أبواب الأئمة المعصومين علیهم‌السلام

أبواب الأئمة المعصومين(ع)، از آثار حافظ و محدّث قرن چهارم هجری قمری و یکی از نخستین مشایخ فرقه نُصیریّه، ابوعبدالله حسین بن حمدان خصیبی (260-358ق)، بخش پایانی کتاب او به نام الهداية الكبرى است که به معرفی یاران ویژه و اصحاب خاصّ امامان معصوم(ع) می‌پردازد. پژوهشگر معاصر، مصطفی صبحی حمصی، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و تعلیقاتی را بر آن افزوده است.

أبواب الأئمة المعصومين علیهم‌السلام
أبواب الأئمة المعصومين علیهم‌السلام
پدیدآورانخصیبی، حسین بن حمدان (نويسنده) حمصی، مصطفی صبحی (محقق)
ناشرالجمعية المغربية للدراسات المغربية
مکان نشرلبنان - بیروت
سال نشر1390ش - 1432ق - 2011م
چاپ1
موضوعچهارده معصوم - سرگذشت نامه - چهارده معصوم - فضایل
زبانعربی
تعداد جلد1
کد کنگره
2الف6خ 36/5 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

  • مصطفی صبحی حمصی، با تأکید بر اینکه محبت به اهل بیت عصمت و طهارت(ع)، از ضروریات دین اسلام است و به همین جهت دانشوران اسلام در طول قرون متوالی، کتاب‌های فراوانی را در زمینه فضایل اهل‌بیت(ع) به رشته تحریر درآورده‌اند، افزوده است: حسین بن حمدان خصیبی، از درخشنده‌ترین رؤسای طریقت جنبلانی شعیبی و مرجع مسلمانان علوی در زمان خودش بود[۱] و کتاب الهداية الكبرى از آثار نفیسی است که در اندیشه فرقه علویه تأثیری ژرف گذاشت[۲].

ساختار و محتوا

  • کتاب مختصر حاضر (حدود 70صفحه)[۳]، در واقع همان باب پانزدهم از کتاب الهداية الكبرى تألیف ابوعبدالله حسین بن حمدان خصیبی و درباره یاران خاصّ و به‌اصطلاح باب‌های امامان معصوم(ع)، است که در نسخه چاپی الهداية الكبرى وجود ندارد؛ زیرا نسخه خطی آن مفقود بوده، ولی مصطفی صبحی حمصی، می‌گوید: من خدا را سپاس، نسخه خطی آن را یافتم و به همان کتاب ملحق کردم[۴].
  • نقد: مصحح هیچ توضیحی را برای این ادعا (یافتن نسخه خطی باب پانزدهم) نیاورده و مشخصات آن را نیز روشن نکرده است؛ درصورتی‌که الهداية الكبرى فقط 14 باب (متناسب با 14 معصوم) دارد.
  • مصطفی صبحی حمصی، در پایان این کتاب، رساله‌ای مفصل از تألیفات خودش به نام «أبواب الأئمة الاثني‌عشر سبيل العارفين إلی أسرار المعصومين(ع)» را ضمیمه کرده و موضوع باب‌های امامان(ع) را مشروح‌تر ارائه داده است[۵].

نمونه مباحث

  • حسین بن حمدان خصیبی، چند روایت را در تأیید «ابوالخطاب محمد بن ابی‌زینب کاهلی» و «محمد بن نصیر نمیری» آورده و بعد افزوده است: چون لعن درباره این دو آشکار شده است، این اخبار را آوردیم تا فضیلتشان معلوم گردد[۶].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه مصحح، ص13
  2. ر.ک: همان، ص17
  3. ر.ک: متن کتاب، ص21-96
  4. ر.ک: همان، ص113-114
  5. ر.ک: همان، ص107-450
  6. ر.ک: همان، ص83-89

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها