الغيث المسجم في شرح لامية العجم
الغيث المسجم في شرح لامية العجم، از آثار ادیب، شاعر و تاریخنگار فلسطینی قرن هشتم هجری قمری صلاحالدین صَفدی (696- 764ق) مشهورترین اثری است که به توضیح مطالب قصیده ممتاز و معروف لامية العجم سروده ادیب و شاعر ایرانی عربیسرای اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم هجری قمری، طغرایی (۴۵۵- ۵۱۴ق) میپردازد. پژوهشگر معاصر، دکتر صلاحالدین هَوّاری به ضبط و شرح این کتاب پرداخته و مقدمهای برای آن نگاشته است. لامية العجم مضامینی اخلاقی و پندآموز دارد و طغرایی آن را برای همآوردی با قصیده مشهور لامیة العرب (از شاعر جاهلی، شنفری) سروده است.
| الغيث المسجم في شرح لامية العجم | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | صفدی، خلیل بن ایبک (نويسنده) هواری، صلاح الدین (نویسنده) |
| ناشر | المکتبة العصرية |
| مکان نشر | لبنان - بیروت ** لبنان - صیدا |
| سال نشر | 1388ش - 1430ق - 2009م |
| چاپ | 1 |
| شابک | - |
| موضوع | نامشخص (جهت انتقال دیتا) |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 2 |
| کد کنگره | /ل28 ص7 4066 PJA |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- دکتر صلاحالدین هَوّاری با تأکید بر آنکه کتاب حاضر از مهمترین کتابهای شرح اشعار در دوره مملوکی است و صلاحالدین صَفدی قصیده لامية العجم را بهصورت کامل و کافی شرح و تحلیل کرده، افزوده است:
- بلکه شارح مطالبش را خیلی طولانی ساخته و به بحثهای حاشیهای هم پرداخته و با این همه، هر مطلبی را که آورده، لازم و مفید شمرده و افزوده که من از اطاله ترسیدم و برخی از مباحث را نیاوردم! در صورتی که در برخی موارد، مباحث استطرادی آنقدر زیاد است که خواننده حیران میشود و فراموش میکند که بحث در مورد کدام بیت است.
- خودستایی شارح ( صلاحالدین صَفدی) و اینکه تعمّد دارد در هر جایی از کتاب، دیدگاه خودش و شعرش را وارد کند، در این اثر، بسیار مشهود است و باعث نفرت خواننده میشود....
- شارح متأسفانه در این کتاب همآوا با نظریه «الفنّ للفنّ» (هنر برای هنر) است و بسیاری از روایات و اشعار اباحی را آورده که ما امروزه شرم داریم آن را در نوشتههای خود بیاوریم.... [۱]
ساختار و محتوا
- در کتاب 2 جلدی حاضر به ترتیب مطالب ذیل آمده است:
- جلد اول: مقدمه دکتر صلاحالدین هَوّاری (معرفی اجمالی اهمیت، هدف و روش کتاب حاضر و چند انتقاد بر نویسنده و بیان روش تحقیق) و زندگینامه صلاحالدین صَفدی و متن اصلی: مقدمه صلاحالدین صَفدی (هدف و روش شرح حاضر) و توضیح قصیده لامیه از آغاز آن بهصورت شرح گسسته (غیرمزجی)
- جلد دوم: شرح قصیده مذکور از بیت ذیل:
| لعلَّ إِلمامةً بالجِزعِ ثانيةً | يدِبُّ فيها نسيمُ البُرْءِ في عللي |
تا پایان.
نمونه مباحث
و شان صدقَک عند الناس کذبُهم و هل یطابق معوج بمعتدل[۲] - صلاحالدین صَفدی بعد از توضیح واژگان و معانی این بیت، اشکال کرده است که در اینجا، «صنعت طباق و تضادّ» بهشکل کامل مراعات نشده است زیرا «معوج» در مقابل «مستقیم» است و «معتدل» در برابر «مائل». همین مسامحه در شعر ابوالطیب متنبی هم واقع شده است.... [۳]
پانویس
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.
وابستهها