از عاشورا تا اربعین

از عاشورا تا اربعین، اثر حشمت‌الله قنبری همدانی (معاصر)، به بررسی واقعه کربلا از روز عاشورا تا اربعین می‌پردازد و ابعاد مختلف قیام امام حسین(ع) و خطبه‌ها و وقایع مرتبط با اهل‌بیت(ع) را پس از شهادت ایشان تبیین می‌کند.

از عاشورا تا اربعین
از عاشورا تا اربعین
پدیدآورانقنبری همدانی، حشمت‌الله (نويسنده)
عنوان‌های دیگرهمراه با آل علی علیه السلام
ناشرسازمان تبليغات اسلامی. شركت چاپ و نشر بين الملل
مکان نشرایران - تهران
سال نشر1395ش
چاپ2
شابک978-964-304-656-9
موضوعحسین بن علی (ع)، امام سوم، 4 - 61ق. - واقعه کربلا، 61ق.
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
/ق87 ه8 41/5 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

ساختار

کتاب، مشتمل است بر مقدمه و چند بخش اصلی که هرکدام دارای زیرعنوان‌های فرعی متعدد هستند.

گزارش محتوا

در مقدمه با یادآوری وجود حرارت عشق امام حسین(ع) در قلوب اهل ایمان، به اهمیت عاشورا و زنده نگه داشتن آن اشاره ‌شده است[۱].

حماسه کربلا در کلام امام خمینی(ره): امام خمینی(ره) خون سیدالشهداء را عاملی می‌داند که ملت‌های اسلامی را به جوش و هیجان می‌آورد. وی همه جا را محضر سیدالشهداء می‌خواند. به گفته ایشان، ماه محرم و صفر اسلام را زنده نگه داشته است. فداکاری سیدالشهداء اسلام را برای ما زنده نگه داشته است. امام خمینی در سخنان خویش بسیار بر زنده نگه داشتن محرم و صفر و عزاداری به شیوه سنتی آن تأکید نموده‌اند[۲].

حماسه کربلا در کلام رهبر عظیم‌الشأن انقلاب اسلامی: ایشان در دیدار روحانیان و مبلغان در آستانه ماه محرم 1384ش، مباحث مهمی را در مورد حماسه کربلا مطرح کرده‌اند[۳]؛ از جمله واقعه عاشورا را جریانی مستمر و سرچشمه‌ای دائمی برای اسلام خوانده‌اند که دارای سه عنصر عقل، حماسه و عاطفه است. ایشان تأکید می‌کنند که حرکت امام حسین(ع) از مدینه تا روز شهادت، دارای توجیه عقلی و منطقی روشنی بوده و صرفاً یک حرکت احساسی نبوده است[۴].

آغاز واقعه: در این بخش، وضعیت سپاه امام و سپاه دشمن و خواسته و آرزوی هرکدام توصیف شده و از ورود شمر با نامه عبیدالله بر عمر سعد و گفتگوی آن دو و متن نامه و آماده‌باش سپاه اموی، سخن رفته است[۵]. همچنین سخنان حضرت زینب(س) خطاب به برادرشان و درخواست امام برای یک شب مهلت برای مناجات و نماز قبل از جنگ، ذکر شده است. امام در این شب خطاب به یاران خود تأکید می‌کنند که هرکس آماده فداکاری و شهادت نیست، می‌تواند برود، اما یارانش وفاداری خود را اعلام می‌کنند[۶].

در اثنای واقعه (عید قربان حسینی): در این بخش، وقایع صبح روز عاشورای محرم سال ۶۱ق و آماده شدن یاران امام برای نبرد بیان می‌شود. این بخش، خطبه‌های امام(ع) خطاب به سپاه عمر بن سعد و سخنان برخی از یاران امام در نصیحت دشمنان را در بر می‌گیرد[۷]. همچنین آغاز جنگ، حماسه اصحاب، نماز عشق، شهدای خاندان رسالت و... در این بخش ذکر شده است[۸]. آخرین مبحث این بخش، شهادت امام است که زیر عنوان «پرواز تا ملکوت» مطرح شده است[۹].

بعد از واقعه: این بخش، شامل وقایع پس از شهادت امام، از جمله غارت خیمه‌ها و اسارت اهل‌بیت(ع) است. وداع تلخ کاروان اهل‌بیت(ع) با سالار شهیدان و یاران باوفایش[۱۰]، دفن بدن‌های مطهر شهدا[۱۱]، کوفه در انتظار اسیران (حرکت کاروان اسیران و رسیدن آنها به کوفه)، افشاگری خاندان رسالت (سخنان ام‌کلثوم، گفتار امام سجاد(ع)، خطبه شیرزن کربلا، سخنان فاطمه صغری و...)[۱۲]، در بارگاه ابن زیاد[۱۳] و سپس وقایع شام، از جمله برخورد سر مبارک امام با راهب نصرانی و ورود اهل‌بیت(ع) به مجلس یزید و سخنرانی‌های روشنگرانه حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، که یزید را محکوم می‌کنند، درخواست‌های سه‌گانه امام سجاد(ع) از یزید (دیدن رخسار پدر، بازگرداندن اشیای غارت‌شده و همراه کردن فردی مورد اعتماد با زنان درصورتی‌که یزید قصد قتل امام را داشته باشد) و حرکت کاروان از شام به‌سوی مدینه، همگی در این بخش مطرح ‌شده است[۱۴].

اربعین: بخش پایانی کتاب به مسئله اربعین می‌پردازد و اشاره می‌کند که در خصوص بازگشت اهل‌بیت(ع) به کربلا در اربعین، میان تاریخ‌نگاران اختلاف وجود دارد. در این زمینه، به چهار احتمال اشاره شده است[۱۵].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه، ص3-4
  2. ر.ک: متن کتاب، ص5-8
  3. ر.ک: همان، ص9، پاورقی 1
  4. ر.ک: همان، ص9-10
  5. ر.ک: همان، ص15-18
  6. ر.ک: همان، ص18-23
  7. ر.ک: همان، ص27-47
  8. ر.ک: همان، ص48-71
  9. ر.ک: همان، ص71-75
  10. ر.ک: همان، ص81
  11. ر.ک: همان، ص85
  12. ر.ک: همان، ص86-103
  13. ر.ک: همان، ص103-109
  14. ر.ک: همان، ص109-143
  15. ر.ک: همان، ص145-148

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها