درآمدی بر سيره تبليغی معصومان(ع)

درآمدی بر سیره تبلیغی معصومان(ع)، اثر حسین عبدالمحمدی (متولد ۱۳۴۲ش). این کتاب، به بررسی جامع سیره و روش‌های تبلیغی معصومان(ع)، می‌پردازد و ابعاد مختلف شخصیت و شیوه‌های هدایت‌گری آنان را برای انتشار دین اسلام تبیین می‌کند.

درآمدی بر سيره تبليغی معصومان (ع)
پدیدآوران	عبدالمحمدی، حسین (نويسنده)
ناشر	مهر امیرالمؤمنین (علیه‎السلام)
مکان نشر	ایران - قم
سال نشر	1387ش
چاپ	1
شابک	‎964-8173-60-5
موضوع	چهارده معصوم - نظریه درباره تبلیغات
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	‎‏/‎‏ع‎‏2‎‏د‎‏4 11/62 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

ساختار

کتاب، شامل مقدمه‌ای تحت عنوان «به‌جای مقدمه»، دو فصل اصلی و فهرست منابع است.

سبک نگارش

سبک نگارش کتاب بر استفاده گسترده از آیات قرآن کریم و روایات معصومان(ع) و بهره‌گیری از نمونه‌های تاریخی و مباحث مناظراتی استوار است که برای تبیین فضایل و روش‌های تبلیغی معصومان(ع) به‌کار رفته است.

گزارش محتوا

به‌جای مقدمه: این بخش، با حمد خداوند و صلوات بر پیامبر و اهل‌بیت آغاز می‌شود و به اهمیت هدایت الهی و نقش محوری پیامبران و معصومان(ع) در این مسیر می‌پردازد. معصومان(ع) به‌عنوان مبلغان موثق و الگوهای کامل برای جامعه بشری معرفی شده‌اند که زندگی، گفتار و کردارشان همگی ابزار تبلیغ دین بوده ‌است. نویسنده، هدف تحقیق را بررسی «سیره تبلیغی معصومان(ع)» بیان می‌کند و بر این باور است که شناخت این سیره، بدون آگاهی از جایگاه رفیع و صفات الهی آنان، کامل نخواهد بود. در این مقدمه، به کمال انسانی اهل‌بیت(ع) و نقششان به‌عنوان مجاری فیض الهی و بهترین راه برای شناخت خدا اشاره شده است.

فصل اول (فضایل معصومان(ع) و نقش آنها در تبلیغ): این فصل، به‌تفصیل فضایل و ویژگی‌های برجسته معصومان(ع) را مورد بررسی قرار می‌دهد که هریک به‌نوعی در موفقیت و اثربخشی تبلیغ دین نقش داشته‌اند:

1. ایمان راسخ به اسلام: معصومان(ع) از ایمانی قوی و تزلزل‌ناپذیر به اسلام برخوردار بودند و آن را نظام‌بخش زندگی و سعادت بشر می‌دانستند. این ایمان عمیق، تأثیر بسزایی در پایداری و ثبات برنامه‌های تبلیغی آنان داشت و آنها در مواجهه با مشکلات، سازش‌ناپذیر بودند.
2. پارسایی و عمل به احکام الله: آنان با تقوا و عمل کامل به دستورات الهی، الگویی بی‌نقص از بندگی را ارائه می‌کردند. این پارسایی و صداقت در عمل، دل‌های مردم را به‌سوی آنان متمایل می‌ساخت و تأثیر کلامشان را فزونی می‌بخشید.
3. آگاهی و بصیرت: معصومان(ع) به دلیل بهره‌مندی از علم لدنی و الهی، آگاهی کاملی نسبت به مبانی، فروع، اهداف دین و شرایط زمان و مکان داشتند. این بصیرت به آنان اجازه می‌داد تا با مخالفان به‌طور منطقی و قاطع برخورد کرده و متناسب با فهم و شرایط مخاطبان سخن بگویند.
4. صراحت در بیان: آنان برنامه‌ها و اعتقادات خود را با وضوح و بدون هیچ ابهامی بیان می‌کردند و حقیقت را آشکارا به مردم می‌رساندند.
5. عبادت و عبودیت: ارتباط وثیق معصومان(ع) با خداوند از طریق عبادت خالصانه و بندگی کامل، یک عامل کلیدی در موفقیت تبلیغی آن‌ها بود. آنان بخش قابل توجهی از شبانه‌روز را به راز و نیاز با معبود خویش اختصاص می‌دادند.
6. فصاحت و بلاغت: معصومان(ع) به دلیل تسلط بی‌نظیر بر زبان و کلام، سخنانی فصیح و بلیغ را ایراد می‌کردند که به جذابیت پیام‌های دینی آنان می‌افزود و تأثیری عمیق بر شنوندگان می‌گذاشت.
7. نظم و انضباط: آنان در تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی، از نظم و انضباط بی‌مانندی برخوردار بودند که این ویژگی به سازمان‌دهی و پیشبرد اهداف تبلیغی‌ا‌شان کمک می‌کرد.
8. آراستگی ظاهر: معصومان(ع) به پاکیزگی و آراستگی ظاهر خود اهمیت می‌دادند؛ از نظافت بدن و لباس تا رعایت بهداشت دهان و دندان. این امر به افزایش احترام و نفوذ کلامشان در بین مردم کمک می‌کرد.
9. هدایت‌پذیر دانستن انسان‌ها: آنان باوری عمیق به استعداد فطری انسان‌ها برای پذیرش هدایت الهی داشتند و در تبلیغ خود، بر بیدار کردن این فطرت تأکید می‌کردند.
10. دلسوزی و جدیت: معصومان(ع) در امر هدایت مردم بسیار دلسوز و پیگیر بودند و در راه ابلاغ رسالت الهی با جدیت و پشتکار فراوان تلاش می‌کردند.
11. شجاعت و شهامت: معصومان(ع) در بیان معارف الهی هرگز حقیقت را فدای مصالح زودگذر مادی نمی‌کردند و بدون جوّزدگی و هراس از مردم، حقایق را مطرح می‌نمودند.
12. حسن خلق: رفتار نیکو، مهربانی، تواضع، صداقت و گشاده‌رویی از ویژگی‌های بارز اخلاقی آنان بود که در جذب مردم و موفقیت تبلیغی‌ا‌شان نقش بسزایی داشت.
13. تواضع: آنان از هرگونه تکبر و فخرفروشی به‌دور بودند و با فروتنی و همنشینی با طبقات مختلف جامعه، دل‌های مردم را به‌سوی خود جذب می‌کردند.
14. زهد و بی‌رغبتی به دنیا: زندگی ساده و عدم دلبستگی به زرق و برق دنیا، یکی دیگر از خصوصیات بارز معصومان(ع) بود که به‌عنوان الگویی برای پرهیز از دنیاگرایی، بر دل‌های مردم تأثیر عمیقی می‌گذاشت.

فصل دوم (روش‌های تبلیغی معصومان(ع)): این فصل، به بررسی شیوه‌ها و تکنیک‌های متنوعی می‌پردازد که معصومان(ع) برای تبلیغ دین و هدایت مردم به‌کار می‌بردند:

1. منطقی و مستدل بودن: روش تبلیغی معصومان(ع) بر پایه استدلال قوی و منطق صحیح استوار بود. آنان برای اثبات حقانیت دین از براهین عقلی و نقلی استفاده می‌کردند و هرگز به زور و اجبار و خرافات و ظنیات متوسل نمی‌شدند.
2. پرسش و پاسخ: استفاده از شیوه پرسش و پاسخ، راهکاری مؤثر برای تعلیم و تربیت دینی و رفع ابهامات است؛ ازاین‌رو معصومان(ع) با طرح سؤالات روشنگر و ارائه پاسخ‌های قانع‌کننده، به تفکر و تدبر مخاطبان کمک می‌کردند.

پرهیز از نقل ظنیات، استفاده از هنر، تحلیل و تبیین، یارگیری، بسترسازی اجتماعی، استفاده از تمثیل و تشبیه، برخورد منطقی با مخالفان، تکرار دلنشین، مختصر و مفید سخن گفتن، به‌کارگیری وسایل مشروع، استفاده از همه فرصت‌ها و...، از دیگر روش‌های تبلیغی ذکرشده می‌باشد.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.