دج‍ان‍ی‌، ب‍ره‍ان‌ال‍دی‍ن‌: تفاوت میان نسخه‌ها

'''برهان بن احمد راغب الدجانی''' (۱۹۲۰-۲۰۰۰م)، اقتصاددان، نویسنده، اندیشمند و استاد دانشگاه فلسطینی-اردنی. او از برجسته‌ترین اقتصاددانان عرب، از مؤسسان «مؤسسه مطالعات فلسطین» و از نخستین دعوت‌کنندگان به ایجاد «بازار مشترک عربی» بود. الدجانی بیش از چهل سال به عنوان دبیرکل اتحادیه عمومی اتاق‌های بازرگانی، صنعت و کشاورزی کشورهای عربی فعالیت کرد و آثار متعددی در زمینه اقتصاد عربی، قضیه فلسطین، فلسفه علم و تاریخ اسلام از خود به جای گذاشت. دولت لبنان در سال ۲۰۰۰ به پاس تلاش‌های او نشان «سدر» را به وی اعطا کرد.

برهان بن احمد راغب الدجانی در سال ۱۹۲۰م (برخی منابع ۱۹۲۱م) در شهر یافا (در روستای بیت دجن از توابع یافا در غرب فلسطین) به دنیا آمد.<ref>[https://www.palestinapedia.ps/%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%8A/ ر.ک: برهان الدين الدجاني، الموسوعة الفلسطینیة]</ref> او از خاندان معروف «الدجانی» در یافا بود.<ref name="yaffa48">[https://yaffa48.com/index.php/site/post/61397 ر.ک: من أعلام يافا .. من هو المفكّر والأديب برهان الدين الدجاني ؟!، يافا 48]</ref> پدرش احمد راغب الدجانی و خواهرش هادیه دجانی شكیل (نویسنده و پژوهشگر تاریخ) بود.<ref>[https://www.palestine-studies.org/ar/node/34855 ر.ک: برهان الدجاني عَلَمٌ يخفق على عدة قمم، مجلة الدراسات الفلسطينية، العدد 44]</ref>

برهان الدجانی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه «عامریه» در یافا به پایان رساند.<ref name="yaffa48" /> سپس تحصیلات متوسطه را در مدارس انگلیسی شهر صفد گذراند.<ref name="palestinapedia">[https://www.palestinapedia.ps/%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%8A/ ر.ک: برهان الدين الدجاني، الموسوعة الفلسطینیة]</ref> او در سال ۱۹۴۰ موفق به دریافت مدرک کارشناسی در رشته علوم اقتصادی از دانشگاه آمریکایی بیروت شد و در سال ۱۹۴۴ مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته اقتصاد از همان دانشگاه اخذ کرد.<ref name="palestinapedia" /> پایان‌نامه کارشناسی ارشد او با عنوان «اهمیت اقتصادی وحدت میان عراق، سوریه، لبنان، اردن شرقی و فلسطین» بود.<ref name="palestinapedia" /> او در دوران اقامت خود در قدس، در مؤسسه حقوق فلسطین تحصیل کرد و در سال ۱۹۴۸ دیپلم حقوق گرفت.<ref name="palestinapedia" /> همچنین برهان الدجانی موفق به دریافت دکترای مطالعات اسلامی از مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل در مونترال (کانادا) شد.<ref>[https://www.marefa.org/%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%8A ر.ک: برهان دجانی، المعرفة]</ref> در سال ۱۹۷۴، دانشگاه توبینگن آلمان به پاس دستاوردهایش در علم اقتصاد، مدرک دکترای افتخاری به او اعطا کرد.<ref name="palestinapedia" />

برهان الدجانی فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۹۴۵ در «مكتب عربی» در قدس و لندن آغاز کرد.<ref name="palestinapedia" /> پس از نكبه ۱۹۴۸، در سال ۱۹۴۹ اداره آموزش آژانس امداد و کار سازمان ملل (UNRWA) را در کرانه باختری تأسیس کرد و به عنوان مدیر آن منصوب شد.<ref name="yaffa48" /> او در سال ۱۹۵۰ موفق به دریافت امتیاز انتشار روزنامه «الهدف» از مقامات اردن شد و این هفته‌نامه را در قدس منتشر کرد.<ref name="yaffa48" />

برهان الدجانی از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۷۴ به عنوان استاد و مدرس اقتصاد در دانشگاه آمریکایی بیروت مشغول به تدریس بود.<ref name="palestinapedia" /> او همچنین به عنوان استاد مدعو در دانشگاه لبنان، دانشگاه بیروت عربی، آکادمی لبنان و مؤسسه عالی مطالعات عربی در قاهره تدریس کرد.<ref name="palestinapedia" /> او از سال ۱۹۵۵ تا ۲۰۰۰ به عنوان دبیرکل اتحادیه عمومی اتاق‌های بازرگانی، صنعت و کشاورزی کشورهای عربی فعالیت کرد.<ref name="yaffa48" />

الدجانی از جمله مؤسسان «جنبش ناسیونالیست‌های عرب» (حركة القوميين العرب) و از نخستین دعوت‌کنندگان به ایجاد «بازار مشترک عربی» در سال ۱۹۴۱ بود که آن را ورودی واقعی برای وحدت عربی می‌دانست.<ref name="yaffa48" /> او در سال ۱۹۶۲ در تأسیس «مؤسسه مطالعات فلسطین» در بیروت نقش داشت و به عنوان عضو مؤسس هیئت امنای آن منصوب شد.<ref name="palestinapedia" /> همچنین در سال ۱۹۵۶ در تأسیس «نادی فرهنگی عربی» در بیروت مشارکت کرد و به عنوان رئیس آن انتخاب شد.<ref name="palestinapedia" /> او عضو کمیته مشورتی امور اقتصادی اتحادیه عرب بود و به مدت ۳۰ سال (۱۹۶۸-۱۹۹۸) نماینده لبنان در مجمع اجرایی سازمان عربی آموزش، فرهنگ و علوم (الکسو) بود و سپس به ریاست آن رسید.<ref name="wafa">[https://info.wafa.ps/Home/PersonDetails/24 ر.ک: برهان الدجاني، وكالة الأنباء والمعلومات الفلسطينية (وفا)]</ref>

برهان الدجانی علاوه بر اقتصاد و سیاست، به ادبیات نیز علاقه داشت. او رمانی با عنوان «الأيام والناس» نوشت که ابتدا در سال ۱۹۸۶ به صورت دنباله‌دار در روزنامه کویتی «القبس» منتشر شد و سپس در سال ۱۹۸۸ در بیروت به چاپ رسید.<ref name="palestinapedia" /> او همچنین نمایشنامه‌ای منتشر نشده با عنوان «رجاء» در اواخر دهه ۱۹۶۰ نوشت.<ref name="palestinapedia" />

برهان الدجانی سرانجام در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۰م (۲۵ شهریور ۱۳۷۹ش) در شهر عمان (اردن) درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.palestineremembered.com/Jaffa/Jaffa/ar/Picture127094.html ر.ک: برهان الدجاني، فلسطين في الذاكرة]</ref> در مراسم بزرگداشت سالگرد او، مؤسسه مطالعات فلسطین ندوه‌ای در کاخ یونسکو در بیروت برگزار کرد.<ref name="almoajam">[http://www.almoajam.org/lists/inner/1439 ر.ک: برهان الدجاني، معجم البابطين]</ref> هشام نشابه، رئیس هیئت امنای مؤسسه مطالعات فلسطین، در رثای او نوشت: «برهان الدجانی، پرچمی است که بر چندین قله برافراشته است؛ پرچمی بر بلندای اندیشه ملی عربی، بر فراز اندیشه و عمل فلسطینی، و بر فراز اندیشه اسلامی.»<ref name="palestine-studies" />

برهان الدجانی آثار متعددی در زمینه اقتصاد عربی، قضیه فلسطین، سیاست، فلسفه علم و ادبیات از خود به جای گذاشته است. برخی از مهمترین آثار او عبارتند از: