پیش از = | |||
| اساتید = | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = | |||
| | | اجازه اجتهاد از = | ||
|کد مؤلف | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[سفرنامه ناصر خسرو]] | [[دیوان اشعار حکیم ناصرخسرو قبادیانی]] | [[جامع الحكمتين]] | [[خوان الإخوان]] | [[زاد المسافرين]] | [[گشایش و رهایش]] | [[وجه دین]] | [[روشنایینامه]] (منظوم) | [[سعادتنامه]] (منظوم)}} | ||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00412AUTHORCODE | |||
'''ناصر خسرو''' ( | }} | ||
'''ابومعین ناصر بن خسرو قبادیانی بلخی''' (۳۹۴-۴۸۱ق)، شاعر، حکیم، جهانگرد نامدار ایرانی و از مبلغان برجسته مذهب اسماعیلی است. وی در روستای قبادیان بلخ در خانوادهای ثروتمند زاده شد و در جوانی به تحصیل علوم متداول زمان از جمله قرآن، فلسفه یونانی، حساب، طب، موسیقی و نجوم پرداخت و قرآن را از بر کرد. ناصرخسرو در ابتدا به شغل دبیری در دربار غزنویان و سپس سلجوقیان اشتغال داشت. در چهلسالگی بر اثر خوابی بیدارگر، دچار انقلاب فکری شد و از شراب و لذایذ دنیوی دست شست و شغل دیوانی را رها کرد و راه سفر حج در پیش گرفت. او هفت سال به سیاحت سرزمینهای گوناگون از جمله آذربایجان، شام، فلسطین، حجاز، مصر و سودان پرداخت و سه یا شش سال در قاهره اقامت گزید. در همین دوران در دوره المستنصر بالله به مذهب اسماعیلی گروید و عنوان «حجت خراسان» دریافت کرد. ناصرخسرو پس از بازگشت به خراسان به تبلیغ کیش اسماعیلی پرداخت، اما با مخالفت مردم و سلاطین سلجوقی روبرو شد و ناگزیر به بدخشان پناه برد و بیست تا بیست و پنج سال پایانی عمر را در یمگان بدخشان سپری کرد و تمام آثار خود را در آنجا نوشت. از مهمترین آثار او میتوان به «سفرنامه» (که از منابع مهم جغرافیای تاریخی است)، «دیوان اشعار»، «جامع الحكمتین»، «خوان الإخوان»، «زاد المسافرین» و «روشنایینامه» اشاره کرد. ناصرخسرو سرانجام در ۴۸۱ق در یمگان درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد. | |||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۳: | ||
ناصرخسرو در ابتدای جوانی، به تحصیل علوم متداول زمان پرداخت و قرآن را از بر کرد. در دربار پادشاهان و امیران، از جمله سلطان محمود و سلطان مسعود غزنوی بهعنوان مردی ادیب و فاضل، به کار دبیری اشتغال ورزید و بعد از شکست غزنویان از سلجوقیان، ناصرخسرو به مرو و به دربار سلیمان چغری بیک، برادر طغرل سلجوقی رفت و در آنجا نیز با عزت و اکرام، به حرفه دبیری خود ادامه داد و به دلیل اقامت طولانی در این شهر، به ناصرخسرو مروزی، شهرت یافت<ref>همان، ص5- 6</ref>. | ناصرخسرو در ابتدای جوانی، به تحصیل علوم متداول زمان پرداخت و قرآن را از بر کرد. در دربار پادشاهان و امیران، از جمله سلطان محمود و سلطان مسعود غزنوی بهعنوان مردی ادیب و فاضل، به کار دبیری اشتغال ورزید و بعد از شکست غزنویان از سلجوقیان، ناصرخسرو به مرو و به دربار سلیمان چغری بیک، برادر طغرل سلجوقی رفت و در آنجا نیز با عزت و اکرام، به حرفه دبیری خود ادامه داد و به دلیل اقامت طولانی در این شهر، به ناصرخسرو مروزی، شهرت یافت<ref>همان، ص5- 6</ref>. | ||
وی که به دنبال سرچشمه حقیقت میگشت، با پیروان ادیان مختلف، از جمله مسلمانان، زرتشتیان، مسیحیان، یهودیان و مانویان، به بحث و گفتگو پرداخت و از رهبران دینی آنها، در مورد حقیقت هستی، پرسوجو کرد؛ اما ازآنجاکه به نتیجهای دست نیافت، دچار حیرت و سرگردانی شد و برای فرار از این سرگردانی، به شراب و | وی که به دنبال سرچشمه حقیقت میگشت، با پیروان ادیان مختلف، از جمله مسلمانان، زرتشتیان، مسیحیان، یهودیان و مانویان، به بحث و گفتگو پرداخت و از رهبران دینی آنها، در مورد حقیقت هستی، پرسوجو کرد؛ اما ازآنجاکه به نتیجهای دست نیافت، دچار حیرت و سرگردانی شد و برای فرار از این سرگردانی، به شراب و میگساری و کامیاریهای دوران جوانی، روی آورد<ref>همان، ص6</ref>. | ||
==دوران میانسالی== | ==دوران میانسالی== | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۱: | ||
وی مدت هفت سال سرزمینهای گوناگون از قبیل آذربایجان، ارمنستان، آسیای صغیر، حلب، طرابلس، شام، سوریه، فلسطین، جزیره العرب، قیروان، تونس و سودان را سیاحت کرد و سه یا شش سال در پایتخت فاطمیان، در مصر، اقامت کرد و در آنجا، در دوران المستنصر بالله، به مذهب اسماعیلی گروید و از مصر، سه با به زیارت کعبه رفت<ref>همان، ص7</ref>. | وی مدت هفت سال سرزمینهای گوناگون از قبیل آذربایجان، ارمنستان، آسیای صغیر، حلب، طرابلس، شام، سوریه، فلسطین، جزیره العرب، قیروان، تونس و سودان را سیاحت کرد و سه یا شش سال در پایتخت فاطمیان، در مصر، اقامت کرد و در آنجا، در دوران المستنصر بالله، به مذهب اسماعیلی گروید و از مصر، سه با به زیارت کعبه رفت<ref>همان، ص7</ref>. | ||
وی در سال 444ق، بعد از دریافت عنوان «حجت خراسان» از طرف المستنصر بالله رهسپار خراسان گردید. او در خراسان و | وی در سال 444ق، بعد از دریافت عنوان «حجت خراسان» از طرف المستنصر بالله رهسپار خراسان گردید. او در خراسان و بهخصوص در زادگاهش بلخ، اقدام به دعوت مردم به کیش اسماعیلی نمود، اما برخلاف انتظارش، مردم آنجا به دعوت وی، پاسخ مثبت ندادند سرانجام عدهای تحمل او را نیاورده و در تبانی با سلاطین سلجوقی، بر وی شوریدند و از خانه بیرونش کردند. ناصرخسرو از آنجا به مازندران و سپس به نیشابور رفت و چون در هیچکدام از این شهرها، در امان نبود، بهطور مخفیانه میزیست و سرانجام پس از مدتی آوارگی، به دعوت امیر علی بن اسد، یکی از امیران محلی بدخشان که اسماعیلی بود، به بدخشان سفر نمود و بقیه 20 تا 25 سال عمر خود را به یمگان بدخشان سپری کرد. او تمام آثار خویش را در بدخشان نوشت و تمام روستاهای بدخشان را گشت. وی در بین اهالی بدخشان، دارای شأن، مقام و منزلت خاصی است، تا حدی که مردم او را به نام «حجت»، «سید شاه ناصر ولی»، «پیر شاه ناصر»، «پیر کامل» و... یاد میکنند<ref>همان</ref>. | ||
==عقاید== | ==عقاید== | ||
| خط ۶۹: | خط ۷۰: | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
ناصرخسرو دارای تألیفات و | ناصرخسرو دارای تألیفات و تصنیفهای بسیار بوده است. آثار وی عبارتند از: | ||
# دیوان اشعار فارسی؛ | # دیوان اشعار فارسی؛ | ||
# دیوان اشعار عربی (که متأسفانه در دست نیست)؛ | # دیوان اشعار عربی (که متأسفانه در دست نیست)؛ | ||
| خط ۷۸: | خط ۷۹: | ||
# وجه دین؛ رسالهای است به نثر در مسائل کلامی و باطن و عبادات و احکام شریعت؛ | # وجه دین؛ رسالهای است به نثر در مسائل کلامی و باطن و عبادات و احکام شریعت؛ | ||
# بستان العقول و دليل المتحرين؛ که از آنها اثری در دست نیست؛ | # بستان العقول و دليل المتحرين؛ که از آنها اثری در دست نیست؛ | ||
# سفرنامه؛ این کتاب، مشتمل بر مشاهدات سفر هفتساله وی بوده و یکی از منابع مهم جغرافیای تاریخی | # سفرنامه؛ این کتاب، مشتمل بر مشاهدات سفر هفتساله وی بوده و یکی از منابع مهم جغرافیای تاریخی بهحساب میآید؛ | ||
# | # سعادتنامه؛ رسالهای است منظوم شامل سیصد بیت؛ | ||
# روشنایینامه؛ این رساله نیز به نظم فارسی است<ref>همان، ص9- 10</ref>. | # روشنایینامه؛ این رساله نیز به نظم فارسی است<ref>همان، ص9- 10</ref>. | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۷: | ||
==پانویس == | ==پانویس == | ||
<references /> | <references/> | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
قبادیانی، ناصرخسرو، مقدمه «دیوان ناصرخسرو»، تهران، انتشارات آدینه سبز، چاپ اول، 1393. | قبادیانی، ناصرخسرو، مقدمه «دیوان ناصرخسرو»، تهران، انتشارات آدینه سبز، چاپ اول، 1393. | ||
{{شعر و شاعری}} | |||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[وجه دین]] | |||
[[جامع الحكمتين]] | |||
[[گشایش و رهایش]] | |||
[[خوان الإخوان]] | |||
[[دیوان اشعار حکیم ناصرخسرو قبادیانی بر پایه کهنترین نسخه خطی مکتوب به سال 736]] | |||
[[دیوان حکیم ناصر خسرو: مقدمه و تصحیح بر اساس کهنترین نسخههای خطی بهدستآمده همراه با تلفظ واژههای دشوار و درستخوانی ابیات]] | |||
[[زاد المسافر (ناصر خسرو)]] | |||
[[زاد المسافرین (ناصرخسرو قبادیانی)]] | |||
[[دیوان ناصرخسرو]] | |||
[[دیوان اشعار ناصرخسرو قبادیانی]] | |||
[[سفرنامه حکیم ناصر خسرو قبادیانی مروزی]] | |||
[[سفرنامه ناصرخسرو: بر پایه کهنترین نسخه موجود در کتابخانه لکهنو]] | |||
[[گزیده سفرنامۀ ناصر خسرو]] | |||
[[دیوان ناصرخسرو (ویرایش)]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده: | [[رده:شاعران]] | ||