زندگانی کریمه اهلبیت علیهم‌السلام

زندگانی کریمه اهلبیت علیهم السلام
پدیدآوران	مهدی‌پور، علی‌‌اکبر (نويسنده)
ناشر	آرام دل ** دار الملاک للفنون و الآداب و النشر
مکان نشر	ایران - تهران
سال نشر	1392ش
چاپ	1
شابک	‎978-964-199-233-2
موضوع	معصومه(س)، بنت موسی الکاظم(ع)، 183؟ - 201ق. - سرگذشت نامه
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	م9ز8 52/2 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

زندگانی کریمه اهل‌بیت(ع)، اثری از علی‌اکبر مهدی‌پور (متولد ۱۳۲۴ش)، نویسنده و محقق است که به بررسی زندگانی پرفضیلت حضرت فاطمه معصومه(س)، ملقب به «کریمه اهل ‌بیت(ع)» می‌پردازد.

ساختار کتاب

مطالب کتاب در یک مقدمه و پانزده فصل تنظیم شده است.

محتوای کتاب

نویسنده در مقدمه مطالبی کوتاه در مورد این نوشتار مطرح کرده سپس به جایگاه والای شهر قم پرداخته و در ادامه سابقه تاریخی و علت مهاجرت سادات به این شهر را بیان کرده است.

فصل اول با عنوان «شخصیت برجسته حضرت معصومه(س)» به ذکر نام، القاب و ایشان پرداخته شده. القابی چون «معصومه» و «کریمه اهل‌بیت» مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در ادامه ضمن اشاره به دهه کرامت دیگر القاب ایشان همچون معصومه اخت الرضا(ع)، شفیعه روز جزا، عالمه آل عبا و..... مطرح شده است. مطالب پایانی این فصل به محدثه بودن ایشان پرداخته و در این راستا به روایاتی از امامان معصوم(ع) استشهاد شده است.

فصل دوم درباره نسب شریف حضرت معصومه(س) است. پدر بزرگوار ایشان، امام موسی کاظم(ع)، است که هفت سال آخر عمر خود را در زندان‌های بغداد گذراند و در سال ۱۸۳ق به شهادت رسید. مادر ایشان، نجمه یا امّ البنین، بانویی شریف، پرهیزکار و بافضیلت بود. در این بخش به القاب مادر حضرت معصومه(س)، مانند تُکتَم، طاهره و دیگر القاب، اشاره شده است.

فصل سوم به تاریخ تولد و رحلت حضرت معصومه(س) اختصاص یافته است. نویسنده ضمن اشاره به اختلاف در تاریخ ولادت ایشان آن را اول ذی‌القعده سال ۱۷۳ق در مدینه منوره دانسته است. همچنین، تاریخ رحلت ایشان در قم در دوم یا دوازدهم ربیع‌الثانی سال ۲۰۱ق آمده است.

فصل چهارم درباره فضیلت زیارت حضرت معصومه(س) است. این فصل شامل احادیث متعددی از ائمه(ع) درباره پاداش زیارت حضرت معصومه(س) است. احادیثی از امام صادق(ع)، امام رضا(ع) و امام جواد(ع) نقل شده که بهشت را پاداش کسی قرار داده‌اند که ایشان را زیارت کند. نویسنده به ذکر احادیث یاد شده پرداخته و آنها مورد بررسی قرار داده است.

فصل پنجم با عنوان زیارت و آداب زیارت نخست به معنای لغوی و اصطلاحی «زیارت» و همچنین آداب شرعی زیارت می‌پردازد. سپس به جایگاه زیارت در سنت اشاره شده و در ادامه آداب زیارت شامل مواردی مانند غسل پیش از زیارت، پوشیدن لباس‌های پاک و خوشبو، حفظ وقار در حرم، و... ذکر شده است.

فصل ششم به زیارتنامه حضرت معصومه(س) اختصاص یافته و در آن به کیفیت و متن زیارتنامه حضرت معصومه(س) اشاره شده است. کیفیت زیارت که از امام رضا(ع) روایت شده، شامل اذکار تسبیح (۳۴ بار الله اکبر، ۳۳ بار سبحان الله، ۳۳ بار الحمدلله) در نزد حرم مطهر و متن زیارت‌نامه که با درود و سلام بر پیامبران(ع) و ائمه معصومین(ع) آغاز شده است.

فصل هفتم: سند زیارتنامه این فصل به بحث در مورد سند زیارتنامه حضرت معصومه(س) می‌پردازد. نگارنده بیان می‌کند که زیارتنامه حضرت معصومه(س) در کتاب‌های معتبر و به نقل از علامه مجلسی از امام رضا(ع) روایت شده است. این فصل بر وثاقت و اعتبار سند زیارتنامه موجود تأکید می‌کند.

فصل هشتم با عنوان «از میلاد مسعود تا اجل موعود» دوران زندگی حضرت معصومه(س) از ولادت و وقایعی مانند از دست دادن پدرشان امام موسی کاظم(ع) و به شهاددت رسیدن تعدادی از فرزندان ایشان به دست مامون و ولایتعهدی امام رضا(ع) تا تصمیم به سفر را در بر می‌گیرد. .

فصل نهم به عزیمت حضرت معصومه(س) از مدینه به سوی ایران اشاره می‌کند. در این فصل از نامه امام رضا(ع) به حضرت معصومه(س) سخن به میان آمده و به همراهان ایشان در این سفر و عزیمت آن حضرت(س) به سوی قم پرداخته شده است.

فصل دهم درباره ارتحال جانگداز حضرت معصومه(س) است. نویسنده در این فصل به دو احتمال که برای درگذشت ایشان مطرح شده اشاره کرده است..

فصل یازدهم با عنوان «اطلاعات کوتاه از تاریخچه حرم مطهر حضرت معصومه(س)، اطلاعات مختصری از تاریخچه حرم مطهر در قم را ارائه کرده و در آن نام پنج تن از خانم‌های مدفون در این بارگاه ذکر شده و مطالبی درباره سرداب مجاور بارگاه آمده است. نویسنده در این میان به عقید تغییر نیافتن اجساد مطهر رسول اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز اشاره کرده است.

فصل دوازدهم با عنوان قم و حضرت معصومه(س)، به جایگاه قم و اهالی آن از منظر روایات و احادیث ائمه می‌پردازد و در این راستا چهل حدیث از ائمه(ع) نقل شده که قسمت اعظم آنها در کتاب «تاریخ قم» آمده است.

فصل سیزدهم درباره قم و پیرامون آن است. این فصل به معرفی مسجد جمکران پرداخته است. نویسنده نخست به تاریخچه مسجد جمکران اشاره کرده سپس از پیشگویی امیر مؤمنان(ع) درباره آن سخن گفته است. بخشی از مطالب فصل به معجزات و کرامات حضرت مهدی(ع) در مسجد جمکران، آداب این مکان مقدس و نقطه نظرهای آیت‌الله حائری در مورد این مسجد اختصاص یافته است.

در فصل چهاردهم با عنوان طلوع خورشید جهان افروز امامت از افق کریمه اهل بیت(س)، بر عظمت جایگاه حضرت معصومه(س) و بارگاه ایشان(س) تاکید شده و به سخنان و تصریحات برخی از عالمان در این مورد اشاره گردیده است .

فصل پانزدهم و پایانی کتاب به کتابشناسی قم و حضرت معصومه(س) اختصاص یافته است. .

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.