الفارابي (غالب): تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳
جز
جایگزینی متن - 'ابن‌س' به 'ابن‌ س'
جز (جایگزینی متن - 'ه‎گ' به 'ه‌گ')
جز (جایگزینی متن - 'ابن‌س' به 'ابن‌ س')
 
(۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳: خط ۳:
| عنوان =الفارابي
| عنوان =الفارابي
| پدیدآوران =  
| پدیدآوران =  
[[غالب، مصطفي]] (نویسنده)
[[غالب، مصطفی]] (نویسنده)
   
   
| زبان =عربي
| زبان =عربی
| کد کنگره =‏‎‏B‎‏ ‎‏753‎‏ ‎‏/‎‏2‎‏ف‎‏2‎‏غ*  
| کد کنگره =‏‎‏B‎‏ ‎‏753‎‏ ‎‏/‎‏2‎‏ف‎‏2‎‏غ*  
| موضوع =
| موضوع =
خط ۲۳: خط ۲۳:
| چاپ =1
| چاپ =1
| تعداد جلد =1
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =29327
| کتابخانۀ دیجیتال نور =30267
| کتابخوان همراه نور =30267
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پس از =
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
 
'''الفارابي'''، تألیف [[غالب، مصطفی|مصطفی غالب]] (معاصر)، کتابی است که به معرفی [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] (حدود 260-339ق)، آثار و افکار ایشان اختصاص یافته است.
'''الفارابي'''، تألیف [[غالب، مصطفي|مصطفی غالب]] (معاصر)، کتابی است که به معرفی [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] (حدود 260-339ق)، آثار و افکار ایشان اختصاص یافته است.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۷: خط ۳۷:
در ابتدا به زندگی معلم ثانی اشاره شده است.
در ابتدا به زندگی معلم ثانی اشاره شده است.


نویسنده می‌گوید: آثار [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] در منطق بسیار مشهور است؛ به‌گونه‌ای که ابن‌سینا، منطق و قیاس را از ایشان گرفته است. روش فارابی چنان‎که معروف است همان روش [[ارسطو]] است با این تفاوت که ایشان برای برخی از مسائل منطق قواعدی وضع و مغالطات منطق را کشف کرد و برخی از مباحث موجز را بسط داد<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/19 ر.ک: متن کتاب، ص19]</ref>.
نویسنده می‌گوید: آثار [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] در منطق بسیار مشهور است؛ به‌گونه‌ای که ابن‌ سینا، منطق و قیاس را از ایشان گرفته است. روش فارابی چنان‌که معروف است همان روش [[ارسطو]] است با این تفاوت که ایشان برای برخی از مسائل منطق قواعدی وضع و مغالطات منطق را کشف کرد و برخی از مباحث موجز را بسط داد<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/19 ر.ک: متن کتاب، ص19]</ref>.


افکار منطقی [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] همان شرح کتاب ارغنون (شش مقاله از تألیفات ارسطو در موضوع منطق) ارسطو است؛ لکن وی اهمیت این دانش را در امور عقلی و کشفی برای پی بردن به اعماق جواهر حقه در تمام موجودات درک کرد؛ لذا به تطبیق، تشریح و ترتیب مسائل مزبور در همه دیدگاه‌های فلسفی‌اش که در آنها مخالفان خود را نقد کرد – همان مخالفانی که وی را متهم به زندقه و باطنی‌گری می‌کردند - پرداخت<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/48 ر.ک: همان، ص49-48]</ref>.
افکار منطقی [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] همان شرح کتاب ارغنون (شش مقاله از تألیفات ارسطو در موضوع منطق) ارسطو است؛ لکن وی اهمیت این دانش را در امور عقلی و کشفی برای پی بردن به اعماق جواهر حقه در تمام موجودات درک کرد؛ لذا به تطبیق، تشریح و ترتیب مسائل مزبور در همه دیدگاه‌های فلسفی‌اش که در آنها مخالفان خود را نقد کرد – همان مخالفانی که وی را متهم به زندقه و باطنی‌گری می‌کردند - پرداخت<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/48 ر.ک: همان، ص49-48]</ref>.


ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی، معروف به ابوالحکما (801-873م)، الهیات ارسطو را به زبان عربی ترجمه نمود. پس از وی [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] آن را شرح داد و بر آن تعلیقه زد. ایشان نظریات [[ارسطو]] را در الهیات و ماوراءالطبیعه منسجم نمود و بین ماهیت و وجود تمییز قائل شد و...
[[کندی، یعقوب بن اسحاق|ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی]]، معروف به ابوالحکما (801-873م)، الهیات ارسطو را به زبان عربی ترجمه نمود. پس از وی [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] آن را شرح داد و بر آن تعلیقه زد. ایشان نظریات [[ارسطو]] را در الهیات و ماوراءالطبیعه منسجم نمود و بین ماهیت و وجود تمییز قائل شد و...
 
[[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] در تعریف موجود اول می‌گوید: «موجود اول موجودی است که بذاته وجود دارد و برای وجود او سببی نیست، بلکه او سبب است برای وجود سایر موجودات. او از هر نوع نقصی مبراست؛ لذا وجود او پیش‎ترین و برترین وجود است»<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/50 ر.ک: همان، ص50]</ref>.
[[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] در تعریف موجود اول می‌گوید: «موجود اول موجودی است که بذاته وجود دارد و برای وجود او سببی نیست، بلکه او سبب است برای وجود سایر موجودات. او از هر نوع نقصی مبراست؛ لذا وجود او پیش‎ترین و برترین وجود است»<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/50 ر.ک: همان، ص50]</ref>.


خط ۵۶: خط ۵۷:
به اعتقاد نویسنده، [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] سعی نموده که ثابت‎ کند افلاطون‎ و [[ارسطو]] با هم‎ اختلاف‎ جوهری نداشته‌اند؛ زیرا آن‎ دو، پدید آورنده فلسفه‌اند و فلسفه‎ هم چیزی نیست جز علم‎ به‎ موجودات‎ از آن‎ جهت‎ که‎ موجودند. حکمای نامدار پس‎ از ایشان‎، مقام‎ آموزگار فلسفه‎ به‎ آنان‎ داده‌اند. بنابراین، این احتمال وجود دارد که بگوییم‎ در تفسیر کسانی که‎ قائل‎ به‎ اختلاف‎ آن‎ دو شده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/127 ر.ک: همان، ص128-127]</ref>.
به اعتقاد نویسنده، [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] سعی نموده که ثابت‎ کند افلاطون‎ و [[ارسطو]] با هم‎ اختلاف‎ جوهری نداشته‌اند؛ زیرا آن‎ دو، پدید آورنده فلسفه‌اند و فلسفه‎ هم چیزی نیست جز علم‎ به‎ موجودات‎ از آن‎ جهت‎ که‎ موجودند. حکمای نامدار پس‎ از ایشان‎، مقام‎ آموزگار فلسفه‎ به‎ آنان‎ داده‌اند. بنابراین، این احتمال وجود دارد که بگوییم‎ در تفسیر کسانی که‎ قائل‎ به‎ اختلاف‎ آن‎ دو شده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/127 ر.ک: همان، ص128-127]</ref>.


گفته شده که [[ارسطو]] قائل به قدم عالم و افلاطون نظر به حدوث عالم داشته است. [[فارابی، محمد بن محمد|فارابى]] درصدد برآمد تا تعارضى را که بین رأى افلاطون درباره حدوث عالم و نظر ارسطو و حکماى پس از او درباره قدم عالم به نظر می‎آمد، از میان بردارد. او قدم عالم به معناى نفى علت فاعلى براى آن را که به [[ارسطو]] نسبت داده شده بود، ناموجه و برداشتى ناصحیح از سخن [[ارسطو]] دانست؛ چون زمان، مقدار حرکت فلک و ناشى از آن است و آنچه از شیئى پدید می‎آید، شامل آن نمی‌شود، پس زمان متأخر از فلک است و پدید آمدن فلک داراى ابتداى زمانى نیست، اما چنین امرى با ابداع، یعنى آفرینش دفعى و بدون زمان فلک، منافاتى ندارد و به نفى خلق و یا نفى امکان ذاتى آن امر قدیم نمی‌انجامد. پس این توهم که ایجاد، ضرورتاً زمانى است باطل است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/157 همان، ص157-158]؛ [http://rch.ac.ir/article/Details?id=9511&&searchText= کرمانشاهانی، احسان، ج12، ص703]</ref>.
گفته شده که [[ارسطو]] قائل به قدم عالم و افلاطون نظر به حدوث عالم داشته است. [[فارابی، محمد بن محمد|فارابى]] درصدد برآمد تا تعارضى را که بین رأى افلاطون درباره حدوث عالم و نظر ارسطو و حکماى پس از او درباره قدم عالم به نظر می‌آمد، از میان بردارد. او قدم عالم به معناى نفى علت فاعلى براى آن را که به [[ارسطو]] نسبت داده شده بود، ناموجه و برداشتى ناصحیح از سخن [[ارسطو]] دانست؛ چون زمان، مقدار حرکت فلک و ناشى از آن است و آنچه از شیئى پدید می‌آید، شامل آن نمی‌شود، پس زمان متأخر از فلک است و پدید آمدن فلک داراى ابتداى زمانى نیست، اما چنین امرى با ابداع، یعنى آفرینش دفعى و بدون زمان فلک، منافاتى ندارد و به نفى خلق و یا نفى امکان ذاتى آن امر قدیم نمی‌انجامد. پس این توهم که ایجاد، ضرورتاً زمانى است باطل است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/29327/1/157 همان، ص157-158]؛ [http://rch.ac.ir/article/Details?id=9511&&searchText= کرمانشاهانی، احسان، ج12، ص703]</ref>.


مسائل طبیعی، اخلاق، قدم و حدوث عالم، [[ارسطو]] و مثل افلاطونی، ثواب و عقاب، [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] و علم مدنی، فارابی و علم فقه، فارابی و علم کلام، [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] و سبب منامات و وحی، از مسائلی دیگری است که نویسنده به آنها پرداخته است.
مسائل طبیعی، اخلاق، قدم و حدوث عالم، [[ارسطو]] و مثل افلاطونی، ثواب و عقاب، [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] و علم مدنی، فارابی و علم فقه، فارابی و علم کلام، [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] و سبب منامات و وحی، از مسائلی دیگری است که نویسنده به آنها پرداخته است.
خط ۶۲: خط ۶۳:
==وضعیت کتاب==
==وضعیت کتاب==
فهرست محتویات در پایان کتاب آمده است.
فهرست محتویات در پایان کتاب آمده است.
پاورقی‎های کتاب به ذکر مستند مطالب آن اختصاص یافته است.
پاورقی‌های کتاب به ذکر مستند مطالب آن اختصاص یافته است.


==پانویس==
==پانویس==
<references/>
<references />


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
خط ۷۲: خط ۷۳:


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[الفلسفة الطبيعية و الإلهية عند الفارابي]]
[[الفلسفة الطبيعية و الإلهية عند الفارابي]]


خط ۸۳: خط ۸۶:
   
   
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]
[[رده: 25 آبان الی 24 آذر]]
[[رده:25 فروردین الی 24 اردیبهشت(98)]]