تاریخ فلسفه و تصوف

تاریخ فلسفه و تصوف یا مناظره دکتر با سیاح پیاده، اثر علی نمازی شاهرودی (۱۲۹۴-۱۳۶۴ش) است. این کتاب که در قالب مناظره‌ای میان یک دکتر فیلسوف و یک سیاح پیاده تدوین شده، به بحث پیرامون تصوف و فلسفه پرداخته و با استناد به روایات اهل‌بیت(ع)، راه حق را از باطل متمایز می‌کند.

تاریخ فلسفه و تصوف
پدیدآوران	نمازی شاهرودی، علی (نويسنده) اعدادی خراسانی، مرتضی (محقق)
عنوان‌های دیگر	مناظره دکتر با سیاح پیاده
ناشر	ولايت
مکان نشر	ایران - مشهد مقدس
سال نشر	1392ش - 1434ق
چاپ	1
شابک	‎978-964-6172-43-2
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	/ن8ت2 295/2 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

ساختار

کتاب با دو مقدمه از محقق و مؤلف آغاز شده و مطالب در شش بخش اصلی تنظیم شده است.

گزارش محتوا

در مقدمه محقق، ابتدا به شرح حال مؤلف پرداخته شده و سپس، ضمن گزارش مباحث کتاب، به بیان ویژگی‌های تحقیق پرداخته شده است. در مقدمه مؤلف، به موضوع کتاب اشاره شده است.

در بخش نخست با عنوان «شریعت و طریقت»، روش صوفیه و ریاضت‌های ایشان در تلقی حقایق، مطرح شده و تنافی آن با روش دین اسلام مورد بررسی قرار گرفته است‏

مباحثی چون شریعت و طریقت و مسئله سقوط شریعت، ناسازگاری سقوط شریعت با حکمت شریعت، ریاضت‌های صوفیه و مغایرت آن‌ها با شرایع الهی، تعریف خانقاه و همچنین کراهت شارب گذاشتن در این بخش مطرح شده‌ است‏.

بخش دوم، به بررسی حقیقت وحدت وجود می‌پردازد. در این بخش، از حقیقت وحدت وجود نزد صوفیه و فلاسفه سخن به میان آمده و سخنان بزرگان این دو مکتب در این رابطه و شواهدی بر مدعاهایشان از اشعار برخی از شعرا مطرح شده است.

بخش سوم، روش شرایع در هدایت بشر را می‌کاود. در این بخش به هدف بعثت پیامبران الهی و روش آنها در هدایت انسان و تباین آن با روش فلاسفه و عرفا اشاره شده است. همچنین از برخی مکاشفات شیطانی و پیشینه فلسفه و عرفان در یونان سخن به میان آمده است.

موضوع بخش چهارم کتاب، معرفت فطری خداست. در این بخش، مجبور بودن انسان در فعل اختیاری خود، نقض شده و به فطری بودن معرفت خدا و اوصاف او در آیات و روایات اشاره شده است و چگونگی رواج افکار بشری در معارف دینی بیان شده است.

بخش پنجم کتاب، در رد فلاسفه و صوفیه نگاشته شده و در آن بر مذمت صوفیه در روایات، تأویلات آنان نسبت به آیات و روایات و همچنین تحمیل افکار یونانی بر آیات و روایات، بیان شده است. اختلافات فلاسفه قبل از اسلام و رد علامه مجلسی بر صوفیه و کتاب‌هایی که اصحاب ائمه(ع) در رد فلاسفه نوشته‌اند نیز در این بخش مطرح شده است.

بخش پایانی کتاب، به ضرورت رجوع به کتاب و سنت در تمام معارف دینی اختصاص دارد. در انتها نیز فطری بودن معرفت خدا، منشأ پیدایش معرفت فطری خدا در عوالم سابق و بررسی برخی از نظریات راجع به عالم ذر، مطرح شده است.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.