از عاشورا تا اربعین

(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

از عاشورا تا اربعین، اثر حشمت‌الله قنبری همدانی (معاصر)، به بررسی واقعه کربلا از روز عاشورا تا اربعین می‌پردازد و ابعاد مختلف قیام امام حسین(ع) و خطبه‌ها و وقایع مرتبط با اهل‌بیت(ع) را پس از شهادت ایشان تبیین می‌کند.

از عاشورا تا اربعین
از عاشورا تا اربعین
پدیدآورانقنبری همدانی، حشمت‌الله (نويسنده)
عنوان‌های دیگرهمراه با آل علی علیه‎‌‌السلام
ناشرسازمان تبليغات اسلامی. شركت چاپ و نشر بين الملل
مکان نشرایران - تهران
سال نشر1395ش
چاپ2
شابک978-964-304-656-9
موضوعحسین بن علی(ع)، امام سوم، 4 - 61ق. - واقعه کربلا، 61ق.
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
/ق87 ه8 41/5 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

ساختار

کتاب، مشتمل است بر مقدمه و چند بخش اصلی که هرکدام دارای زیرعنوان‌های فرعی متعدد هستند.

گزارش محتوا

در مقدمه با یادآوری وجود حرارت عشق امام حسین(ع) در قلوب اهل ایمان، به اهمیت عاشورا و زنده نگه داشتن آن اشاره ‌شده است[۱].

حماسه کربلا در کلام امام خمینی(ره): امام خمینی(ره) خون سیدالشهداء را عاملی می‌داند که ملت‌های اسلامی را به جوش و هیجان می‌آورد. وی همه جا را محضر سیدالشهداء می‌خواند. به گفته ایشان، ماه محرم و صفر اسلام را زنده نگه داشته است. فداکاری سیدالشهداء اسلام را برای ما زنده نگه داشته است.

امام خمینی در سخنان خویش بسیار بر زنده نگه داشتن محرم و صفر و عزاداری به شیوه سنتی آن تأکید نموده‌اند[۲].

حماسه کربلا در کلام رهبر عظیم‌الشأن انقلاب اسلامی: ایشان در دیدار روحانیان و مبلغان در آستانه ماه محرم 1384ش، مباحث مهمی را در مورد حماسه کربلا مطرح کرده‌اند[۳]؛ از جمله واقعه عاشورا را جریانی مستمر و سرچشمه‌ای دائمی برای اسلام خوانده‌اند که دارای سه عنصر عقل، حماسه و عاطفه است. ایشان تأکید می‌کنند که حرکت امام حسین(ع) از مدینه تا روز شهادت، دارای توجیه عقلی و منطقی روشنی بوده و صرفاً یک حرکت احساسی نبوده است[۴].

آغاز واقعه: در این بخش، وضعیت سپاه امام و سپاه دشمن و خواسته و آرزوی هرکدام توصیف شده و از ورود شمر با نامه عبیدالله بر عمر سعد و گفتگوی آن دو و متن نامه و آماده‌باش سپاه اموی، سخن رفته است[۵]. همچنین سخنان حضرت زینب(س) خطاب به برادرشان و درخواست امام برای یک شب مهلت برای مناجات و نماز قبل از جنگ، ذکر شده است.

امام در این شب خطاب به یاران خود تأکید می‌کنند که هرکس آماده فداکاری و شهادت نیست، می‌تواند برود، اما یارانش وفاداری خود را اعلام می‌کنند[۶].

در اثنای واقعه (عید قربان حسینی): در این بخش، وقایع صبح روز عاشورای محرم سال ۶۱ق و آماده شدن یاران امام برای نبرد بیان می‌شود. این بخش، خطبه‌های امام(ع) خطاب به سپاه عمر بن سعد و سخنان برخی از یاران امام در نصیحت دشمنان را در بر می‌گیرد[۷].

همچنین آغاز جنگ، حماسه اصحاب، نماز عشق، شهدای خاندان رسالت و... در این بخش ذکر شده است[۸]. آخرین مبحث این بخش، شهادت امام است که زیر عنوان «پرواز تا ملکوت» مطرح شده است[۹].

بعد از واقعه: این بخش، شامل وقایع پس از شهادت امام، از جمله غارت خیمه‌ها و اسارت اهل‌بیت(ع) است. وداع تلخ کاروان اهل‌بیت(ع) با سالار شهیدان و یاران باوفایش[۱۰]، دفن بدن‌های مطهر شهدا[۱۱]، کوفه در انتظار اسیران (حرکت کاروان اسیران و رسیدن آنها به کوفه)، افشاگری خاندان رسالت (سخنان ام‌کلثوم، گفتار امام سجاد(ع)، خطبه شیرزن کربلا، سخنان فاطمه صغری و...)[۱۲]، در بارگاه ابن زیاد[۱۳] و سپس وقایع شام، از جمله برخورد سر مبارک امام با راهب نصرانی و ورود اهل‌بیت(ع) به مجلس یزید و سخنرانی‌های روشنگرانه حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، که یزید را محکوم می‌کنند، درخواست‌های سه‌گانه امام سجاد(ع) از یزید (دیدن رخسار پدر، بازگرداندن اشیای غارت‌شده و همراه کردن فردی مورد اعتماد با زنان درصورتی‌که یزید قصد قتل امام را داشته باشد) و حرکت کاروان از شام به‌سوی مدینه، همگی در این بخش مطرح ‌شده است[۱۴].

اربعین: بخش پایانی کتاب به مسئله اربعین می‌پردازد و اشاره می‌کند که در خصوص بازگشت اهل‌بیت(ع) به کربلا در اربعین، میان تاریخ‌نگاران اختلاف وجود دارد. در این زمینه، به چهار احتمال اشاره شده است[۱۵].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه، ص3-4
  2. ر.ک: متن کتاب، ص5-8
  3. ر.ک: همان، ص9، پاورقی 1
  4. ر.ک: همان، ص9-10
  5. ر.ک: همان، ص15-18
  6. ر.ک: همان، ص18-23
  7. ر.ک: همان، ص27-47
  8. ر.ک: همان، ص48-71
  9. ر.ک: همان، ص71-75
  10. ر.ک: همان، ص81
  11. ر.ک: همان، ص85
  12. ر.ک: همان، ص86-103
  13. ر.ک: همان، ص103-109
  14. ر.ک: همان، ص109-143
  15. ر.ک: همان، ص145-148

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها