احکام السوق
أحكام السوق یا «القول في ما ينبغي النظر فيه من الأسواق» یا «النظر و الأحكام علی أسعار المسلمين في الموازين و الويبات و الصنجات و جميع أحوال أسواق المسلمين» یا «أقضية السوق»، از آثار محدّث و فقیه مالکی اندلسی قرن سوم هجری قمری، ابوزکریا یحیی بن عمر بن یوسف بن عامر کنانی جیانی بَلَوی، معروف به یحیی بن عمر کِنانی (۲۱۳-۲۸۹ق)، به بیان مسائل و احکام شرعی معاملات و فعالیتهای اقتصادی بر اساس فقه مالکیان میپردازد و در واقع نظام حسبه را بیان میکند. پژوهشگر معاصر، دکتر اسماعیل عبدالعزیز خالدی، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و تعلیقاتی را بر آن افزوده است.
| احکام السوق | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | کنانی، یحیی بن عمر (نويسنده) خالدی، اسماعیل عبدالعزیز (محقق) |
| ناشر | الرابطة المحمدية للعلماء. مرکز الدراسات و الأبحاث و إحیاء التراث ** مرکز البحوث الإسلامیة |
| مکان نشر | ترکیه - استانبول ** مغرب - رباط |
| سال نشر | 1390ش - 1432ق - 2011م |
| چاپ | 1 |
| موضوع | بازارهاي اسلامي (فقه) - معاملات (فقه) - خرید و فروش (فقه) - فقه اهل سنت - قرن 3ق. |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 3الف9ک 190 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- دکتر اسماعیل عبدالعزیز خالدی، تأکید دارد که اثر حاضر با توجه به محتوا و نصوص آن، محصول درسهایی است که یحیی بن عمر کنانی در جامع «سوسه» (تونس) تدریس کرده و درصدد نگارش کتاب نبوده و شاید این راوی بوده که مطالب آن را گردآوری کرده و در نتیجه این رساله را پدید آورده است[۱].
- روش کتاب حاضر مبتنی بر پاسخگویی به پرسشهای مخاطبان و علاقهمندان است.... هرچند در این اثر، الفاظی مانند حسبه و محتسب دیده نمیشود، ولی با توجه به محتوای آن، میتوان گفت: اولین کتاب در باب حسبه در جهان اسلام است[۲].
ساختار و محتوا
- یحیی بن عمر کنانی، در کتاب حاضر کوشیده است که به همه پرسشهای مطرح در آن روزگار در باب فعالیت اقتصادی در بازار بر اساس فقه مالکی پاسخ بدهد.
- دکتر اسماعیل عبدالعزیز خالدی، در پایان کتاب، نتایج تحقیق را ذیل 8 شماره بیان کرده است[۳].
نمونه مباحث
- ابوالقاسم محمد بن محمد بن خالد طرزی (فقیه مالکی) درحالیکه من (احمد قصری) حاضر بودم و میشنیدم به حمدیس قطان گفت: پسران نوجوانان بیکاری را بازداشت کردیم که با درهمها (اموالشان) فساد میکردند، پس من در پای آنان قید (بند) گذاشتم. حمدیس گفت: آنان را نزد پدرانشان زندانی کن و در زندان حبس نکن....[۴].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.