أصول الدينونة الصافية

أصول الدينونة الصافية، از آثار قاضی اباضی و فقیه لیبیایی، ابوحفص عمروس بن‌ فتح‌ نفوسی مساکنی (متوفای 283ق)، برخی از مسائل اعتقادی و فقهی را بر اساس مذهب خودش بیان می‌کند و می‌کوشد به نقدها و مجادله‌های مخالفان پاسخ بدهد. مصحح معاصر، احمد بن حمو کروم ، این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.

أصول الدينونة الصافية
پدیدآوران	ن‍ف‍وس‍ی‌، ع‍م‍روس ب‍ن‌ ف‍ت‍ح‌ (نويسنده) ک‍روم‌، اح‍م‍د (محقق) شریفی، مصطفی بن محمد ( مصحح) باباعمی، محمد ( مصحح)
ناشر	سلطنة عمان. وزارة التراث القومي و الثقافة
مکان نشر	عمان - مسقط
سال نشر	1420ق - 1999م
چاپ	1
موضوع	ابا‌ضیه‌ -- عقاید
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	6الف7ن 215/9 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

• احمد بن حمو کروم ، یادآور شده است:

1. کتاب حاضر به 3 باب (عقیده، عبادات و معاملات) تقسیم می‌شود و روش جدال و نقض آرای مخالفانِ مذهب اباضی در اغلب ابواب وجود دارد و در بخش عقیده آشکارتر است.
2. ابوحفص نفوسی، به برخی از مسائل اباضی‌ها که در منطقه «جبل نفوسه» مورد ابتلا بوده، توجه خاصّی کرده؛ به‌عنوان مثال نگارنده، مسئله زکات و به‌خصوص مبحث انعام را بیشتر توضیح داده؛ زیرا این منطقه، جایگاه کشاورزان و دامداران و زاهدان بوده است. مثال دیگر حجّ و مسئله منهیات و کفارات آن است؛ چون مردم نفوسه بیشتر از دیگران به حجّ اهتمام می‌ورزیدند و حتی خانوادگی و با زنان و فرزندان به حجّ می‌رفتند.

• نویسنده با یادآوری اتمام حجت از سوی خدای متعال، تبیین عقاید و احکام الهی و پرهیز از کتمان آن را ضروری دانسته است.

ساختار و محتوا

• کتاب حاضر از مسائل ذیل تشکیل شده است:

باب اول: مسائل اعتقادی (توحید و ارتباط با موحدان، منزلتی بین دو منزلت، برخورد ما با اهل کتاب، مجوس و مشرکان، برخورد ما با منافقان، چه کسانی حق شفاعت دارند؟ نقد شبهات صفریه و معتزله، نقد شبهات سبئیه و...). باب دوم: مسائلی در عبادات (نماز، طهارت، زکات، روزه، حجّ و عمره). باب سوم: مسائلی در معاملات (تفسیر مظالم و محاربه، انواع سرقت و احکام آن، قصاص، دیات، تفسیر غیله، فتک، غدر و عقص، عمد و شبه عمد و خطا و خطای محض، عفو و فضیلت آن، غنیمت، فیء و صدقه، ارث و...).

نمونه مباحث

• ردّ بر شبهات صُفریه: صُفریه گفتند: اهل توحیدی که مرتکب گناه کبیره شوند، مانند مشرکان هستند؛ پس اسیر کردن فرزندانشان جایز است و... ابوحفص نفوسی، گوید: این سخن، معصیت است و خدای متعال چنین دینی نازل نکرده و در سیره پیامبر(ص) چنین مطلبی نیست.....

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.