طبری مامطیری، علی بن مهدی
ابوالحسن على بن مهدى طبرى مامطیرى (۲۸۰-۳۶۰ق)، ادیب و محدث طبرستانی قرن چهارم هجری. وی در مامطیر (بابل کنونی) زاده شد و برای تحصیل علم به شهرهای مهمی چون آمل، بصره، بغداد و مصر سفر کرد. پس از تکمیل تحصیلات به زادگاهش بازگشت و تا پایان عمر در آنجا ماند. او در مذهب شافعی و از نظر کلامی اشعری بود. مهمترین اثر به جای مانده از او کتاب «نزهة الأبصار و محاسن الآثار» است. از دیگر آثار او که امروزه در دسترس نیست، میتوان به «تأویل الآیات المشکلة» و «تأویل الأحادیث المشکلات الواردة فی الصفات» اشاره کرد که نشاندهنده علاقهمندی او به حل مشکلات متنی در آیات و احادیث است.
| طبری مامطیری | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | ابوالحسن علی بن مهدی طبری مامطیری |
| نامهای دیگر | مامطیری، ابیالحسن علی بن مهدی |
| نام پدر | مهدی |
| ولادت | ۲۸۰ق |
| محل تولد | مامطیر (بابل کنونی، طبرستان)، ایران |
| محل زندگی | مامطیر، آمل، بصره، بغداد، مصر |
| رحلت | ۳۶۰ق |
| مدفن | مامطیر (احتمالاً) |
| طول عمر | ۸۰ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | سنی (شافعی، اشعری) |
| پیشه | ادیب، محدث |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | حدیث، ادبیات، تأویل آیات و احادیث مشکل |
| اساتید | |
| شاگردان | حسن بن محمد بن حسن بن حبیب (مفسر)، حسین بن احمد اسدی طبری |
| برخی آثار | |
ولادت
متولد سال 280ق، است. او سنىمذهب و شافعى و به لحاظ اعتقادى نیز اشعرى بوده است. در مورد اسمش كه على بن مهدى است یا على بن محمد بن مهدى است، اختلاف است.
مامطیر منسوب به مامطیر به فتح میم دوم، شهری کوچک میان آمل و ساریه در طبرستان که اکنون بابل نام دارد. ابن فقیه آن را ممطیر ضبط کرده است. یاقوت حموی بدون توجه به یکی بودن مامطیر و ممطیر برای هر یک مدخلی جداگانه آورده است.
تحصیلات
ابن مهدی برای تحصیل علم و درک محضر علمای عصر خویش به شهرهای آمل، بصره، بغداد و مصر مسافرت کرد. او پس از اندوختن خرمنی پربار از علم و دانش به طبرستان مولد خویش بازگشت و تا آخر عمر در مامطیر ماند.
مشایخ
از مشایخ او مىتوان به ابراهیم بن محمد بن عرفه، احمد بن محمد بن احمد، احمد بن هاشم، حسن بن على بن حسن علوى، حسن بن محمد بن یحیى، عبدالله بن محمد، على ابومحمد مزنى و... اشاره كرد.
شاگردان
افرادى مثل احمد بن محمد بن احمد، حسن بن محمد بن حسن بن حبیب مفسّر، حسین بن احمد اسدى طبرى، عبدالله بن موسى بغدادى، عبدالواحد بن اسماعیل و... نیز از جمله شاگردان وى مىباشند.
وفات
او در سال 360ق وفات کرده است.
آثار
- نزهة الأبصار و محاسن الآثار؛
- تأویل الآیات المشكلة الموضحة و بیانها بالحجة و البرهان؛
- تأویل الأحادیث المشكلات الواردة فی الصفات؛
- المجالس؛
- الاعتقاد.
منابع مقاله
- علی بن مهدی الطبری المامطیری، نزهة الأبصار و محاسن الآثار، تهران، المجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الإسلامیة، مركز التحقیقات و الدراسات العلمیة، المعاونیة الثقافیة، 1430ق، مقدمه محقق، ص16 - 31.
- معلمی، مصطفی؛، «ابوالحسن علی بن مهدی مامطیری ادیب و محدثی گمنام از قرن چهارم هجری»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: تاریخ و تمدن اسلامی پاییز و زمستان 1385 - شماره 4 ISC (14 صفحه - از 37 تا 50).