عهدنامه مالک اشتر
| عهدنامۀ مالک اشتر | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (نویسنده)
شریف رضی، محمد بن حسین (گردآورنده) بدایع نگار، محمد ابراهیم بن محمد مهدی (مترجم) شادرویمنش، محمد (مصحح) عابدی، محمود (مصحح) امیدسالار، محمود (مترجم مقدمه انگلیسی) |
| عنوانهای دیگر | نهج البلاغه، فرمان مالک اشتر. فارسی - عربی |
| ناشر | مرکز پژوهشی میراث مکتوب |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1392ش. |
| چاپ | چاپ اول |
| شابک | 978-600-203-072-6 |
| موضوع | علی بن ابی طالب (ع)، امام اول - نامهها، اسلام و دولت، حکومت اسلامی |
| زبان | فارسی - عربی - انگلیسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 1392 9255ب / 38/042 BP |
عهدنامۀ مالک اشتر تألیف امام علی بن ابی طالب (23ق.ه-40ق)، ترجمه محمدابراهیم بدایعنگار تهرانی (1241-1299ق)، تصحیح محمد شادرویمنش و محمود عابدی؛ این اثر از مهمترین متون سیاسی-حکومتی شیعه است که حاوی دستورالعمل جامع امام علی(ع) به مالک اشتر هنگام اعزام او به حکومت مصر میباشد. این عهدنامه که در منابعی چون نهجالبلاغه و تحف العقول آمده، شامل اصول حکمرانی عادلانه، حقوق مردم و وظایف حاکمان است.
ساختار
این کتاب شامل متن عربی عهدنامه، ترجمه فارسی، مقدمه انگلیسی و تعلیقات است. اثر در سه بخش اصلی: مقدمه مصححان، متن عربی با ترجمه فارسی، و تعلیقات و کتابنامه تنظیم شده است.
گزارش کتاب
کتاب «عهدنامۀ مالک اشتر» مجموعهای ارزشمند از وصایا و دستورالعملهای حکومتی امام علی(ع) به والی خود مالک اشتر است که در این نسخه با ترجمه بدایعنگار و تصحیح شادرویمنش و عابدی ارائه شده است. این عهدنامه که به عنوان یکی از مهمترین متون سیاسی اسلامی شناخته میشود، شامل اصول کلی حکمرانی، حقوق متقابل حاکم و مردم، و شیوههای مدیریت جامعه بر پایه عدالت و اخلاق اسلامی است.
متن اصلی این اثر توسط شریف رضی در نهجالبلاغه گردآوری شده و در این نسخه همراه با ترجمه روان بدایعنگار ارائه شده است. بدایعنگار در سال 1273 قمری این اثر را به درخواست ناصرالدین شاه قاجار به فارسی ترجمه کرد و در این کار از شیوههای ادبی و بلاغی خاصی بهره برده است. ترجمه او علاوه بر حفظ امانت، از زیباییهای ادبی نیز برخوردار است.
مصححان اثر، محمد شادرویمنش و محمود عابدی، با دقت فراوان به مقابله نسخ و تصحیح متن پرداختهاند. مقدمه انگلیسی کتاب توسط محمود امیدسالار به این زبان ترجمه شده که باعث گسترش دسترسی به این اثر ارزشمند برای پژوهندگان غیرفارسی زبان شده است.
عهدنامه مالک اشتر از چند جهت دارای اهمیت است: اولاً به عنوان سند تاریخی از دوران حکومت امام علی(ع)، ثانیاً به عنوان متن پایه در فلسفه سیاسی شیعه، و ثالثاً به عنوان الگویی ماندگار برای حکومتداری عادلانه. در این متن، امام علی(ع) به تفصیل به موضوعاتی مانند: حقشناسی حکمران، لزوم خدمت به مردم، عدالت اجتماعی، شیوه برخورد با زیردستان، روشهای نظارت بر کارگزاران، و اصول مدیریت اقتصادی میپردازد.
یکی از وجوه ممیزه این اثر در مقایسه با سایر متون مشابه مانند عهدنامههای منسوب به پادشاهان ساسانی، تأکید ویژه بر حقوق مردم و نقش نظارتی آنان بر حکومت است. امام(ع) در این متن بارها بر لزوم جلب رضایت عموم، حفظ کرامت انسانی و پرهیز از استبداد تأکید میکند.
تصحیح حاضر علاوه بر ارائه متن اصلی و ترجمه، شامل تعلیقات و کتابنامه جامعی است که به درک بهتر متن کمک میکند. این اثر برای پژوهشگران علوم سیاسی، فقه حکومتی، تاریخ اسلام و ادبیات اسلامی منبعی ارزشمند محسوب میشود.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات