ابن فارض؛ زندگی، شخصیت و شعر به همراه درآمدی بر فن شعر صوفیانه
ابن فارض؛ زندگی، شخصیت و شعر به همراه درآمدی بر فن شعر صوفیانه تألیف عاطف جودة النصر، ترجمه، مقدمه و تعلیقات از مهدی محبتی
ابن فارض؛ زندگی، شخصیت و شعر به همراه درآمدی بر فن شعر صوفیانه | |
---|---|
![]() | |
پدیدآوران | جودة النصر، عاطف (نویسنده) محبتی، مهدی (مترجم) |
ناشر | هرمس |
مکان نشر | تهران |
سال نشر | ۱۳۹۹ |
موضوع | ابن فارض، عمر بن علی، ۵۷۶ - ۶۳۲ ق. - نقد و تفسیر,قرن ۷ق. -- تاریخ و نقد شعر عربی |
کد کنگره | PJA۴۲۴۸/ن۶ش۷۰۴۱ |
ساختار
مطالب این کتاب در چهار باب دسته بندی شده است:
باب اول: درآمدی بر تصوف اسلام
باب دوم: شاعر
باب سوم: ویژگیهای فنی و تکنیکی
باب چهارم: ویژگیهای معنوی
گزارش محتوا
ابوحفص شرفالدین عمر بن علی بن مرشد بن علی معروف به ابن فارض، یکی از بزرگ ترین شاعران عرب و سراینده ی شعر صوفیانه در ادبیات عربی است. موضوع بیش تر اشعار او عشق به خداوند است و از این رو به وی سلطان العاشقین لقب داده اند. به گفتهی نواده اش، نسب او به قبیله ی بنی سعد (قبیلهی حلیمه مرضعه ی پیامبر اسلام) می رسد. از ابن فارض آثاری چند برجای مانده است که مشهورترین آنها قصیده ی نظم السلوک است. شرح های بسیاری بر این اثر نوشته شده است. در این قصیده ی 761 بیتی تمام مراتب و مراحل و مضامین سلوک عرفانی به بهترین وجه به نظم کشیده شده است و درباره ی حقیقت عشق و معانی عشق الهی و انسانی واقعا کسی بهتر از او نگفته است.
این کتاب برآن است تا نسل جوان کشور را با یکی از شخصیتهای بزرگ و تأثیرگذار گذشته آشنا سازد. هدف این کتاب معرفی و شناسایی ابن فارض مصری است. عارفی که همزمان و همسو با ابن عربی، بخشی از مهمترین ساحت هویت فرهنگی ما را ساخته اند و بر پاره ای از هنرمندان و متفکران ایرانی تأثیرات عظیم و عمده نهاده اند و خود بخش مهمی از خاطرات تاریخی و فرهنگی ما از آغاز ظهور تا امروز بوده اند. ترجمه ی این کتاب نیز از همین منظر بود که پیدا شد چون هیچ کتاب ممتاز و جامع خوبی در زبان فارسی راجع به احوال و شخصیت و شعر ابن فارض نبود. نوشتار پیش رو چند ویژگی خوب دارد که انگیزه ی اصلی مترجم در برگرداندن آن به زبان فارسی شد:
- تقریبا همه ی اطلاعات مهم ومفید و اصلی درباره ی زمانه و زندگی و آثار و شخصیت و شعر و افکار ابن فارض و ارتباطش با بزرگان و نقد و نظر دیگران درباره ی او در این کتاب هست.
- میتوان این کتاب را جامع ترین اثری دانست که تا به امروز دربارهی ابن فارض نوشته شده و به زبان فارسی ترجمه شده است.
- اهمیت دیگر این کتاب، آشنایی ایرانیان با منابع و مآخذی است که متفکرانی دیگر خصوصا در جهان عرب و مصر از آنها بهره می گیرند و بدانها استناد می کنند. منابعی که بخش عمده ی آنها یا در ایران نیست یا کم هست و اگر هم هست چندان مورد استفاده ی پژوهشگران ایرانی نیست.
- شجاعت و انصاف علمی و تحقیقی مؤلف در برخورد با موضوعات و مواضعی که همیشه محل وفاق نیست، نیز قابل توجه و احترام است. مثل نقد آراء مستشرقان بزرگ و مشهور در عین نقل کلام و ارج نهادن به کارشان، به کارگیری روحیه ی انتقادی درباره ی همه ی مسلمات و مشهوراتی که غالبا فقط نقل می شوند و دهان به دهان می گردند.[۱]
پانويس