وقعة الجمل (غلابی)
وقعة الجمل، از آثار راوی و اخباری شیعی و نویسنده و گزارشگر ثقه احداث و مغازی در قرن سوم هجری قمری، ابوعبدالله محمد بن زکریا بن دینار غلابی بصری (متوفای 298ق) و به روایت محمد بن یحیی بن عبدالله بن عباس صولی (متوفای 335ق)، گزارشی است که جنگ جمل را که در سال 36ق، واقع شد، بیان میکند. شاعر، ادیب و مورخ معاصر، محمدحسن آلیاسین (1350-1427ق)، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده است.
| وقعة الجمل(غلابی، محمد بن زکریا) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | غلابی، محمد بن زکریا (نويسنده)
صولی، محمد بن یحیی (سایر) آل یاسین، محمد حسن ( محقق) |
| ناشر | مکتبة إمام جمعة النجف الاشرف |
| مکان نشر | عراق - بغداد |
| سال نشر | 1390ق - 1970م |
| چاپ | 1 |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- محمدحسن آلیاسین، بعد از بیان اهمیت واقعه جمل و معرفی اجمالی کتابهای تألیفشده در این زمینه، نویسنده و راوی اثر حاضر را شناسانده و از جمله نوشته است:
- ابوعبدالله غلابی، از شخصیتهای ممتاز اصحاب ما در بصره و گزارشگر احداث و مغازی و پُراطلاع و ثقه و صادق بود.
- ابوعبدالله غلابی، کتابهای بسیاری نوشت مانند: «كتاب أخبار فاطمة و منشأها و مولدها(ع)»، «كتاب الجمل الكبير»، «كتاب الجمل المختصر» (کتاب حاضر) و «كتاب مقتل الحسين(ع)»[۱].
- محمدحسن آلیاسین، تأکید کرده است که نسخه خطی این اثر، هرچند پُرغلط است، ولی از نفیسترین نسخههای خطی کتابخانه ظاهریه دمشق شمرده میشود[۲].
ساختار و محتوا
- ابوعبدالله غلابی، در کتاب حاضر، که مختصر است و کمتر از بیست صفحه دارد، روایات و اخباری را در باب جنگ جمل به ترتیب تاریخی بیان کرده و از تحلیل و نقد خودداری ورزیده است.
نمونه مباحث
- امام علی(ع) بعد از آنکه شتر عایشه بر زمین افتاد و شکست ناکثین آشکار شد، خطاب به عایشه گفت: آیا رسول خدا(ص) به تو فرمان داد که جنگافروزی کنی؟! به خدا قسم این قوم درباره تو عدالت را مراعات نکردند و درباره رسول خدا نیز انصاف نورزیدند؛ زیرا زنان و محارم خود را در خانههای خود مصون داشتند و همسر رسول خدا(ص) را آماج شمشیرها و نیزهها قرار دادند! پس عایشه گفت: مغرور شدم و مرا فریب دادند و گفتند: تو با این کار بین مردم اصلاح میکنی!...[۳].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.