اعلام رسول الله صلیاللهعلیهوآلهوسلم
أعلام رسولالله(ص)، نوشته ابومحمد عبدالله بن مسلم بن قُتیبه دینوری (متوفی 267ق) است. او نشانههای وجود مبارک پیامبر(ص) و بعثت ایشان را در آثار گذشتگان، بهویژه در مکتوبات ادیان پبشین وامینماید. محمد بن دلیم بن سعد قحطانی، پژوهش کتاب را انجام داده است.
| اعلام رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | ابنقتیبه، عبدالله بن مسلم (نويسنده) قحطانی، محمد دلیم سعد (محقق) |
| عنوانهای دیگر | المنزلة على رسله صلى الله عليهم فی التوراة و الانجیل و الزبور و القرآن و غیر ذلک و دلائل نبوته من ابراهیم النیرة و الدلائل الواضحة |
| سال نشر | 13سده |
| چاپ | 1 |
| موضوع | محمد (ص)، پیامبر اسلام، 53 قبل از هجرت - 11ق. - احادیث اهل سنت - محمد (ص)، پیامبر اسلام، 53 قبل از هجرت - 11ق. - در کتب مقدس - محمد (ص)، پیامبر اسلام، 53 قبل از هجرت - 11ق. - در قرآن - محمد (ص)، پیامبر اسلام، 53 قبل از هجرت - 11ق. - اثبات نبوت - نبوت - احادیث - احادیث اهل سنت - قرن 3ق. |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 6الف2الف 120 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
==نامهای کتاب== گفتنی است که این اثر با نامهای گوناگونی در آثار خودنمایی میکند که برخی از آنها چنین است: «أعلام رسولالله المنزلة علی رسله - صلیاللهعليهم - في التوراة و الإنجيل و الزبور و القرآن و غير ذلک و دلائل نبوته من البراهين النيرة و الدلائل الواضحة»، همین نسخه؛
- «أعلام النبي(ص)»، به نقل از ابوالقاسم اصفهانی؛
- «أعلام النبوة»، به نقل از قاضی عیاض؛
- «الأعلام»، به نقل از ابن قیّم؛
- «دلائل النبوة من الكتب المنزل علی الأنبياء(ع)، به نقل از ابن انباری[۱].
انگیزه نویسنده
ابن قتیبه در پاسخ به یکی از مصاحبانش درباره تردیدهای ناروایی که نسبت به قرآن و رسول اکرم(ص) از سوی ملحدان فاسد در میان مسلمانان پخش میشده، این کتاب را مینویسد[۲].
ساختار
این اثر در دو بخش تنظیم شده است:
- بخش نخست، از مصحح است که در سه مبحث، شامل موضوع اعلام، شرح حال نویسنده و خوانشی از نسخههای خطی، روش نگارش نویسنده و روش مصحح در پژوهش کتاب است.
- بخش دوم، متن کتاب و در پایان آن، فهرستهای مصحح است[۳].
گزارش محتوا
- ابن قتیبه کتابش را با مقدمهای ادیبانه، که بلاغت وی و زیبایی اسلوب او را نشان میدهد، آغاز میکند و در آن از سبب تألیف کتاب سخن میگوید.
- او توضیح میدهد که چگونه آنچه را که در آثار دیگرش از اَعلام پیامبر(ص) نوشته بوده، در این اثر گرد آورده است.
- سپس، وی متن کتاب را با ذکر اعلام رسولالله(ص) آغاز میکند؛ بدینگونه که نخست، آنچه را که از اعلام حضرت در تورات، از قول حبقوق، از قول شعیا، در زبور و انجیل آمده، میآورد؛ دوم، آنچه را از ذکر مکه، حرم و بیتالله در کتابهای پیشینیان است و آنچه را از اصحاب پیامبر(ص) و جنگ بدر در کتاب «شعیا» درج شده است، ذکر میکند؛ سوم، احادیث سازگار با موضوع را که در آثار پیشینیان آمده و از پیامبر(ص) و صفات او و نیز از صفات امتش سخن رفته است، یادآور میشود؛ چهارم، آنچه درباره پیامبر(ص) در آثار فارسیان آمده و همچنین، آنچه درباره سیرههای پادشاهان یمن ثبت شده، ذکر میکند؛ پنجم، به تباهی ممالک مجاور حجاز، که نشانههای آن با میلاد و سپس با بعثث پیامبر(ص) دیده شد و یا رخ داد، میپردازد و نیز با نام حضرت برای اثبات نبوت ایشان استدلال میکند؛ ششم، به سال عام الفیل، که مربوط به پیش از مبعث است و سپس، به اَعلامی که پس از وفات حضرت، نمود یافت، میپردازد؛ هفتم، برای اثبات اعلام ایشان از مصحف کریم بهره میگیرد؛ هشتم، اخبار نبی اکرم(ص) را در غیر مصحف میجوید[۴].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه محقق و متن کتاب.