درر الادب: در فن معانی، بیان، بدیع

‏درر الادب، در فن معانی، بیان، بدیع، عنوان کتابی است 1 جلدی به زبان فارسی از عبدالحسین ناشر حسام‌العلماء آق اولی، در موضوع بلاغت (علوم معانی، بیان و بدیع).

درر الادب: در فن معانی، بیان، بدیع
درر الادب: در فن معانی، بیان، بدیع
پدیدآورانآق‎اولی، عبدالحسین (نویسنده)
ناشرمؤسسة دار الهجرة
مکان نشر[بی جا] - [بی جا]
سال نشر[--13]
چاپچاپ یکم
موضوعزبان عربی - معانی و بیان

معانی و بیان

زبان عربی - بدیع

بدیع
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
‏‎‏/‎‏آ‎‏7‎‏د‎‏4 / 3356 ‏PIR‎‏

این کتاب، مشتمل است بر مقدمه، سه فن و یک خاتمه. نویسنده در مقدمه به بیان تعریف فصاحت و بلاغت و اقسام هریک پرداخته است[۱].

بخش اول مطالب کتاب، در فن معانی است؛ نویسنده در این بخش پس از بیان تعریف و موضوع و فایده علم معانی، در 8 باب به بیان مطالب این فن می‌پردازد. سرفصل‌های این 8 باب عبارت است از:

  1. خبر و تقسیمات آن و مجاز عقلی در قرآن و فارسی.
  2. انشا و مبحث اوامر و نواهی و استفهام و تمنی و ترجی و ندا.
  3. مسندالیه و بحث از ذکر و حذف و اضمار و تعریف با اسم اشاره و موصول و الف و لام و اضافه و حروف ندا و بحث از تنکیر و تقدیم مسندالیه.
  4. مسند و حالات مختلف آن از ذکر و حذف و تقدیم و تأخیر و تقیید با وصف و تأکید و ضمیر فصل و نواسخ و شرط و نفی و... و بحث بدل و عطف نسق.
  5. بحث از متعلقات فعل.
  6. بحث از حصر و قصر و بیان طرق قصر و بیان قصر به‌اعتبار غرض متکلم و به‌اعتبار حال مقصور و قصر اضافی به‌اعتبار حال مخاطب.
  7. بحث فصل و وصل و موارد هرکدام.
  8. بحث از هرکدام از ایجاز و اطناب و مساوات[۲].

بخش دوم مطالب کتاب در سه باب در فن بیان، ارائه شده است؛ باب اول مربوط به مباحث تشبیه و انواع آن و ادوات و اجزای تشبیه است. باب دوم در بیان مبحث مجاز است و در آن از مجاز مفرد مرسل و مفرد بالاستعاره و اقسام استعاره صحبت شده است. باب سوم درباره کنایه است[۳].

سومین بخش کتاب، بحث از علم بدیع است که در آن از انواع محسنات لفظی و معنوی صحبت شده است[۴].

در خاتمه، از شعر و اقسام آن سخن رفته است[۵].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه، ص4-14
  2. ر.ک: متن کتاب، ص14-131
  3. ر.ک: همان، ص138-172
  4. ر.ک: همان، ص176-231
  5. ر.ک: همان، ص231-238

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها