نسیم حدیث

نسیم حدیث، اثر عبدالهادی مسعودی (متولد ۱۳۴3ش)، مجموعه‌ای از نوشتارهای برگرفته از متون روایی و قرآنی است که به تبیین و شرح موضوعاتی چون زندگی بر پایه حدیث، آراستگی ظاهر و باطن، خوشبختی، تحکیم خانواده، روابط اجتماعی و اخلاقیات کاربردی در زندگی می‌پردازد.

نسیم حدیث
نسیم حدیث
پدیدآورانمسعودی، عبدالهادی (نويسنده)
ناشرمؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر
مکان نشرایران - قم
سال نشر1389ش
چاپ1
شابک978-964-493-506-0
موضوعاحادیث اخلاقی - اخلاق اسلامی
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
‎‏/‎‏م‎‏5‎‏ن‎‏5 247/8 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

ساختار

کتاب، دربردارنده یک پیشگفتار و دو بخش اصلی است و هر بخش، دارای چندین مقاله است.

گزارش محتوا

پیشگفتار: این قسمت، گزارشی اجمالی را از محتوای مجموعه حاضر ارائه می‌کند؛ از جمله توضیح می‌دهد که آنچه در این مجموعه گرد آمده، نوشته‌هایی کوتاه و بس خرد در طول سال‌های همکاری مؤلف با مجله‌هایی مانند حدیث زندگی و نیز برخی همایش‌های داخلی است. مجله حدیث زندگی در سال‌های 1379 تا 1387 برای جوانان منتشر می‌شد و در هر شماره یک موضوع را از جهات گوناگون به بحث می‌نهاد. موضوعاتی که به‌گونه‌ای مهارت‌های زندگی شمرده می‌شود و برای بهتر زیستن، شایسته توجه و عنایت بیشتری هستند[۱].

گزارش اجمالی محتوای این مجموعه، چنان‌که در پیشگفتار آمده، به شرح زیر است: «دست‌مایه این نوشته‌ها حدیث است که ده مقاله نخست را سامان داده‌اند. این بخش، با نام «زندگی حدیثی» شامل مقاله‌هایی درباره زیبایی، آراستگی، آرامش، شادی، خوشبختی، امید، ارتباط اجتماعی و نیز خانوادگی و مصلحت و منفعت است. در پایان نیز مقاله‌ای کوچک و منتشرنشده درباره نماز امام علی(ع) آمده است. در هشت مقاله بخش دوم – اخلاق حدیثی – گفتار و کردار معصومان سرمایه اصلی نگرش به مسائل اخلاقی بوده است؛ مسائلی مانند وظایف اخلاقی حاجیان، عجب و خودشیفتگی، کرامت انسان، گفتگو و مناظره، نفاق و دورویی، چگونگی تحمل مصیبت و مهار تنیدگی حاصل از آن. سرآغاز این بخش، مقاله «خلق عظیم» برآمده از شرح ده حدیث اخلاقی حضرت عبدالعظیم حسنی است[۲].

تفصیل بخش‌ها و مقالات کتاب به شرح زیر است: بخش یکم (زندگی حدیثی):

  • سوره گل: این مقاله، به سیمای ظاهری و باطنی پیامبر اکرم(ص) بر اساس روایات می‌پردازد و بر اهمیت آراستگی و زیبایی از دیدگاه اسلام تأکید می‌کند؛ به‌طوری‌که زیبایی و آراستگی جسمی و خانه‌آرایی را مطلوب خدا می‌داند. همچنین، توصیه‌های پیامبر(ص) در خصوص نظافت و استفاده از عطر و پوشیدن لباس‌های نیکو را بیان می‌کند[۳].
  • لبخند روح: این مقاله، اهمیت حسن ظاهر و آراستگی را از دیدگاه اسلام مطرح می‌کند. این اهمیت، نه‌تنها از گفتار پیشوایان دین اسلام، که از رفتار آنان نیز هویداست. امامان معصوم ما با تأکید بر آرایش و نظافت و جامه زیبا پوشیدن، حد و مرزهای آن را نیز گوشزد کرده و خواستار سرایت دادن این زیبایی و آراستگی به درون شده و زیورهای روح را برشمرده‌اند. حکمت و علم، زیور اندیشه و کم‌گویی، راستگویی و شیوایی، زیور ‌گفتار، انصاف، وفا، تحمل، مدارا، عفت و دیگر خوبی‌های شایسته زیور رفتارند[۴].
  • روح سبز دریا: این مقاله، عوامل دستیابی به آرامش را بررسی می‌کند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به ایمان و یقین، یاد خدا، نترسیدن (پرهیز از ترس و اضطراب) و راه‌حل‌ عملی (مثل افکندن خویش در چیزی که انسان از آن ترس دارد)، راه‌حل فکر، خوش‌بینی، بی‌تکلّفی، راستی و صفا، خیر و نیکی و رضایت اشاره کرد[۵].
  • کوچه شادی: این نوشتار به مفهوم شادی، شادی و شاد کردن، شادی‌های مانا و خیالی و ابراز شادی می‌پردازد[۶].
  • یک آسمان ستاره: این مقاله، معیارهای خوشبختی و راه دستیابی به آن را توضیح می‌دهد. عوامل خوشبختی مانند عزم و جزم، ایمان و امید، توفیق الهی، اندیشیدن، دانش، حق‌گرایی، رضایت و قناعت، دوری از کینه و حسد، دوست خوب و... معرفی شده ‌است. موانع خوشبختی شامل تنبلی، فریب خوردن، ولنگاری، شیفتگی به دنیا و... نیز ذکر شده‌ است[۷].
  • شور زندگی: این مقاله، به اهمیت آرزوهای والا و عوامل دستیابی به آن‌ها می‌پردازد. کار نیکو، شکیبایی، اخلاص و... به‌عنوان عوامل رسیدن به آرمان‌ها مطرح شده‌ است[۸].
  • پیوستگی و همبستگی: این مقاله، به اصول روابط اجتماعی سالم مانند برابری و برادری در دوستی، خوش‌رویی، به یاد دیگران بودن، هوشیاری، صداقت و وفاداری، رفق و مدارا، حفظ ادب و آراستگی در برخورد و... می‌پردازد[۹].
  • سامان تو، سامان من: این مقاله، مفهوم منفعت و مصلحت را از دیدگاه دینی بررسی می‌کند. همچنین، به لزوم تأمین نیازهای فردی و اجتماعی و اولویت دادن به مصلحت جمع بر مصلحت فردی پرداخته است[۱۰].
  • تحکیم خانواده: این مقاله، اصول حاکم بر خانواده، از جمله مودت و رحمت، اخلاق نیکو، تربیت دینی و ادای حقوق متقابل و...، را تشریح می‌کند. همچنین به بیان آسیب‌های خانواده می‌پردازد[۱۱].
  • در سایه‌سار نماز امام علی(ع): این مقاله به آداب نماز، به‌ویژه ادب توجه، مواظبت بر نماز و وقت آن و خشوع، می‌پردازد[۱۲].

بخش دوم (اخلاق حدیثی):

  • خلق عظیم: این مقاله، شرحی بر ده حدیث اخلاقی منقول از حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) است[۱۳].
  • وظایف اخلاقی حاجیان: این مقاله، وظایف اخلاقی و رفتاری حجاج را در سفر حج بررسی می‌کند. این وظایف، شامل تقوا، اخلاص، پاک‌سازی دارایی‌، آگاه کردن دوستان، گشاده‌دستی، دوری از تکبر، حسن خلق، نگهداری زبان و کمک به همراهان است[۱۴].
  • پسند خویشتن: این مقاله، عُجب (خودپسندی) را به‌عنوان یک بیماری روانی مورد بررسی قرار می‌دهد و آن را یکی از راه‌های هلاکت انسان می‌داند. نشانه‌های عُجب از دیدگاه روان‌شناسی و زمینه‌های تسلط شیطان بر فرد عُجب‌زده بیان شده ‌است[۱۵].
  • شیوه‌های تحمل و مهار مصیبت، تاج کرامت انسان، مناظره از منظر دین، مناظره امام رضا(ع) و نفاق و منافقان از دیدگاه امام موحدان، از دیگر مقالات این بخش است.

پانویس

  1. ر.ک: پیشگفتار، ص19-20
  2. ر.ک: همان
  3. ر.ک: متن کتاب، ص23-27
  4. ر.ک: همان، ص28-35
  5. ر.ک: همان، ص36-48
  6. ر.ک: همان، ص49-56
  7. ر.ک: همان، ص57-67
  8. ر.ک: همان، ص68-78
  9. ر.ک: همان، ص79-90
  10. ر.ک: همان، ص91-101
  11. ر.ک: همان، ص102-117
  12. ر.ک: همان، ص118-126
  13. ر.ک: همان، ص129-166
  14. ر.ک: همان، ص167-184
  15. ر.ک: همان، ص185-223

منابع مقاله

پیشگفتار و متن کتاب.


وابسته‌ها